II SA/Kr 1123/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na czynność Starosty [...] polegającą na wpisie do rejestru terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy - osuwiska położonego w K., oznaczonego numerem ewidencyjnym [...] postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu R. K. kwotę 300 zł ( trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu. R. K. wniósł skargę na czynność Starosty [...] polegającą na wpisie do rejestru terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów na których występują te ruchy - osuwiska położonego w K., oznaczonego numerem ewidencyjnym [...], zarzucając że obszar ten faktycznie nie jest osuwiskiem oraz że nie przeprowadzono rzetelnych badań geologicznych w tym względzie. Skarżący domagał się stwierdzenia bezskuteczności tej czynności materialno – technicznej na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Skarżący jest właścicielem nieruchomości położonych w K. a rejestracja usuwiska rzutuje na przysługujące mu prawo własności przez ograniczenie dopuszczalności realizacji inwestycji na tym obszarze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego bądź o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 2a , § 3 p.p.s.a.). Przytoczone przepisy wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego oraz zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Wniesiona przez R. K. skarga dotyczy wpisu do rejestru zawierającego informacje o terenach zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenach, na których występują te ruchy dokonanego przez Starostę [...], na podstawie karty dokumentacyjnej osuwiska nr ewidencyjny [...] w m. K., sporządzonej przez Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy w ramach projektu "System Osłony Przeciwosuwiskowej". Rejestr prowadzony jest na podstawie art. 110a. ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz.U.2008, Nr 25, poz.150), zgodnie, z którym Starosta prowadzi obserwację terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy, a także rejestr zawierający informacje o tych terenach. W ocenie Sądu, kwestionowany skargą wpis nie należy do żadnej z wyżej wymienionych zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działania administracji publicznej, w tym nie może stanowić "innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa " w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2012 r , II OSK 818/12 ( cbois.nsa.gov.pl) rozpoznając skargę kasacyjną w analogicznej sprawie II SA/Kr 1006/11 : " W literaturze przedmiotu przyjmuje się jednolicie, że przedmiot skargi przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 4 zakreślają następujące elementy: Po pierwsze, akt lub czynność nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydawanych w postępowaniach jurysdykcyjnym, egzekucyjnym bądź zabezpieczających. Po drugie, akt lub czynność muszą mieć charakter publicznoprawny. Po trzecie, akt lub czynność muszą mieć charakter zewnętrzny, to znaczy muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanemu organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność. Po czwarte, akt lub czynność muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu. Po piąte, akt lub czynność muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków tego podmiotu, wynikających z przepisu prawa. Niewątpliwie trzy pierwsze warunki przedmiotowy wpis spełnia, lecz nie spełnia natomiast warunku czwartego i piątego. Wpis stanowi wykonanie obowiązków ciążących na staroście, ma charakter rejestrowy, informacyjny, nie jest kierowany do indywidualnego podmiotu, a więc nie nakłada bezpośrednio żadnych obowiązków, nie nadaje ani nie ogranicza żadnych uprawnień. Jego wpływ na obowiązki i uprawnienia strony może być, co najwyżej pośredni i hipotetyczny. Wynika to z art. 13c. ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz.U. z 2001 r., Nr 84, poz. 906 ze zm.), który stanowi, że rada gminy w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w art. 2, na obszarach wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 13b (a więc przedmiotowego rejestru), może na wniosek wójta, burmistrza albo prezydenta miasta wyznaczyć, w drodze aktu prawa miejscowego, obszar, na którym obowiązuje zakaz budowy nowych budynków, odbudowy oraz rozbudowy, przebudowy i nadbudowy istniejących budynków, kierując się potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Dopiero, więc wydanie przez Prezesa Rady Ministrów - na podstawie danych przekazywanych przez właściwych wojewodów - rozporządzenia określającego gminy lub miejscowości, w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych, a także szczególne zasady zagospodarowania terenów oraz zasady i tryb nabywania nieruchomości, w związku z osunięciem ziemi (art. 2 cytowanej ustawy), umożliwia właściwej radzie gminy podjęcie stosownej uchwały i dopiero ta uchwała, uwzględniając zapisy rejestru, może wpływać na uprawnienia właściciela danej nieruchomości. Sam jednak wpis takiego wpływu na uprawnienia i obowiązki nie ma." Podzielając te przytoczone wywody Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzić należy, że dokonanie przez Starostę [...] wpisu osuwiska położonego w K. do rejestru terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów na których występują te ruchy jest czynnością materialno-techniczną. Prowadzenie rejestru przez organ stanowi realizację obowiązku nałożonego ustawą Prawo ochrony środowiska i ma na celu dostarczenie informacji o terenach zagrożonych ruchami masowymi ziemi i terenach, na których występują te ruchy. Nie sposób przyjąć, że skutkiem dokonania wpisu jest przyznanie jakichkolwiek uprawnień czy nałożenie obowiązków wynikających z przepisów prawa, skoro ma on na celu jedynie monitorowanie istnienia zagrożeń i ich zapobieganiu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 z póżn. zm.). O zwrocie uiszczonego wpisu w kwocie 300 zł orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 tej ustawy.