II SA/Sz 1180/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w P., działając z upoważnienia Burmistrza P., ustalił - w oparciu o przepis art. 104 k.p.a. oraz art. 8 ust. 11, art. 61, art. 96, art. 98 i art. 104 ustawy o pomocy społecznej - wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu opłat za pobyt S. S. w Domu Pomocy Społecznej. Decyzja została doręczona stronie postępowania w dniu [...] r. na adres Domu Pomocy Społecznej, w którym S. S. przebywa. Dnia [...] r. pełnomocnik S. S. [...] złożyła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przedmiotowa decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania. W myśl art. 57 § 1 i § 4 k.p.a., za koniec terminu określonego w dniach uważa się upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni. Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. SKO w S. stwierdziło, że doręczenie decyzji w niniejszej sprawie nastąpiło [...] r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru korespondencji przez S. S.. Odwołanie od decyzji zostało natomiast wniesione przez pełnomocnika strony A. B., legitymującą się pełnomocnictwem w formie aktu notarialnego z dnia [...] r., repertorium "A" Nr [...], dołączonego do odwołania, w dniu [...] r. (data stempla pocztowego), czyli z uchybieniem ww. terminu do wniesienia odwołania, który upłynął bezskutecznie w dniu [...] r. Podsumowując, organ II instancji wyjaśnił, że w związku z tym, iż strona została prawidłowo pouczona w decyzji o przysługujących środkach odwoławczych, w tym również o terminie wniesienia odwołania, jak również nie wniosła prośby o przywrócenie terminu z jednoczesnym uprawdopodobnieniem, iż uchybienie to nastąpiło bez jej winy, należało odwołanie pozostawić bez rozpatrzenia. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik S. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na wyżej opisane postanowienie SKO w S., zarzucając mu naruszenie art. 129 k.p.a. w związku z art. 40 § 2 k.p.a., oraz art. 8, art. 10 i art. 124 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skargi wskazano, że o ustanowieniu siostry skarżącego A. B. pełnomocnikiem S. S., zgodnie z treścią aktu notarialnego z dnia [...] r., repertorium "A" Nr [...], Ośrodek Pomocy Społecznej w P. był poinformowany już w dniu udzielenia przedmiotowego pełnomocnictwa. W związku z tym decyzja z dnia [...] r. powinna była zostać doręczona pełnomocnikowi skarżącego, organ zaś zobligowany był do wezwania pełnomocnika skarżącego do przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa, czego jednak nie uczynił. Ponadto, organ nie wziął pod uwagę stanu zdrowia skarżącego, posiadającego objawy demencji. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, nie było w związku z tym możliwe, aby mógł się on zapoznać z motywami decyzji oraz wnieść środek odwoławczy w przewidzianym terminie. Dodatkowo wskazano, że zaskarżone postanowienie nie wymienia przy podpisach imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby wydającej postanowienie. W odpowiedzi na skargę SKO w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. W rozpatrywanej sprawie decyzja organu I instancji z dnia [...] r. została skarżącemu doręczona osobiście w dniu [...] r., w treści zaś decyzji zawarto pouczenie o tym, że przysługuje od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Ośrodka Pomocy Społecznej w P. w terminie 14 dni od daty jej otrzymania. Ustawowy termin do wniesienia odwołania upływał więc skarżącemu w dniu [...] r. Tymczasem odwołanie zostało złożone przez pełnomocnika skarżącego, za pośrednictwem poczty, dopiero w dniu [...] r., a zatem z uchybieniem powyższego terminu. Stosownie do treści art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaskarżonym postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie, jak słusznie dostrzegł organ, skarżący, ani jego pełnomocnik, nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ ten trafnie przy tym zauważył, że pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącego zostało przedłożone do akt sprawy przez pełnomocnika – siostrę skarżącego dopiero wraz z odwołaniem, w związku z tym uznać należy, że doręczenie decyzji z dnia [...] r. do rąk skarżącego było prawidłowe. Przeciwnego zdania jest natomiast pełnomocnik skarżącego, który w uzasadnieniu skargi wskazał, że decyzja z dnia [...] r., powinna była zostać doręczona jemu, bowiem o ustanowieniu go pełnomocnikiem S. S., organ I instancji był poinformowany już w dniu udzielenia pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego, tj. w dniu [...] r. Zgodnie z art. 33 § 2 k.p.a., pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone do protokołu. W przypadku pisemnego pełnomocnictwa, art. 33 § 3 zd. pierwsze k.p.a. stanowi, iż pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Kategoryczne brzmienie zacytowanego fragmentu przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, jest zobligowany do przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres. Oznacza to, iż udzielenie pełnomocnictwa stanowi dla pełnomocnika jedyne źródło kompetencji do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy, w zakresie wyznaczonym treścią pełnomocnictwa. Sąd stoi przy tym na stanowisku, zgodnie z którym, organ nie jest uprawniony do ustalania, czy pełnomocnictwo było w ogóle udzielane stronie, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że strona działa w postępowaniu samodzielnie. Wszczynając postępowanie z urzędu organ informuje o tym fakcie stronę. Jeżeli strona chce by jej interesy reprezentował pełnomocnik, winna udzielić mu pełnomocnictwa. Aby organ dowiedział się o tej okoliczności, pełnomocnik musi zamanifestować wolę działania w imieniu reprezentowanego poprzez złożenie stosownego oświadczenia na piśmie do akt danej sprawy lub ustnie do protokołu (albo w formie dokumentu elektronicznego). Istotne jest więc, by pełnomocnik ujawnił chęć działania w cudzym imieniu w danym postępowaniu. Organ nie może natomiast z urzędu traktować danej osoby jako pełnomocnika, nie można bowiem wykluczyć, iż z pewnych względów osoba ta nie będzie chciała uczestniczyć w konkretnej sprawie w takim charakterze mimo, iż posiada pełnomocnictwo o odpowiedniej treści. Odnosząc przedstawione uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że skoro, jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, skarżący został skutecznie zawiadomiony o wznowieniu postępowania z urzędu w sprawie decyzji w przedmiocie zwrotu opłaty za jego pobyt w Domu Pomocy Społecznej (k. 6 akt administracyjnych) i w sprawie – do momentu złożenia odwołania – nie zostało przedłożone pełnomocnictwo upoważniające A. B. do reprezentowania strony w postępowaniu, to zasadne było uznanie, że skarżący występuje w przedmiotowym postępowaniu samodzielnie i w związku z tym prawidłowo doręczono mu osobiście decyzję organu I instancji. Przy czym, stwierdzić jednoznacznie należy, że bez wpływu na prawidłowość doręczenia ww. decyzji oraz czynności podejmowanych w sprawie wobec strony ma okoliczność, że skarżący jest osobą w zaawansowanym wieku i schorowaną, skoro nie jest on ubezwłasnowolniony, może o sobie decydować, co powoduje, że czynności przez niego podejmowane w toku postępowania są ważne i wywołują określone skutki prawne. Za bezzasadny Sąd uznał również zarzut, że zaskarżone postanowienie nie wymienia przy podpisach imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osób wydających to postanowienie, skoro z sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika jednoznacznie, poprzez podanie imion, nazwisk i pełnionej funkcji, kto wszedł w skład organu wydającego przedmiotowe postanowienie. W tym stanie rzeczy, ponieważ wniesiona skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę – Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.