I FZ 164/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 1597/17 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 28 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od kwietnia do czerwca 2013 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z 13 lutego 2018 r., w sprawie III SA/Wa 1597/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. M. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 28 lutego 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od kwietnia do czerwca 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że Strona w skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji, podnosząc, że natychmiastowa egzekucja tej decyzji skutkowałaby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia Strony środków niezbędnych do prowadzenia jej działalności gospodarczej, a w konsekwencji likwidacji tej działalności. Skarżąca wskazała też, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie kłóci się z interesem publicznym, natomiast Skarżąca czyni starania, aby po zweryfikowaniu prawidłowości tej decyzji w toku postępowania sądowego, kwota zaległości podatkowej mogła zostać przez nią spłacona. W opinii Skarżącej, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji znajduje swoje potwierdzenie w zarzutach podniesionych w jej skardze, zaś określenie przez organ podatkowy wysokości zobowiązania podatkowego na kwotę około 65.000 zł jest niewspółmierne do dokonanego przez nią naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz jest rażąco krzywdzące. Dlatego Sąd, badając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, winien - zdaniem Skarżącej - mieć na względzie w szczególności zarzuty stawiane tej decyzji. Skarżąca wskazała też, że za 2013 r. uzyskała dochód z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, jednakże już w 2014 r. poniosła stratę na skutek prowadzonej wobec niej egzekucji i dokonanego zajęcia rachunków bankowych. Powyższe zmusiło też Skarżącą do zwolnienia zatrudnianych pracowników. Ponadto Skarżąca w ostatnim okresie czasu przeszła operację w związku ze schorzeniami kręgosłupa. Odnosząc się do argumentacji wniosku Sąd I instancji stwierdził, że Skarżąca - w świetle art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.) - nie uzasadniła należycie swego żądania. Zdaniem Sądu, przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zbyt ogólny i nie daje Sądowi żadnego pozytywnego argumentu przemawiającego za jego uwzględnieniem. W zażaleniu Strona zarzuciła WSA w Warszawie naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że Strona nie uzasadniła należycie złożonego wniosku. W tym zakresie Skarżąca argumentowała w szczególności, że w aktach sprawy znajdują się dane dotyczące posiadanego majątku i sytuacji finansowej, obrazujące okoliczności, które - zdaniem Strony - wskazują na spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 ww. ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, ograniczając jednakże możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch ww. przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy, wprawdzie decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07, dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOIS). Jednakże sąd rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien uwzględnić nie tylko treść samego wniosku, ale także mieć na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 P.p.s.a. Analizując zarzuty zażalenia na tle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że rację ma Sąd I instancji wskazując, iż wniosek o wstrzymanie wykonania został sformułowany w sposób ogólnikowy. Nie można jednak pominąć okoliczności, że jako przesłankę uzasadniającą - zdaniem Strony - wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji Strona ta wskazała jej trudną sytuację majątkową i zdrowotną, która - w przypadku przymusowego wykonania przedmiotowej decyzji organu podatkowego - jeszcze bardziej nadwyrężona, może spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci likwidacji prowadzonej przez Stronę działalności gospodarczej. W tej sytuacji - na podstawie art. 133 P.p.s.a. - Sąd I instancji, mimo braku dokumentacji obrazującej powyższe okoliczności przy samym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, powinien był zweryfikować te okoliczności (dotyczące trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej Strony), czyniąc to pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., w oparciu o dostępną dla tego Sądu obszerną dokumentację znajdującą się w aktach sprawy przy wniosku Strony o przyznanie prawa pomocy, uwzględniając przy tym wysokość należności objętej skarżoną decyzją wymiarową. W sytuacji bowiem, gdy Sąd dysponuje taką dokumentacją, złożoną wprawdzie w ramach innej instytucji procesowej (prawa pomocy), brak jest przeszkód aby wykorzystać ją na potrzeby niniejszego postępowania wpadkowego, tj. postępowania z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, kiedy - jak już wyżej wskazano - Strona jako przesłankę uzasadniającą udzielenie jej ochrony tymczasowej powołuje okoliczność, którą ma wykazać również wnioskując o przyznanie prawa pomocy (możliwości finansowe). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę ponownie obowiązany będzie do szczegółowego przeanalizowania argumentacji Strony i dokumentacji dołączonej przez nią do wniosku o przyznanie prawa pomocy, w zestawieniu z wysokością należności podatkowych objętych decyzją, której wstrzymania wykonania domaga się Strona, w kontekście przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a.