I SA/Ke 505/17

WyrokWSA w Kielcach2017-10-19

Skład orzekający: Mirosław Surma, Maria Grabowska, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o dofinansowanie projektu rewitalizacji zabytkowego parku i budynku sanatorium, wpisanych do rejestru zabytków jako zespół, może zostać odrzucony na etapie oceny formalnej z powodu uznania, że dotyczy on wyłącznie zagospodarowania otoczenia zabytku lub jest samodzielnym projektem rewitalizacji parku, mimo że regulamin konkursu dopuszcza dofinansowanie projektów związanych z zachowaniem i zabezpieczeniem obiektów dziedzictwa kulturowego wraz z zagospodarowaniem ich otoczenia?
Ratio decidendi
Ocena projektu i rozstrzygnięcie protestu naruszyły zasady przejrzystości oraz rzetelności, a tym samym zasadę równego dostępu do pomocy. Projekt dotyczący rewitalizacji zabytkowego parku i budynku sanatorium, wpisanych do rejestru jako zespół, nie może być uznany za samodzielny projekt rewitalizacji parku lub projekt dotyczący wyłącznie zagospodarowania otoczenia zabytku, jeśli obejmuje prace zabezpieczające budynek oraz renowację parku i terenu przyległego. W związku z tym, skarżąca spełniła kryterium formalne nr 16, a naruszenie prawa miało istotny wpływ na wynik oceny.
Stan faktyczny
Gmina B.-Z. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu "Park Zdrojowy B.-Z. - zachowanie, promocja i udostępnienie" w ramach konkursu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. Zarząd Województwa Ś. odrzucił wniosek na etapie oceny formalnej, uznając, że nie spełnia on kryterium nr 16 "Wniosek zgodny z typami projektów przewidzianymi dla danego działania", ponieważ projekt polega wyłącznie na rewitalizacji parku i zagospodarowaniu terenu wokół zabytkowego sanatorium, co jest wykluczone przez regulamin konkursu. Gmina wniosła protest, a po jego nieuwzględnieniu skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów regulaminu i naruszenie zasady rzetelności oceny.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną informację Zarządu Województwa Ś. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Ś., zasądzając jednocześnie od Zarządu na rzecz Gminy zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi Gminy B.-Z. na informację Zarządu Województwa Ś. z dnia [....] nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny – przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Ś.; 2. zasądza od Zarządu Województwa Ś. na rzecz Gminy B.-Z.kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zarząd Województwa Ś. jako instytucja zarządzająca (Zarząd, IZ) w piśmie z [...] r. nr [...] poinformował Gminę B. – Z. (Gmina), że wniosek gminy pn. "Park Zdrojowy B.-Z. - zachowanie, promocja i udostępnienie" w ramach konkursu dwuetapowego nr RPSW.04.04.00-IZ.00-26-122/17 dla Działania 4.4 "Zachowanie dziedzictwa kulturowego i naturalnego" Osi priorytetowej 4 "Dziedzictwo naturalne i kulturowe" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020 (Regulamin) uzyskał negatywną ocenę formalną. Wniosek nie spełnia kryterium formalnego nr 16 w brzmieniu: "Wniosek zgodny z typami projektów przewidzianymi dla danego działania" - część A Karty oceny formalnej. W ramach przedmiotowego konkursu do wsparcia kwalifikują się projekty związane z zachowaniem i zabezpieczeniem obiektów dziedzictwa kulturowego i obiektów zabytkowych (w tym: konserwacja, renowacja, rewaloryzacja oraz zabezpieczenie tych obiektów przed zagrożeniami wraz z zagospodarowaniem ich otoczenia) wraz z dostosowaniem do funkcji turystycznych lub prowadzenia działalności kulturalnej, w tym działalności gospodarczej. Regulamin w § 17 pkt 3 wyklucza z dofinansowania projekty polegające wyłącznie na odnowie, przebudowie i rewitalizacji zabytkowych parków i innych form zaprojektowanej zieleni (jako samodzielny projekt). W przypadku projektu Gminy jego zakres rzeczowy polega na rewitalizacji parku, a prace dotyczące odwodnienia i odprowadzenia wód opadowych do kanalizacji deszczowej zabytkowego budynku Sanatorium M., nie są pracami na obiekcie, ale również zaliczają się do prac związanych z zagospodarowaniem terenu wokół zabytku, i tym samym projekt nie kwalifikuje się do wsparcia. Na powyższe rozstrzygnięcie Gmina złożyła protest do Zarządu. W uzasadnieniu wskazała, że konkurs umożliwia wnioskodawcy przedłożenie szczegółowej dokumentacji projektu na II etapie. W związku z tym załączona na etapie I dokumentacja wskazuje kierunki, cele działań oraz ogólny zakres dotyczący zabytkowego Zespołu Uzdrowiskowego, w tym budynku Sanatorium M.. Między innymi w Studium Wykonalności wskazano, że zakres projektu obejmuje wykonanie odwodnienia zabytkowego budynku Sanatorium M. i odprowadzenie wód opadowych do kanalizacji deszczowej. W ramach projektu planuje się również zagospodarowanie terenu przyległego do obiektu zabytkowego: poprzez renowację zabytkowego wnętrza parku. W ocenie wnioskodawcy nie ma żadnych podstaw, żeby można było stwierdzić, że jest to samodzielny projekt polegający wyłącznie na odnowie, przebudowie i rewitalizacji zabytkowych parków i innych form zaprojektowanej zieleni. Dokumenty określające dokładny zakres prac i koszty zostaną dostarczone do organu na etapie II Konkursu. Gmina podkreśliła, że projekt ma na celu zachowanie, ochronę i zabezpieczenie wraz z zagospodarowaniem terenu Zespołu Uzdrowiskowego w B.-Z. składającego się z obiektu "Łazienek" (obecnie Sanatorium M.) i Parku Zdrojowego, który wpisany jest do rejestru zabytków. Zabytkiem jest cały Zespół Uzdrowiskowy, w skład którego wchodzi Park Zdrojowy. Gmina wskazała, że jako otoczenie obiektu można byłoby zdefiniować przestrzeń poza obszarem Zespołu Uzdrowiskowego. W związku z tym, w ocenie strony bezpodstawne jest stwierdzenie, że projekt nie zakłada prac na obiekcie oraz że projektowane prace zaliczają się do prac związanych z zagospodarowaniem terenu wokół zabytku. Na obecnym etapie nie ma również możliwości określenia szczegółowego zakresu prac odwodnienia i odprowadzenia wód opadowych do kanalizacji deszczowej zabytkowego budynku Sanatorium M., co nie daje podstaw do stwierdzenia, że nie są pracami na obiekcie. Zarząd nie uwzględnił protestu, o czym poinformował stronę w piśmie z 22 sierpnia 2017 r., nr EFRR.I.432.04.04.122.0004.2.2017. Odnosząc się do zarzutów Gminy wskazał, że zgodnie z Regulaminem na żadnym z etapów oceny projektu nie są dopuszczalne zmiany, które prowadziłyby do istotnej modyfikacji projektu. Tym samym zakres inwestycji przedłożony na I etapie konkursu nie może ulec istotnej zmianie na II etapie, włączając w to rozszerzenie zakresu inwestycji. Jak sam tytuł projektu wskazuje, przedmiotem inwestycji jest zachowanie, promocja i udostępnienie Parku Zdrojowego B.-Z.. To sam wnioskodawca dokonał rozróżnienia pomiędzy parkiem zdrojowym, a obiektem "Łazienek" (obecnie sanatorium "M."). Znajduje to swoje odzwierciedlenie m.in. w zapisach Studium Wykonalności. Również wśród zidentyfikowanych problemów, do rozwiązania których ma przyczynić się realizacja przedmiotowego projektu, wnioskodawca wskazuje m.in. brak zagospodarowania bezpośredniego otoczenia obiektów infrastruktury uzdrowiskowej zabytkowej. W studium wykonalności na str. 57 wnioskodawca wskazał ponadto, że w ramach projektu planuje się wykonanie systemu odwadniającego teren otaczający budynek Sanatorium M. poprzez budowę kanalizacji deszczowej. Instytucja Zarządzająca nie kwestionuje, że wykonanie instalacji odwadniającej przyczyni się do zabezpieczenia zabytkowego obiektu jakim jest sanatorium "M.", jednakże z opisu zakresu prac wynika jednoznacznie, że są to prace poza budynkiem sanatorium na przyległym do budynku terenie zabytkowego parku. Tym samym całość inwestycji polega na zagospodarowaniu otoczenia zabytku, tj. Sanatorium M., którym to otoczeniem jest zabytkowy park zdrojowy, a zgodnie z zapisami regulaminu konkursu niekwalifikowane do wsparcia są inwestycje polegające wyłącznie na zagospodarowaniu otoczenia zabytków oraz inwestycje polegające na odnowie, przebudowie i rewitalizacji zabytkowych parków i innych form zaprojektowanej zieleni jako samodzielny projekt. Na powyższą informację Zarządu, Gmina złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uwzględnienie skargi w całości i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Jednocześnie wniosła o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ. Zarzuciła naruszenie: 1. § 3 pkt 3 Regulaminu w związku z kryterium formalnym nr 16 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uznaniu, że projekt skarżącej polega wyłącznie na zagospodarowaniu otoczenia zabytku; 2. § 17 pkt 3 Regulaminu w związku z kryterium formalnym nr 16 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym stwierdzeniu, że wydatki założone w projekcie skarżącej są niekwalifikowalne, albowiem są one - jako samodzielny projekt - zaprojektowane na odnowę, przebudowę i rewitalizację zabytkowego parku; 3. art. 37 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej na lata 2014 – 2020 poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na naruszeniu zasady rzetelności oceny wniosku w taki sposób, że w etapie poprzedzającym ocenę formalną organ nie dokonał prawidłowej i wnikliwej analizy treści wniosku, co do jego celu, przedmiotu i zakresu chociaż nie jest możliwe bez takiej analizy dokonanie oceny zgodnie z Regulaminem Konkursu, w ramach kryterium formalnego nr 16, a w konsekwencji bezzasadną odmowę zakwalifikowania wniosku do wsparcia już na etapie oceny formalnej w I etapie Konkursu. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ w niewłaściwy sposób intepretuje zapisy jej wniosku (w szczególności zapisy Studium Wykonalności). Zarzuciła, że organ ustala zakres projektu na podstawie jego tytułu, nie dokonując należytej analizy Studium Wykonalności. W pkt 1 Studium Wykonalności (str. 3) skarżąca wyraźnie wskazała, że przedmiotowy projekt dotyczy zespołu uzdrowiskowego, zaś celem projektu jest zwiększenie dostępu do zasobów dziedzictwa kulturowego regionu poprzez zachowanie, ochronę i zabezpieczenie zabytkowego Zespołu Uzdrowiskowego wraz z zagospodarowaniem terenu. Regulamin nie zawiera w żadnym miejscu definicji "samodzielnego projektu", ani też nie odsyła do takiej definicji zawartej w innym dokumencie programowym czy też w innym akcie w systemie prawa. W konsekwencji organ na etapie oceny projektów nie może stosować do oceny definicji nieznanych uczestnikom konkursu, a szczególnie w zakresie, w jakim powodują one ograniczenie ich uprawnień. W ocenie skarżącej nie ma żadnych podstaw by interpretować § 17 ust. 3 Regulaminu w taki sposób, że wyłączone jest dofinansowanie odnowy i rewitalizacji zabytkowych zespołów, których składnikiem są również parki, czy też innej formy zaprojektowanej zieleni. Taka interpretacja byłaby sprzeczna z celem i przedmiotem Konkursu, wskazanym w § 3 pkt 4, gdzie wyraźnie zakwalifikowano do Konkursu działania związane z zachowaniem i zabezpieczeniem obiektów zabytkowych, w tym ich zabezpieczenie przed zagrożeniami wraz z zagospodarowaniem ich otoczenia. Zdaniem skarżącej nawet gdyby przyjąć, że park nie jest samodzielnym obiektem zabytkowym (jak w sprawie niniejszej) ale otoczeniem zabytku, to i tak iwestycje w parku jako otoczeniu zabytku mieszczą się w zakresie przedmiotu Konkursu. Gmina wyraźnie wskazała w Studium Wykonalności, że Zespół Uzdrowiskowy w B.-Z. jest wpisany do rejestru zabytków W skład tegoż zespołu wchodzą natomiast: park zdrojowy oraz łazienki. Co istotne, zaliczenie zarówno parku jak i sanatorium do jednego obiektu zabytkowego jest okolicznością niezależną od skarżącej, a wynika z urzędowego rejestru. Skarżąca nie tworzy zatem w projekcie sztucznej konstrukcji, w której inwestycja ma łączyć dwa osobne, samodzielne zabytki, ale projektuje działania w obrębie jednego zabytku. W Studium Wykonalności skarżąca wskazała ponadto, że zespół uzdrowiskowy łącznie jest traktowany jako komplementarne urządzenie lecznictwa uzdrowiskowego. Stanowi zatem całość nie tylko od strony formalnej, ale i funkcjonalnej. Skarżąca podkreśliła, że Regulamian nie wymaga, by poza zabytkowym parkiem projekt musiał obejmować inny samodzielny zabytek. W okolicznościach niniejszej sprawy budynek sanatorium jest niewątpliwie obiektem związanym z Parkiem Zdrojowym funkcjonalnie i formalnie bowiem stanowią one składniki Zespołu Uzdrowiskowego. Nadto budynek sanatorium nie jest wyłącznie niewielkim obiektem (np. obiektem małej architektury znajdującym się na terenie parku), którego włączenie do projektu mogłoby być interpretowane jako próba ominięcia zakazów określonych Regulaminem. Globalnym celem projektu ma być uporządkowanie terenu zabytkowego Zespołu Uzdrowiskowego poprzez wykonanie systemu odwadniającego i odprowadzenie wód do kanalizacji deszczowej, wymianę oświetlenia na energooszczędne, renowację cieku wodnego oraz przebudowę alejek. Projekt nie zakłada natomiast działań polegających na zagospodarowaniu otoczenia zabytku, tj. otoczenia Zespołu Uzdrowiskowego i w tym zakresie wnioski organu nie znajdują pokrycia w treści wniosku złożonego do Konkursu. W kwestii oceny kwalifikowalności wydatków, skarżąca wskazała, że Regulamin nie wskazuje dopuszczalnej czy wymaganej proporcji wydatków na prace w obrębie parku oraz na prace w obrębie innych obiektów. Kosztorys dołączony do projektu (załącznik nr 2) jest kosztorysem szacunkowym i nie odzwierciedla pełnego, docelowego zakresu prac realizowanych w ramach projektu. Szczegółowy zakres rzeczowo-finansowy projektu będzie wynikał z dokumentacji projektowej (budowlanej) która obecnie jest w fazie przygotowawczej i która nie musi być składana na aktualnym etapie Konkursu. Doprecyzowanie zakresu prac w poszczególnych modułach projektu dopiero nastąpi, a wraz z nią będą sprecyzowane kosztorysy tych prac i nie będzie to stanowiło zmiany zakresu projektu czy rozszerzenia wniosku. Cel i zakres prac nie ulegnie bowiem zmianie. Przedmiotowy Konkurs jest jednocześnie konkursem dwuetapowym, w którym ostateczna kwalifikowalność wydatków nie jest oceniana w I etapie, a szczególnie w fazie oceny formalnej wniosku. Na etapie oceny formalnej organ ma prawo do dokonywania oceny kwalifikowalności mając na względzie określony cel projektu, przedmiot projektu i zakres prac założonych w ramach realizacji celu i przedmiotu. To mając na względzie skarżąca odrzuca wnioski organu co do braku proporcji między wydatkami na prace w obrębie budynku Sanatorium i w obrębie Parku oraz co do niedopuszczalnego rozszerzenia zakresu prac w II etapie Konkursu. W odpowiedzi na skargę Zarząd podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej informacji i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo wskazano, że wnioskodawca już w samym tytule posługując się sformułowaniem Park Zdrojowy B. - Z. zamiast Zespół Uzdrowiskowy w B. - Z., dokonał rozróżnienia pomiędzy elementami wchodzącymi w skład Zespołu Uzdrowiskowego w B. - Z.. To właśnie z analizy Studium Wykonalności, Instytucja Zarządzająca wywnioskowała, że wszelkie działania podejmowane przez wnioskodawcę w ramach projektu będą dotyczyć tylko jednego z komponentów wchodzących w skład Zespołu Uzdrowiskowego, tj. Parku Zdrojowego. Zarząd wyjaśnił ponadto, że sformułowanie "samodzielny projekt" został użyty w zapisie Regulaminu mówiącym, że "za niekwalifikowalne uznaje się wydatki na odnowę, przebudowę i rewitalizację zabytkowych parków i innych form zaprojektowanej zieleni (jako samodzielny projekt)" (§17 pkt. 3 Regulaminu). Powyższy zapis oznacza, że nie można w ramach konkursu przedkładać projektu, który polegałby jedynie na odnowie, przebudowie i rewitalizacji zabytkowych parków i innych form zaprojektowanej zieleni. W opinii organu zapis ten jest czytelny i jednoznaczny. Regulamin ponadto przewiduje możliwości zwrócenia się do Instytucji Zarządzającej drogą telefoniczną jaki i mailową o dodatkowe informacje i wyjaśnienia, z czego skarżąca nie skorzystała. Organ wskazał ponadto, że wnioskodawca w skardze potwierdził, iż zapis w § 17 ust. 3 Regulaminu został przez niego zrozumiany, co stoi w sprzeczności z wywodem przedstawionym w pkt 3 uzasadnienia skargi. Ponadto wnioskodawca błędnie interpretuje zapisy Regulaminu w § 3 Przedmiot konkurs, twierdząc, że przy założeniu że park nie jest samodzielnym obiektem zabytkowym, ale otoczeniem zabytku, to i tak inwestycje w parku jako otoczeniu zabytku mieszczą się w zakresie przedmiotu Konkursu. W § 3 pkt 4 Regulaminu konkursu zapisano jednoznacznie jakie projekty nie kwalifikują się do dofinansowania z EFRR. Zarząd nie kwestionuje, że obiekt Łazienek oraz Park Zdrojowy są obiektami zabytkowymi, jednak projekt obejmujący swym zakresem jedynie prace na terenie zabytkowego parku stoi w sprzeczności z zapisami Regulaminu. Organ nadmienil przy tym, że skarżąca jest właścicielem jedynie Parku Zdrojowego, a tym samym nie ma prawnych możliwości do prowadzenia prac na samym budynku sanatorium, którego właścicielem jest Uzdrowisko B.-Z. S.A., które nie występuje w przedmiotowym projekcie nawet jako partner. W Studium Wykonalności na str. 36 wnioskodawca, co prawda, zawarł informację, że posiada zgodę Uzdrowiska na realizację projektu, ale jednocześnie zadeklarował, że pokryje koszty nowo powstałej infrastruktury i zapewni trwałość projektu, a środki na utrzymanie powstałej infrastruktury będą pochodziły z budżetu gminy. Właścicielem majątku powstałego w ramach inwestycji pozostanie również Gmina, która będzie go wykorzystywać m.in. do realizacji zadań własnych. Zdaniem organu należy z tego wnioskować, że zgoda ta dotyczy tylko wejścia na działkę Uzdrowiska w celu wykonania prac odwodnienia parku. Ponadto sam obiekt Sanatorium M. został już w przeszłości włączony do projektu zrealizowanego przy współudziale środków unijnych RPOWŚ 2007-2013. W opinii organu prac odwadniających nie można zaliczyć do robót na samym budynku Sanatorium M.. Zarząd podkreślił ponadto, że § 17 ust. 3 Regulaminu jednoznacznie wskazuje, że aby działania polegające na przebudowie i rewitalizacji zabytkowego parku mogły się kwalifikować do dofinansowania, muszą stanowić element szerszego projektu, który zawierałby w sobie jeszcze inny zakres dopuszczony w przedmiocie konkursu. Instytucja Zarządzająca celowo wyłączyła z możliwości dofinansowania w ramach Działania 4.4 "Zachowanie dziedzictwa kulturowego i naturalnego" projekty polegające jedynie na renowacji zabytkowych parków, gdyż w ramach innego działania RPOWŚ 2014-2020 tj. Działania 4.5 "Ochrona i wykorzystanie obszarów cennych przyrodniczo" przewidziała możliwość udzielenia wsparcia na ochronę różnorodności biologicznej, w tym m.in. na inwestycje dotyczące parków miejskich. W piśmie procesowym z 13 października 2017 r. skarżąca, odnosząc się do odpowiedzi na skargę, wskazała na zapisy wniosku, z których wynika, że przedmiot projektu obejmuje prace budowlane, które nie są zagospodarowaniem terenu wokół Zespołu Uzdrowiskowego. Zgodnie z zapisami wniosku projekt obejmuje również prace budowlane na Sanatorium M.. Zdaniem skarżącej nie można samodzielnie osiągnąć celu projektu oraz przeciwdziałać problemom bez objęcia projektem jednocześnie Parku Zdrojowego i Sanatorium M.. W ocenie skarżącej cytowany przez organ w odpowiedzi na skargę § 17 pkt. 2b Regulaminu nie daje organowi prawa do arbitralnego uznania na wstępnym etapie Konkursu wszystkich kosztów planowanych w projekcie za niekwalifikowane szczególnie, że organizator Konkursu nie wymaga tu przedstawienia szczegółowych kosztorysów. Odwrotnie: cytowany zapis należy czytać tak, że nie daje on Beneficjentowi gwarancji rozliczenia wszystkich wydatków w projekcie, bowiem ze względu na brak obowiązku doszczegółowienia wydatków na etapie oceny wniosku rzeczywista ocena kwalifikowalności dokonuje się później. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 P.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania organów administracji publicznej zaliczyć trzeba niewątpliwie ustawę z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 (ustawa wdrożeniowa). Ustawa ta, określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi (art. 1 ust. 1 ustawy). Wnioskodawcy w przypadku negatywnej oceny projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą, albo pośredniczącą – jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie na podstawie porozumienia albo umowy, o których mowa w art. 10 ust. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. W sprawie niniejszej wyżej określona procedura została wyczerpana. Kontroli sądowej poddana została informacja Zarządu Województwa Ś. z 22 sierpnia 2017 r., nr EFRR.I.432.04.04.122.0004.2.2017 podtrzymująca pierwotny negatywny wynik oceny formalnej projektu pn. "Park Zdrojowy B.-Z. - zachowanie, promocja i udostępnienie" w ramach konkursu dwuetapowego nr RPSW.04.04.00-IZ.00-26-122/17 dla Działania 4.4 "Zachowanie dziedzictwa kulturowego i naturalnego" Osi priorytetowej 4 "Dziedzictwo naturalne i kulturowe" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020. Zarząd Województwa uznał, że wniosek nie spełnia kryterium formalnego nr 16 w brzmieniu: "Wniosek zgodny z typami projektów przewidzianymi dla danego działania" - część A Karty oceny formalnej. Wzorcem sądowej kontroli czynności prawnej podejmowanej przez Zarządu Województwa Ś. jest ustawa wdrożeniowa oraz Regulamin dwuetapowego konkursu zamkniętego nr RPSW.04.04.00-IZ.00-26-122/17 w ramach Osi Priorytetowej 4 ,,Dziedzictwo naturalne i kulturowe" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014 - 2020, w oparciu o który zgłoszono wniosek podlegający ocenie formalnej w niniejszej sprawie. W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej określono zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania, to jest przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasady te mają charakter normatywny i znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z kolei z traktatowej zasady równości (art. 9 TWE oraz art. 2 i 157 ust. 4 TFUE). Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Naruszenie którejkolwiek z zasad wymienionych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej na jakimkolwiek etapie oceny projektu stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy. Zdaniem Sądu, przeprowadzona kontrola zaskarżonej czynności Zarządu Województwa wykazała, że ocena projektu i rozstrzygnięcie protestu naruszyły zasady przejrzystości oraz rzetelności, a zatem zasadę równego dostępu do pomocy. Istotą oceny, jak i rozstrzygnięcia protestu w sprawie niniejszej pozostaje wykazanie czy rzeczywiście wystąpiły przyczyny formalne mające uzasadnienie w faktach oraz w kontekście wymogów Regulaminu, skutkujące negatywną oceną formalną wniosku (powinno być odrzucenie wniosku o dofinansowanie projektu). W sprawie niniejszej Zarząd podtrzymał stanowisko, że wniosek o dofinansowanie podlega z przyczyn formalnych odrzuceniu ponieważ całość inwestycji polega na zagospodarowaniu otoczenia zabytku, tj. Sanatorium M., którym to otoczeniem jest zabytkowy Park Zdrojowy, a zgodnie z zapisami § 17 pkt 3 Regulaminu konkursu niekwalifikowane do wsparcia są inwestycje polegające wyłącznie na zagospodarowaniu otoczenia zabytków oraz inwestycje polegające na odnowie, przebudowie i rewitalizacji zabytkowych parków i innych form zaprojektowanej zieleni jako samodzielny projekt. W opozycji do stanowiska organu, są twierdzenia skarżącej wskazujące na wypełnienie przez Gminę B. – Z. powyższego kryterium formalnego nr 16. W ocenie skarżącej nie ma żadnych podstaw by interpretować § 17 ust. 3 Regulaminu w taki sposób, że wyłączone jest dofinansowanie odnowy i rewitalizacji zabytkowych zespołów, których składnikiem są również parki, czy też innej formy zaprojektowanej zieleni. Taka interpretacja byłaby sprzeczna z celem i przedmiotem Konkursu, wskazanym w § 3 pkt 4, gdzie wyraźnie zakwalifikowano do Konkursu działania związane z zachowaniem i zabezpieczeniem obiektów zabytkowych, w tym ich zabezpieczenie przed zagrożeniami wraz z zagospodarowaniem ich otoczenia. Zdaniem skarżącej nawet gdyby przyjąć, że Park Zdrojowy nie jest samodzielnym obiektem zabytkowym (jak w sprawie niniejszej) ale otoczeniem zabytku, to i tak inwestycje w tym Parku jako otoczeniu zabytku mieszczą się w zakresie przedmiotu konkursu. Gmina wskazała w Studium Wykonalności, że Zespół Uzdrowiskowy w B.-Z. jest wpisany do rejestru zabytków W skład tegoż Zespołu wchodzą natomiast: Park Zdrojowy oraz Łazienki (sanatorium M.). W ocenie Sądu, dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ma ocena faktów dokonana w kontekście przepisów § 3 ust. 4 oraz § 17 ust. 3 Regulaminu, przy uwzględnieniu zasad wynikających z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Wobec tego istnieje konieczność przytoczenia treści ww. przepisów. Stosownie do § 3 ust. 4 Regulaminu: Konkurs obejmuje między innymi typ projektu wymieniony w pkt. 10 opisu Działania 4.4 szczegółowego opisu Osi Priorytetowych regionalnego Programu operacyjnego województwa ś. na lata 2014-2010: >,,zachowania i zabezpieczenia obiektów dziedzictwa kulturowego i obiektów zabytkowych (w tym: konserwacja, renowacja, rewaloryzacja oraz zabezpieczenie tych obiektów przed zagrożeniami wraz z zagospodarowaniem ich otoczenia) wraz z dostosowaniem do funkcji turystycznych lub prowadzenia działalności kulturalnej w tym działalności gospodarczej. Projekty związane z ochroną i zachowaniem dziedzictwa kulturowego dotyczyć mogą jedynie obiektów znajdujących się na Obszarze strategicznej Interwencji – Obszarze Uzdrowiskowym, wpisanym do rejestru zabytków prowadzonego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków......" Zgodnie z § 17 ust. 3 Regulaminu: ,,Za niekwalifikowane uznaje się wydatki na: >odnowę, przebudowę i rewitalizację zabytkowych parków i innych form zaprojektowanej zieleni (jako samodzielny projekt)..." W ocenie Sądu, powodem uwzględnienia skargi jest naruszenie przez Zarząd § 3 ust. 4 i § 17 ust. 3 Regulaminu w związku z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, przy dokonywaniu oceny formalnej wniosku w zakresie wypełnienia przez wnioskodawcę kryterium formalnego nr 16 w brzmieniu: "Wniosek zgodny z typami projektów przewidzianymi dla danego działania" - część A Karty oceny formalnej. Rozstrzygając zaistniały między stronami spór co do prawidłowości oceny formalnej wniosku, odpowiedzieć należy na istotne pytanie, czy przedstawiony do dofinansowania projekt pn. "Park Zdrojowy B.-Z. - zachowanie, promocja i udostępnienie", odpowiada typowi projektu opisanego w § 3 ust. 4 Regulaminu, co by wskazywało na spełnienie kryterium nr 16, czy też jest samodzielnym projektem o który mowa w § 17 ust. 3 Regulaminu, wykluczonym z tego dofinansowania. Aby dokonać prawidłowej oceny formalnej wniosku niezbędna jest rzetelna i przejrzysta analiza przedmiotowego projektu nie tylko z uwzględnieniem jego nazwy podanej w tytule wniosku o dofinansowanie, ale jak trafnie wskazuje skarżąca opisanych w dokumentacji projektowej kierunków, celów działań oraz ogólnego zakresu tych działań w odniesieniu do zabytkowego Zespołu Uzdrowiskowego B. – Z.. Przy czym, z uwagi na wstępny etap konkursu, Regulamin nie wymaga dokumentów określających dokładny zakres prac i koszty, wystarczy bowiem, że zostaną one dostarczone do organu na etapie II konkursu. W formularzu wniosku oraz w Studium Wykonalności (str. 14 i 57) wskazano, że projekt ma na celu zachowanie, ochronę i zabezpieczenie wraz z zagospodarowaniem terenu Zespołu Uzdrowiskowego w B.-Z. składającego się z obiektu "Łazienek" (Sanatorium M.) i Parku Zdrojowego, który wpisany jest do rejestru zabytków województwa ś. pod numerem A.20/1-2. Zabytkiem jest zatem cały Zespół Uzdrowiskowy, w skład którego wchodzi Park Zdrojowy. W tych samych dokumentach konkursowych beneficjent określił zakres projektu poprzez planowanie odwodnienia zabytkowego budynku Sanatorium M. i odprowadzenie wód opadowych do kanalizacji deszczowej. W ramach projektu planuje się również zagospodarowanie terenu przyległego do obiektu zabytkowego: poprzez renowację zabytkowego wnętrza Parku. Instytucja Zarządzająca nie kwestionuje, że wykonanie instalacji odwadniającej przyczyni się do zabezpieczenia zabytkowego obiektu jakim jest sanatorium "M.". Jednakże opis zakresu prac wskazuje jej zdaniem, że są to prace poza budynkiem Sanatorium na przyległym do budynku terenie zabytkowego Parku. Zatem istnieje zgodność oświadczeń stron, co do celu projektowanych działań przez Gminę, a mianowicie zachowania, ochrony i zabezpieczenia obiektu "Łazienek" (Sanatorium M.). Zważywszy na obiektywny fakt, a mianowicie wpisanie obiektu ,,Łazienek" (Sanatorium M.) i Parku Zdrojowego, do rejestru zabytków województwa ś., nie można zgodzić się ze stanowiskiem IZ, że całość inwestycji polega na zagospodarowaniu otoczenia zabytku, tj. Sanatorium M., którym to otoczeniem jest zabytkowy Park Zdrojowy. Z treści wniosku o dofinansowanie, z dokumentacji projektowej, prezentowanych w postępowaniu konkursowym oraz w skardze i w odpowiedzi na skargę stanowisk stron, wynika, że zakres projektu obejmuje wykonanie prac zabezpieczającym budynek Sanatorium M., prac renowacyjnych zabytkowego wnętrza Parku oraz prac związanych z zagospodarowaniem terenu przyległego do obiektu zabytkowego. Ponadto skarżąca wskazuje w Studium wykonalności (str. 14), że realizacja projektu pozwoli na kompleksową ochronę i zabezpieczenie obiektu dziedzictwa kulturowego jakim jest budynek Sanatorium M., a renowacja Parku Zdrojowego oraz cieku wodnego pozwolą na udostępnienie tego terenu, co przyniesie wymierne i trwałe korzyści. Mając zatem na uwadze treść wniosku o dofinansowanie i zapisy Studium Wykonalności, przyjąć należy wbrew stanowisku organu, że projektowane prace nie zaliczają się do prac związanych z zagospodarowaniem terenu wokół zabytku, a są ewidentnie planowane w ramach zabytku, w skład którego wchodzi bezspornie zabytkowy Park Zdrojowy. Projektowane przez skarżącą prace nie kwalifikują się zatem do inwestycji, które zgodnie z zapisami regulaminu - § 17 ust. 3 Regulaminu konkursu, należałoby uznać jako niekwalifikowane do wsparcia. Nie są to inwestycje polegające wyłącznie na zagospodarowaniu otoczenia zabytków oraz inwestycje polegające na odnowie, przebudowie i rewitalizacji zabytkowych parków i innych form zaprojektowanej zieleni jako samodzielny projekt. Z tego względu uznać należy, że skarżąca spełniła kryterium formalne nr 16, ponieważ przedstawiony przez stronę do oceny projekt jest typem projektu przewidzianym do dofinansowania w ramach konkursu opisanego w § 3 ust. 4 Regulaminu. W ocenie Sądu projekt jest zgodny z zakresem pomocy przewidzianym w osi priorytetowej 4. Dziedzictwo naturalne i kulturowe, działania 4.4 Zachowanie dziedzictwa kulturowego i naturalnego. Nawet gdyby przyjąć zgodnie z oceną IŻ, że projekt zakłada prace w otoczeniu zabytku, to i tak kwalifikuje się do wsparcia w ramach przedmiotowego konkursu o czym przesądza treść § 3 ust. 4 Regulaminu: ,,zachowania i zabezpieczenia obiektów dziedzictwa kulturowego i obiektów zabytkowych (w tym: konserwacja, renowacja, rewaloryzacja oraz zabezpieczenie tych obiektów przed zagrożeniami wraz z zagospodarowaniem ich otoczenia) wraz z dostosowaniem do funkcji turystycznych lub prowadzenia działalności kulturalnej w tym działalności gospodarczej. (Podkreślenie Sądu), na którą to okoliczność również skarżąca zwraca uwagę w skardze. Zdaniem Sądu, bez znaczenia, dla prawidłowej kwalifikacji formalnej projektu jest podkreślanie przez organ, że sam wnioskodawca dokonał rozróżnienia pomiędzy Parkiem Zdrojowym, a obiektem "Łazienek" (Sanatorium "M."). Stwierdzić bowiem należy, że to czy prace będą wykonywane wyłącznie na terenie Parku Zdrojowego i wokół budynku Sanatorium M., to i tak będą one realizowane w ramach zabytku, którym jest Zespół Uzdrowiskowy B. – Z.. Znajduje to swoje odzwierciedlenie, jak wyżej kilkakrotnie wskazano zarówno w treści wniosku jak i w zapisach Studium Wykonalności. W konsekwencji powyższych zważań, dla oceny czy przedmiotowy projekt spełnia wymóg kryterium formalnego nr 16, nie jest przesądzający sam tytuł projektu: ,,Park Zdrojowy B.-Z. - zachowanie, promocja i udostępnienie." Mając powyższe na uwadze za zasdane należy uznać zarzuty skargi, poparte argumentacją zawartą w pismie procesowym skarżącej z 13 października 2017 r., a wskazujące na naruszenie: § 3 pkt 3 Regulaminu w związku z kryterium formalnym nr 16 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uznaniu, że projekt skarżącej polega wyłącznie na zagospodarowaniu otoczenia zabytku; § 17 pkt 3 Regulaminu w związku z kryterium formalnym nr 16 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym stwierdzeniu, że wydatki założone w projekcie skarżącej są niekwalifikowalne, albowiem są one - jako samodzielny projekt - zaprojektowane na odnowę, przebudowę i rewitalizację zabytkowego parku; art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na naruszeniu zasady rzetelności oceny wniosku w taki sposób, że w etapie poprzedzającym ocenę formalną organ nie dokonał prawidłowej i wnikliwej analizy treści wniosku, co do jego celu, przedmiotu i zakresu chociaż nie jest możliwe bez takiej analizy dokonanie oceny zgodnie z Regulaminem Konkursu, w ramach kryterium formalnego nr 16, a w konsekwencji bezzasadną odmowę zakwalifikowania wniosku do wsparcia już na etapie oceny formalnej w I etapie Konkursu. Z tego względu konieczne jest skierowanie projektu do właściwej oceny formalnej, z uwzględnieniem stanowiska Sądu przedstawionego w uzasadnieniu wydanego wyroku w zakresie wykładni przepisu § 3 ust. 4 i § 17 ust. 3 Regulaminu w odniesieniu do faktów wskazanych w treści wniosku i w Studium Wykonalności. Dlatego w ponownym postępowaniu, celem wyeliminowania stwierdzonych wyżej naruszeń prawa, właściwy organ dokonana ponownej oceny formalnej przedmiotowego projektu z uwzględnieniem stanowiska prawnego prezentowanego przez Sąd, a wskazującego jednoznacznie na spełnienie przez Gminę B. – Z. kryterium formalnego nr 16 w brzmieniu: "Wniosek zgodny z typami projektów przewidzianymi dla danego działania" - część A Karty oceny formalnej. Tak jak bowiem wskazano w treści § 3 ust. 4 Regulaminu: Projekty związane z ochroną i zachowaniem dziedzictwa kulturowego dotyczyć mogą jedynie obiektów znajdujących się na Obszarze strategicznej Interwencji – Obszarze Uzdrowiskowym, wpisanym do rejestru zabytków prowadzonego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Z takim właśnie zabytkiem związany jest przedmiotowy projekt. Z tych względów Sąd uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania (wpis od skargi - 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł) Sąd orzekł zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło