III SA/Kr 1280/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2017 r. sprawy ze skarg A S.A z siedzibą w W na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 maja 2016 r. nr [...], z dnia 23 maja 2016 r. nr [...] z dnia 23 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A o zawartości alkoholu do 4.5% oraz piwa skargi oddala. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 23 maja 2016 r. nr: - [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. nr [...] o cofnięciu A SA w W – dalej skarżącej – zezwolenia z dnia 18 listopada 2014 r. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A tj. o zawartości alkoholu do 4,5 % oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży tj. w punkcie sprzedaży detalicznej w lokalu gastronomicznym w K ul. M, lok. [...] wydanego dla skarżącej; - [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. nr [...] o cofnięciu skarżącej zezwolenia z dnia 30 grudnia 2013 r. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A tj. o zawartości alkoholu do 4,5 % oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży tj. w punkcie sprzedaży detalicznej w lokalu gastronomicznym w K ul. S wydanego dla skarżącej; - [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. nr [...] o cofnięciu skarżącej zezwolenia z dnia 6 maja 2014 r. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A tj. o zawartości alkoholu do 4,5 % oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży tj. w punkcie sprzedaży detalicznej w lokalu gastronomicznym w K ul. L wydanego dla skarżącej; Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 18 ust. 10 pkt 2, 18 ust. 7 pkt 6 i 8 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t. jedn., Dz.U. z 2012 r., poz. 1356 ze zm.). Z uzasadnienia powyższych decyzji wynika poniższy stan faktyczny: Skarżąca uzyskała następujące zezwolenia: z dnia 18 listopada 2014 r. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A tj. o zawartości alkoholu do 4,5 % oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży tj. w punkcie sprzedaży detalicznej w lokalu gastronomicznym w K ul. M, lok. [...], z dnia 30 grudnia 2013 r. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A tj. o zawartości alkoholu do 4,5 % oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży tj. w punkcie sprzedaży detalicznej w lokalu gastronomicznym w K ul. S wydanego dla skarżącej oraz zezwolenie z dnia 6 maja 2014 r. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A tj. o zawartości alkoholu do 4,5 % oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży tj. w punkcie sprzedaży detalicznej w lokalu gastronomicznym w K ul. L. Organ pierwszej instancji uzyskał w dniach, 24 października 2014 r. i w dniu 9 grudnia 2014 r. informacje o prowadzeniu przez skarżącą sprzedaży napojów alkoholowych (piwa) z dowozem do klienta poprzez stronę internetową [...]. W związku z ww. informacjami wszczęte zostały w dniach 27 października 2014 r. i 16 grudnia 2014 r. postępowania w sprawie cofnięcia posiadanych przez skarżącą opisanych wyżej zezwoleń. Pierwotnie wydane w dniach [...] 2015 r. i [...] 2015 r. decyzje cofające skarżącej posiadane zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zostały uchylone w trybie odwoławczym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie decyzji z dnia [...] 2015 r. i [...] 2015 r. Kolegium zwróciło uwagę, że organ pierwszej instancji nie poparł twierdzeń o naruszeniu przez skarżącą warunków zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych dowodami świadczącymi o faktycznej sprzedaży alkoholu przez internet. W ponownym postępowaniu Prezydent Miasta wydał w dniu [...] 2016 r. opisane na wstępie decyzje o cofnięciu skarżącej zezwolenia z dnia 18 listopada 2014 r. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A tj. o zawartości alkoholu do 4,5 % oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży tj. w punkcie sprzedaży detalicznej w lokalu gastronomicznym w K ul. M, lok. [...], zezwolenia z dnia 30 grudnia 2013 r. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A tj. o zawartości alkoholu do 4,5 % oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży tj. w punkcie sprzedaży detalicznej w lokalu gastronomicznym w K ul. S wydanego dla skarżącej oraz zezwolenia z dnia 6 maja 2014 r. nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A tj. o zawartości alkoholu do 4,5 % oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży tj. w punkcie sprzedaży detalicznej w lokalu gastronomicznym w K ul. L wydanego dla skarżącej. Organ wskazał, że jednym z warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych jest wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniami i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniach. Udowodnienie dokonywanej przez skarżącą sprzedaży napojów alkoholowych (piwa) za pośrednictwem Internetu nastąpiło poprzez rejestrację pracownika organu na stronie D i zakupienie w pizzerii przy ul. M w K pizzy oraz piwa [...] "za pośrednictwem formularza, z dostawa do domu". Kurier dostarczył piwo pod wskazany adres, na potwierdzenie czego wydano paragon fiskalny. W dniu 6 grudnia 2015 r. dokonano zakupu pizzy i piwa [...] za pośrednictwem serwisu internetowego D, również poprzez rejestrację w serwisie i zakupienie w pizzerii przy ul. S w K "za pośrednictwem formularza z dostawa do domu". Kurier dostarczył piwo pod wskazany adres, czego potwierdzeniem jest paragon fiskalny. Natomiast w dniach 11 grudnia i 21 grudnia 2015 r. dokonano zakupu pizzy oraz piwa [...] za pośrednictwem serwisu internetowego D. Po rejestracji konta w tym serwisie, pracownik dokonał zakupu w pizzerii przy ul. L w K pizzy oraz piwa [...] za pośrednictwem formularza z dostawą do domu. Kurier dostarczył piwo pod wskazany adres, czego potwierdzeniem jest wydany paragon fiskalny. W odwołaniach od ww. decyzji skarżąca podniosła, że za pośrednictwem Internetu ma miejsce jedynie prezentacja oferty handlowej. Sprzedaż jest realizowana w lokalu gastronomicznym. Na potwierdzenie odwołano się do § 1 ust. 5 regulaminu sprzedaży piwa skarżącej, iż sprzedaż na jego podstawę stanowi ofertę w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Zgodnie z przepisem art. 535 § 1 Kodeksu cywilnego dostarczenie towaru do domu klienta jest wyłącznie konsekwencją zawartej umowy. Według § 1 ust. 6 Regulaminu miejscem zawarcia umowy jest pizzeria, która realizuje dane zamówienie. Organ odwoławczy przytoczył przepisy znajdujące w sprawie zastosowanie. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi "sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym". Jeśli przedsiębiorca prowadzący sprzedaż detaliczna naruszy przepisy ustawy, zezwolenie na sprzedaż alkoholu jest cofane przez właściwy organ administracji w formie decyzji administracyjnej. Okoliczności cofnięcia określa przepis art. 18 ust. 10 ww. ustawy: 10. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku: 1) nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności: a) sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw, b) sprzedaży i podawania napojów alkoholowych z naruszeniem zakazów określonych w art. 14 ust. 3 i 4; 2) nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych; 3) powtarzającego się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy, w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt sprzedaży, gdy prowadzący ten punkt nie powiadamia organów powołanych do ochrony porządku publicznego; 4) wprowadzenia do sprzedaży napojów alkoholowych pochodzących z nielegalnych źródeł; 5) przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 111 ust. 4; 6) popełnienia przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez osobę odpowiedzialną za działalność przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie; 7) orzeczenia, wobec przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną albo wobec osoby odpowiedzialnej za działalność przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie, zakazu prowadzenia działalności gospodarczej objętej zezwoleniem. W niniejszych sprawach organ ustalił, że doszło do sprzedaży napojów alkoholowych – piwa - poza miejscami wymienionymi w zezwoleniach. Sprzedaż nastąpiła poza punktem sprzedaży detalicznej położonym w K przy ul. M poprzez dowóz do domu klienta, który złożył zamówienie za pośrednictwem strony internetowej. W aktach spraw znajduje się wydruk informacji o realizacji zamówienia w serwisie D z dnia 5 grudnia 2015 r. dotyczący zakupu pizzy hawajskiej średniej i dwóch półlitrowych butelek piwa [...] oraz oryginał paragonu fiskalnego dotyczącego tego zakupu. W aktach sprawy znajduje się również wydruk informacji o realizacji zamówienia w serwisie D dotyczący zakupu pizzy F dużej i półlitrowego piwa [...] oraz oryginał paragonu fiskalnego dotyczącego tego zakupu z podanym adresem ul. S i datą 6 grudnia 2015 r. Notatka urzędowa z dnia 7 grudnia 2015 r. stwierdza dokonanie zakupu pizzy oraz piwa przez telefon w lokalu przy ul. S w K. Ponadto w aktach sprawy zawierają wydruk informacji o realizacji zmówienia w serwisie D z dnia 21 grudnia 201 r. dotyczący zakupu pizzy N średniej i półlitrowego piwa [...] klasycznego oraz oryginał paragonu fiskalnego dotyczącego tego zakupu. Ponadto zalegają dwie notatki urzędowe z dnia 22 grudnia 2015 r. i 14 grudnia 2015 r. sporządzone przez dyrektora Wydziału Administracyjnego Urzędu Miasta stwierdzające dokonanie zakupu pizzy oraz piwa przez telefon w lokalu położonym przy ul. L (14 grudnia 2015r.) oraz za pomocą strony internetowej (22 grudnia 2015 r.). Okoliczności te przemawiają zdaniem organu, że sprzedaży alkoholu dokonano za pośrednictwem Internetu. Odnosząc się do argumentacji strony, iż miejscem zawarcia umowy sprzedaży piwa jest faktycznie pizzeria, organ podniósł, że wykładnia pojęcia wykonywania działalności gospodarczej nie może być dokonywana w oderwaniu od powszechnie obowiązujących przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi której przepisy mają charakter szczególny w stosunku do Kodeksu cywilnego i kieruje się innymi celami w niej zawartymi. W skargach na www. decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisu art. 96 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 6, art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że poprzez sprzedaż napojów alkoholowych z zastosowaniem technologii składania zamówień przy pomocy środków komunikowania na odległość naruszany jest obowiązek prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych w miejscu wskazanym w zezwoleniu, w wyniku czego organ błędnie ustalił, że wypełnione zostały przesłanki wynikające z art. 18 ust. 10 pkt 2 uzasadniające cofniecie zezwoleń. Skarżąca spółka powtórzyła argument odwołania, iż za pośrednictwem strony internetowej [...] ma miejsce jedynie prezentacja oferty handlowej spółki, związanej z tym konkretnym miejscem sprzedaży alkoholu. Sama sprzedaż produktów następuje już w odpowiednim lokalu. W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja o cofnięciu posiadanych przez skarżącego zezwoleń na sprzedaż alkoholu do 4,5 % i piwa. Zgromadzony w aktach materiał dowodowy nie pozostawia żadnych wątpliwości, że chodziło o sprzedaż alkoholu (piwa) z zastosowaniem technologii składania zamówień przy pomocy środków komunikacji na odległość, tj. przez Internet. Organ zasadnie przyjął, że skarżąca prowadziła sprzedaż za pośrednictwem Internetu. W ocenie Sądu niezależnie od tego, czy podmiot organizujący i prowadzący sprzedaż alkoholu z wykorzystaniem Internetu miałby zezwolenie na sprzedaż alkoholu w konkretnym lokalu ( w tym przypadku w pizzerii ), czy też w ogóle żadnego zezwolenia by nie miał, to opisane działanie nie mieści się w granicach zakreślonych ustawą o wychowaniu w trzeźwości. Wychodząc od analizy podstawowych kwestii cywilistycznych wskazać trzeba, że alkohol jest rzeczą oznaczoną co do gatunku. Zgodnie z art. 535 k.c. umowa sprzedaży jest umową wzajemną, zobowiązującą, mocą której sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy na kupującego i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się zapłacić cenę i odebrać rzecz. Zgodnie z art. 454 § 1 k.c. miejsce spełnienia świadczenia strony określają w umowie. Zgodnie z art.155 § 2 k.c., przy rzeczach oznaczonych co do gatunku, przeniesienie własności rzeczy, które stanowi rozporządzający skutek zobowiązującej umowy sprzedaży, następuje w chwili przeniesienia posiadania rzeczy, czyli jej wydania nabywcy. Z powyższego wynika, że co do zasady sprzedaż rzeczy oznaczonych co do gatunku realizuje się z chwilą wydania rzeczy nabywcy w miejscu oznaczonym w umowie. Przenosząc rozważania powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, nie sposób nie dostrzec, że w sytuacji, gdy na skutek złożenia zamówienia przez Internet, sprzedający dostarcza alkohol do miejsca wskazanego przez kupującego i tam następuje wydanie nabywcy rzeczy oznaczonej co do gatunku, to w tym właśnie miejscu dochodzi do przeniesienia własności rzeczy, co stanowi realizację zawartej umowy sprzedaży. Ponieważ miejsce wydania rzeczy (alkoholu) nie jest miejscem, w którym prowadzony jest lokal dysponujący zezwoleniem na sprzedaż alkoholu, dochodzi do zrealizowania skutku rozporządzającego umowy sprzedaży poza tym lokalem, w istocie rzeczy w dowolnym miejscu wskazanym przez nabywcę. W świetle powyższego postanowienia regulaminu powołane w skardze pozostają bez znaczenia i nie mogą zmienić kwalifikacji analizowanego stanu faktycznego. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, dla oceny zgodności opisanej sytuacji z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie ma żadnego znaczenia, że zamówienie na dostarczenie alkoholu do miejsca wskazanego przez nabywcę przyjął i zrealizował podmiot posiadający zezwolenie na sprzedaż alkoholu, ani też fakt, że wystawił paragon dokumentujący sprzedaż alkoholu pochodzącego z pizzerii, a jedynie dostarczonego do miejsca wskazanego przez nabywcę. Posiadane zezwolenie nie obejmuje bowiem sprzedaży poza miejscem w nim wskazanym, w takim znaczeniu, że sprzedaż będzie zrealizowana poprzez wydanie rzeczy w miejscu innym niż określone w zezwoleniu. Nie ulega więc wątpliwości, że niezależnie od tego, czy złożenie zamówienia przez Internet jest tylko złożeniem oferty kupna przez nabywcę, czy też jest zawarciem umowy na skutek ofert sprzedawcy, rozporządzający skutek umowy sprzedaży następuje poza pizzerią jako lokalem dysponującym zezwoleniem na sprzedaż, co powoduje, że alkohol niezgodnie z zezwoleniem staje się dostępny w nieograniczonej liczbie miejsc. Zatem nazwanie działań skarżącej sprzedażą internetową, czy też tylko złożeniem internetowej oferty i zamówień przez Internet, w świetle niespornych dalszych działań podejmowanych po przyjęciu zamówienia, nie ma w istocie znaczenia, ponieważ prowadzi do zrealizowania rozporządzającego skutku sprzedaży poza lokalem, którego dotyczy zezwolenie na sprzedaż alkoholu, a to właśnie nie jest dozwolone. Istotną dla rozstrzygnięcia kwestią jest to, że skutek polegał na wydawaniu alkoholu nabywcy poza lokalem posiadającym zezwolenie na sprzedaż i ten właśnie fakt miał znaczenie dla oceny, czy doszło do naruszenia warunków zezwolenia. Ocena, czy doszło do naruszenia warunków zezwolenia wymaga odniesienia do wykładni przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości dotyczących handlu alkoholem. Art. 1 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości nakłada na organy administracji rządowej i samorządowej obowiązki podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych. Ograniczenie spożycia alkoholu jest więc głównym celem ustawy określonym w samej ustawie. Z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika, że przeciwdziałanie alkoholizmowi realizuje się m.in. przez ograniczenie dostępności alkoholu. Te dwa przepisy trzeba mieć na względzie wykładając i stosując wszystkie przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości, bowiem dalsze uregulowania zawarte w ustawie służą właśnie realizacji wyżej wskazanych celów. Sposobem na ograniczenie dostępu do alkoholu jest dopuszczalność jego sprzedaży tylko za stosownym zezwoleniem i tylko w miejscach ściśle określonych w tym zezwoleniu. W myśl przepisu art. 96 ustawy, sprzedaż detaliczną alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży prowadzi się w: 1/ sklepach branżowych, 2/ wydzielonych stoiskach samoobsługowych w sklepach o powierzchni powyżej 200 m2, 3/ innych placówkach, w których sprzedawca prowadzi bezpośrednią sprzedaż alkoholu. Wyliczenie to jest wyczerpujące, zatem w inny sposób i w innych miejscach prowadzić sprzedaży alkoholu nie wolno. Zgodnie z art. 18 ust. 5 ustawy, wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu zawiera m.in. adres punktu sprzedaży. W zezwoleniu adres ten jest wskazany, natomiast art. 18 ust. 6 pkt 6 ustawy stanowi, że wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem może odbywać się wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu. Przy takich uregulowaniach ustawy całkowicie niedozwolone jest wszelkie "łagodzenie" przyjętych w niej ograniczeń dostępności alkoholu i stosowanie jakichkolwiek ułatwień w jego nabyciu, np. poprzez przyjmowanie zamówień na odległość i dowożenie alkoholu do miejsca wyznaczonego przez klienta. Uznanie dopuszczalności takich działań, przy obecnej treści ustawy, całkowicie zaprzecza jej celowi, jak i pozbawia sensu płynące z niej ograniczenia, bowiem daje sposób na proste i pełne ich obejście. Tymczasem celem ustawy było utrudnienie dostępności alkoholu, nie zaś uproszczenie jego dostarczenia klientowi. W tym stanie rzeczy, zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię wskazanych przez organ przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości jest w pełni uzasadniony. Skoro należało przyjąć, że skarżąca spółka prowadziła sprzedaż alkoholu niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu, zasadne było zastosowanie art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy i cofnięcie zezwolenia. Wobec powyższego skargi podlegają oddaleniu na mocy art.151 p.p.s.a.