I GZ 70/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. A. R. R. S.A. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 422/17 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P. A. R. R. S.A. w S. na decyzję Zarządu Województwa P. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 2 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 422/17 odrzucił skargę kasacyjną P. A. R. R. S.A. w S. (dalej: skarżąca) na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przyznanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2007-2013. Sąd I instancji wyjaśnił, że zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez nadesłanie 2 egzemplarzy wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy oraz nadesłanie odpisu KRS-u aktualnego w dacie udzielenia pełnomocnictwa, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Powyższe wezwanie pełnomocnikowi skarżącej doręczono w dniu [...] stycznia 2018 r., a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej upływał z dniem [...] stycznia 2018 r. W dniu [...] stycznia 2018 r. (data stempla pocztowego), pismo pełnomocnika wraz z uzupełnieniem braków formalnych skargi kasacyjnej nadano bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał pismo wraz z uzupełnieniem braków formalnych skargi kasacyjnej WSA w Gdańsku w dniu [...] stycznia 2018 r. (data stempla pocztowego), do którego wpłynęły w dniu [...] stycznia 2018 r. (data prezentaty). W tym stanie rzeczy Sąd I instancji stwierdził, że braki formalne skargi kasacyjnej nie zostały uzupełnione w ustawowym terminie i na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę kasacyjną. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 178 w zw. art. 83 § 3 p.p.s.a. polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że termin do wniesienia uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie został zachowany, a w konsekwencji na przyjęciu przez WSA, iż zachodzą podstawy do jej odrzucenia na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że strona nie powinna ponosić ujemnych skutków przewlekłości odsyłania pism do sądu właściwego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zawierała wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie ani oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy zgodnie z art. 176 § 2 p.p.s.a., a także odpisu KRS-u aktualnego w dacie udzielenia pełnomocnictwa. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia tych braków formalnych. Termin na ich uzupełnienie upływał z dniem [...] stycznia 2018 r. W dniu [...] stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącej nadał pismo zawierające uzupełnienie braków formalnych, jednak zaadresował je i nadał bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismo to Naczelny Sąd Administracyjny przekazał według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku dopiero w dniu [...] stycznia 2018 r. Należy podkreślić, że skierowanie przesyłki do sądu niewłaściwego, tj. w rozpoznawanej sprawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wywołało skutków związanych z wykonaniem zarządzenia, lecz spowodowało konieczność jej przekazania do sądu właściwego. W takiej sytuacji za datę uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej należało uznać dzień przekazania przesyłki do sądu właściwego, tj. [...] stycznia 2018 r. Braki formalne skargi kasacyjnej zostały więc uzupełnione po upływie ustawowego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 527/17, dostępne w CBOSA). Zauważyć należy, że w wezwaniu wskazano sygnaturę akt sprawy oraz adres Sądu I instancji. Formuła wezwania wskazywała, że braki formalne skargi kasacyjnej uzupełnić należy za pośrednictwem WSA, do którego pełnomocnik spółki złożył skargę kasacyjną. Wszak tego środka zaskarżenia nie składa się do NSA, ale tryb jego wnoszenia w p.p.s.a. uregulowany jest jako pośredni. Co istotne, warunkiem skuteczności wykonania ww. zarządzenia było skierowanie pisma do Sądu, który wystosował to wezwanie, nie do innego Sądu. Nie ma racji skarżący twierdząc, że ustawodawca nie uregulował w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sposobu postępowania NSA z wniesioną bezpośrednio skargą kasacyjną lub uzupełnienia jej braków formalnych bezpośrednio do NSA a nie Sądu I instancji. Zgodnie bowiem z art. 177 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z powyższego przepisu wynika, że również uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej winno nastąpić za pośrednictwem sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie. Wniesienie skargi kasacyjnej oznacza, bowiem wniesienie tego środka procesowego w sposób kompletny wraz z uzupełnieniem jego ewentualnych braków formalnych. W myśl art. 176 § 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Z kolei art. 177a p.p.s.a. stanowi, że jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wykładnia tego przepisu wypełnia rzekomą lukę w prawie o jakiej traktuje autor zażalenia. Przyjmując tok rozumowania pełnomocnika skarżącej, skargę kasacyjną oraz uzupełnienie jej braków formalnych można by złożyć tak za pośrednictwem Sądu I instancji względnie bezpośrednio do NSA. Takiej regulacji ustawa procesowa nie zawiera. Stanowi ona wyraźnie o trybie wnoszenia skargi kasacyjnej wskazując go jako pośredni tj. za pośrednictwem Sądu I instancji. Powyższe odnosi się również do uzupełnienia braków formalnych tak wnoszonego środka zaskarżenia. Trudno uznać, że niewłaściwe wykonanie zarządzenia w sprawie uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej winno skutkować nadaniu biegu temu środkowi zaskarżenia. Profesjonalny pełnomocnik odczytując treść kierowanego do niego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej powinien zaadresować przesyłkę tak, żeby jasno wynikało jakiemu podmiotowi, na jaki adres, ma zostać ona doręczona. Zaniechania powyższego nie można "przerzucać" na Sąd i niejako nakazywać mu terminowe przekazanie źle zaadresowanej przesyłki, co ma zrekompensować błąd pełnomocnika. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w sprawie nie zaistniała opieszałość Sądu w przekazaniu błędnie zaadresowanego pisma. Skarżąca zdaje się nie zauważać, że to na niej ciążył obowiązek uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w prawidłowym trybie. Istotne jest również to, że przedmiotowe pismo zawierające uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej wpłynęło na biuro podawcze Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] stycznia 2018 r. (prezentata k. 116 akt sądowych), zatem Sąd ten nie miał możliwości przekazania pisma sądowi właściwemu w terminie zakreślonym na uzupełnienie braków formalnych (tj. do [...] stycznia 2018 r.). Tym samym Sąd I instancji zasadnie uznał, że braki formalne skargi kasacyjnej nie zostały uzupełnione w ustawowym terminie, co w konsekwencji skutkowało jej odrzuceniem. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.