II SA/Gl 759/17

WyrokWSA w Gliwicach2017-10-19

Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby, która dobrowolnie opuściła miejsce stałego pobytu, zerwała z nim wszelkie kontakty i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, mimo braku ustalenia jej aktualnego miejsca pobytu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby, która dobrowolnie i trwale opuściła miejsce stałego pobytu, zerwała z nim wszelkie związki i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Kluczowe jest ustalenie, że osoba nie przebywa już w danym lokalu, a niekoniecznie ustalenie jej aktualnego miejsca pobytu, zwłaszcza gdy była ona reprezentowana przez kuratora.
Stan faktyczny
Wniosek o wymeldowanie M.S. z miejsca stałego pobytu złożony przez ojca. M.S. opuściła dom w czerwcu 2016 r. po konflikcie rodzinnym. W sprawie ustanowiono kuratora dla nieobecnej. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, uznając, że M.S. nie przebywa pod wskazanym adresem. Kurator wniósł odwołanie, podnosząc, że nie wykorzystano wszystkich możliwości dowodowych (ustalenie danych mężczyzny obecnego podczas interwencji policji). Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Kurator M.S. złożył skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Dnia 21 listopada 2016 r. A. S. zam. przy ul. [...] w D. wystąpił do Prezydenta Miasta D. o wymeldowanie spod ww. adresu swej córki M. S., która dnia 28 czerwca 2016 r. opuściła dom, w którym mieszkała. W sprawie wszczęto postępowanie. Organ podjął działania w sprawie ustalenia miejsca pobytu M. S., jednakże zakończyły się one niepowodzeniem, Dlatego też postanowieniem z dnia [...] r. sygn. [...] Sąd Rejonowy w D. ustalił dla nieobecnej kuratora, adwokata K. G. W sprawie został przesłuchany wnioskodawca oraz świadkowie H. S. (babka) M. S. (stryj). Zgodnie z zeznaniami świadków pod koniec czerwca 2016 r. M. S. wyprowadziła się z domu, nie informując o miejscu swojego nowego zamieszkania. Przyczyną wyprowadzenia się był konflikt rodziny z partnerem strony, któremu nakazano opuszczenie domu. Podczas przesłuchania dnia 31 marca 2017 r. kurator K. G. wniósł o ustalenie danych mężczyzny, który był obecny w trakcie wydarzeń z dnia 28 czerwca 2016, kiedy to doszło do interwencji policji w budynku przy ul. [...] w D. W ocenie kuratora mężczyzna ten mógł znać miejsce pobytu strony. Wniosek powyższy nie został uwzględniony i organ decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu M. S. z budynku położonego w D. przy ul. [...]. Prezydent Miasta D. stwierdził, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, iż strona nie przebywała i nie przebywa pod wskazanym adresem. Została zatem spełniona przesłanka, o której mowa w art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Odnosząc się do uwag ustanowionego w sprawie kuratora stwierdził, iż bezcelowe jest ustalanie obecnego miejsca pobytu M. S. Istotne jest bowiem to, że nie zamieszkuje ona w budynku przy ul. [...]. Odwołanie w imieniu M. S. wniósł ustanowiony w sprawie kurator, K. G. Podniósł on, iż organ I instancji nie wykorzystał w sprawie wszystkich możliwości dowodowych. Chodziło tu o ustalenie danych mężczyzny, który był obecny w trakcie wydarzeń z dnia 28 czerwca 2016, kiedy to doszło do interwencji policji w budynku przy ul. [...] w D. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Uznał, że zarówno dokonane przez Prezydenta Miasta D. ustalenia, jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył kurator M. S. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania podniósł argumentację taką samą jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności Dz. U. z 2017 poz. 657 ze zm.) "organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się". Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. W takim rozumieniu opuszczeniem lokalu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i jednoczesne zerwanie związków z dotychczasowym lokalem. Jakkolwiek jednak zamiar ten, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnie istniejących i konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, z których taki wniosek da się logicznie wyprowadzić. Nie można bowiem poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, w których formułuje ona subiektywnie swoją wolę. Należy zbadać, czy argumentacja strony znajduje potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych takich jak np. sposób opuszczenia lokalu, skoncentrowanie swojego ośrodka interesów osobistych i majątkowych (tzw. centrum życiowego) poza miejscem pobytu stałego, czy wreszcie istnieje obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym miejscu (por wyrok NSA z dnia 26 lipca 2017 r. II OSK 2106/16 – za www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z zebranych w sprawie dowodów M. S. opuściła miejsce swego zamieszkania dnia 28 czerwca 2016 r. Jednocześnie zerwała wszelkie kontakty ze swoją rodziną tam zamieszkującą. Bez wątpienia opuszczenie miejsca zamieszkania było dobrowolne. Zostało spowodowane tym, iż ojciec nakazał opuszczenie domu jej partnerowi. Wtedy M. S. spakowała swoje rzeczy i udała się w nieznanym kierunku. W ocenie składu orzekającego zostały więc spełnione przesłanki, o których mowa w art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Odnosząc się do zarzutu skargi skład orzekający uznaje ją za nieuzasadnioną. Przesłanki wymeldowania z pobytu stałego zostały spełnione. M. S. celowo opuściła miejsce zamieszkania i zerwała kontakty z rodziną tam zamieszkującą. Jednocześnie była ona odpowiednio reprezentowana w postępowaniu administracyjnym przez kuratora. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło