I GSK 2179/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-11-13
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Dariusz Dudra, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o umorzenie grzywny nałożonej mandatem karnym, powinien uwzględnić dokumenty złożone przez stronę po wydaniu decyzji administracyjnej, a przed rozpoznaniem skargi przez WSA?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA nie powinien opierać swojego rozstrzygnięcia na dokumentach, które nie były znane organom administracji na etapie postępowania administracyjnego, a zostały złożone dopiero w postępowaniu sądowym. Organ administracji rozpatruje sytuację strony na dzień wydania decyzji. Ponadto, strona ubiegająca się o umorzenie należności ma obowiązek aktywnie przedstawić dowody uzasadniające jej wniosek, a organ ma prawo oczekiwać rzetelnych i kompletnych informacji.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do organu o umorzenie grzywny nałożonej mandatem karnym, uzasadniając to ciężkim stanem zdrowia i brakiem środków finansowych. Organy administracji odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu dłużnika ani interesu publicznego, a skarżący nie udokumentował wystarczająco swojej sytuacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, wskazując na niewłaściwą ocenę dowodów i potrzebę zindywidualizowanego podejścia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej złożył skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oddalił skargę skarżącego i odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Op 240/17 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (dalej: WSA) wyrokiem z 31 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Op 240/17, w wyniku rozpoznania skargi M. R. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu (dalej: Dyrektor IAS) z [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym, uchylił zaskarżoną decyzję.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez WSA wynika, że skarżący [...] sierpnia 2016 r. zwrócił się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu (dalej: Naczelnik US) o umorzenie nałożonej mandatem karnym grzywny 200 zł. Prośbę uzasadnił ciężkim stanem zdrowia i brakiem środków finansowych.
Naczelnik US decyzją z [...] stycznia 2017 r. – opartą na art. 61 ust. 1 pkt 3, art. 64 ust. 1, art. 67 w zw. z art. 55 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.; dalej: u.f.p.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.) – odmówił umorzenia wnioskowanej należności.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego, Dyrektor IAS decyzją z [...] kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że decyzja w przedmiocie umorzenia grzywien nałożonych mandatem karnym podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Z uwagi na zawarte w art. 67 u.f.p. odesłanie do przepisów ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; dalej: o.p.), przesłanek pozwalających organowi na zastosowanie omawianych ulg należy poszukiwać w uregulowaniach art. 67a o.p., zgodnie z którym jest to możliwe w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Dyrektor IAS nie dopatrzył się istnienia przesłanki interesu publicznego w sytuacji skarżącego. Podkreślił, że nałożenie grzywny było konsekwencją określonego zachowania skarżącego, podlegające karze wykroczenia. Wystawienie mandatu ma z reguły cel dyscyplinujący, tak by poprzez obciążenie finansowe osoba dopuszczająca się wykroczenia odczuła dolegliwość straty materialnej. Mając na uwadze konieczność respektowania przypisanych interesowi społecznemu wartości, takich jak: porządek publiczny, ochrona moralności publicznej, zaufanie do organów władzy – Dyrektor IAS uznał, że bezzasadne byłoby udzielenie skarżącemu wsparcia ze środków należnych budżetowi państwa, ponieważ w tym przypadku umorzenie grzywny stanowiłoby akceptację dla dążenia do uniknięcia kary przez ukaranego. Dyrektor IAS dodał, że powstanie dochodzonej należności nie było skutkiem nieoczekiwanego, losowego zdarzenia o nadzwyczajnym charakterze, na które zobowiązany nie miał wpływu. Przeciwnie, było konsekwencją jego własnych działań, skoro grzywna została na niego nałożona w związku z prowadzeniem, w trakcie jazdy pojazdem, rozmowy telefonicznej. Ukaranie grzywną za wykroczenie związane więc było więc z zawinionym naruszeniem prawa, którego zobowiązany mógł uniknąć przestrzegając zasad ruchu drogowego.
Dyrektor IAS stwierdził także, że za udzieleniem wnioskowanej ulgi nie przemawia także przesłanka ważnego interesu dłużnika. Nie bez znaczenia dla dokonywanej w ramach uznania administracyjnego oceny zasadności udzielenia ulgi pod kątem tej przesłanki było to, że występując z wnioskiem, uzasadnianym m.in. ciężką sytuację finansową, skarżący nie przedstawił jednocześnie żadnych informacji i dokumentów na temat sytuacji bytowej, które powinien wykazać wnioskujący o ulgę.
Zaskarżonym wyrokiem WSA uchylił decyzję Dyrektora IAS.
W uzasadnieniu WSA wskazał, że zgodnie z art. 64 ust. 1 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg (w tym umorzyć należność) w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 ustawy. WSA wskazał, że przepis art. 56 ust. 1 pkt 5 u.f.p. odwołuje się do "ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego" i nie precyzuje, co należy rozumieć pod tymi pojęciami. W takiej sytuacji konkretyzacji należy dokonywać każdorazowo na podstawie znajdującego zastosowanie przepisu prawa materialnego i ustalonych okoliczności faktycznych, co oznacza, że ocena zastosowania przepisu w konkretnej sprawie musi być zindywidualizowana. Ponadto przesłanek pozwalających na zastosowanie ulg w spłacie należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego trzeba także poszukiwać w uregulowaniach art. 67a o.p., zgodnie z którym, tak jak w art. 56 ust. 1 pkt 5 u.f.p., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym.
Odnosząc się do zaistnienia w sprawie spełnienia tych przesłanek, WSA stwierdził, że część rozważań Dyrektora IAS dotyczących wyjątkowości okoliczności umożliwiających udzielenie ulgi w spłacie, niezależne od sposobu postępowania wnioskującego o ulgę, prowadziłaby do całkowitego wyłączenia tej formy ulgi w stosunku do należności budżetowych wynikających z grzywien nałożonych w formie mandatów karnych. WSA zgodził się z Dyrektorem IAS, że skoro ukaranie grzywną za wykroczenie związane było z zawinionym naruszeniem prawa, skarżący mógł uniknąć powstania tej należności przestrzegając zasad ruchu drogowego. Jednak WSA nie zgodził się z dalszą argumentacją organu, że sama okoliczność powstania należności ma determinujące znaczenie dla oceny istnienia interesu publicznego.
W ocenie WSA tok rozumowania organów przeczy samej ustawowej instytucji umorzenia należności, która nie wyłączyła z jej zakresu należności budżetowych, wynikających z grzywien karnych. WSA wskazał, że działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wyważenia interesu publicznego z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od uznania administracyjnego. Decyzja o charakterze uznaniowym musi więc odpowiednio wyważać interesy przeciwstawnych stron – interesu obywatela z interesem publicznym, kierując się przy tym proporcjonalnością uwzględnienia obu rodzajów interesów. Aby jednak mogło dojść do takiego zestawienia obu tych interesów, organ musi je uprzednio prawidłowo ustalić, co w przypadku uzasadnionego interesu zobowiązanego musi być dokonane: po pierwsze - w oparciu o posiadany materiał dowodowy, po wtóre - należycie oceniony zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Organy nie sprostały tym wymaganiom.
WSA zwrócił uwagę, że skarżący – wprawdzie dopiero na etapie postępowania sądowego – przedłożył decyzję Prezydenta Miasta Warszawy z [...] października 2017 r. przyznającą mu zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej w kwocie 604 zł miesięcznie na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2019 r. a także pomoc społeczną w formie ubezpieczenia zdrowotnego oraz orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...] września 2017 r. o czasowym zaliczeniu go do 30 września 2019 r. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, z uwagi naruszoną sprawność organizmu, powodującą zdolność do pracy jedynie na stanowisku przystosowanym do niepełnosprawności. Oba te dokumenty pochodzą już z okresu po wydaniu zaskarżonej decyzji, a zatem nie mogły być przedmiotem oceny dokonanej przez organy w decyzjach, jednak WSA nie potraktował ich jako nowe okoliczności w sprawie, ale wyłącznie jako dokumenty potwierdzające wiarygodność wcześniejszych twierdzeń skarżącego o istnieniu okoliczności dotyczących utrudnień w podjęciu pracy zarobkowej z uwagi na stan zdrowia i braku własnego dochodów, a które organ uznał za niewystarczająco udokumentowane lub odmiennie ocenił przedkładane mu wówczas dowody.
WSA dodał, że mocy dowodowej oświadczenia skarżącego zawartego w piśmie z [...] listopada 2016 r. nie dyskredytuje sam fakt, że nie ma ono urzędowej formy "Oświadczenia o stanie majątkowym osoby ubiegającej się o ulgę w spłacie należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego". Z jego treści wynika wprost brak jakichkolwiek dochodów skarżącego i jego funkcjonowanie dzięki pomocy najbliższych oraz z jałmużny. Twierdzenie o braku dochodów potwierdza uzasadnienie decyzji Prezydenta Miasta Warszawy z [...] października 2017 r. przyznające mu zasiłek stały, w którym dochód jego jednoosobowej rodziny, na podstawie zebranych dokumentów wynosi 0 zł.
W tych okolicznościach WSA stwierdził, że nie można uznać za w pełni obiektywną dotychczas dokonaną przez organy oceny podniesionych przez stronę okoliczności, mających wskazywać na istnienie jej ważnego, uzasadnionego interesu w udzieleniu ulgi w płatności należności. Oczywiście w sytuacji, gdy organy powzięłyby z innych przyczyn wątpliwości co do faktycznego braku majątku skarżącego (np. pojazdu podczas prowadzenia którego doszło do popełnienia wykroczenia), zawsze mogą skorzystać z własnych możliwości dowodowych.
WSA wskazał, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy organ będzie obowiązany do wyważenia, w ramach przysługującego prawidłowo rozumianego interesu publicznego z właściwie ocenionym interesem samego zobowiązanego, kierując się proporcjonalnością uwzględnienia obu tych rodzajów interesów.
W związku z powyższym WSA z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję.
Dyrektor IAS złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA skarżąc go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi – na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. – zarzucono:
1. w zakresie naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu decyzji Dyrektora IAS z uwagi na stwierdzenie, że dokona przez organy podatkowe ocena podniesionych przez stronę okoliczności nie była obiektywna;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 u.f.p. (wszystkie powołane przepisy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez Dyrektora IAS) oraz w zw. z art. 67 u.f.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uchylenie decyzji z uwagi na stwierdzenie, że organy podatkowe nieprawidłowo dokonały wyważenia interesu publicznego z interesem zobowiązanego z uwagi na zaburzenie proporcjonalności uwzględnienia tych interesów;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 106 § 3 i art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i oparcie swojego rozstrzygnięcia na dokumentach, które nie były znane organom podatkowym na etapie postępowania administracyjnego, a tym samym wadliwe uchylenie decyzji Dyrektora IAS z uwagi na stwierdzenie, że dokumenty złożone przez skarżącego na etapie postępowania sądowoadministracyjnego potwierdzają jego trudną sytuację finansową;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazania, których przepisów postępowania dopuściły się naruszenia organy, mimo stwierdzenia przez WSA w tymże uzasadnieniu naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym być podstawą uchylenia decyzji Dyrektora IAS;
2. w zakresie naruszenia prawa materialnego:
- art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 u.f.p. i art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w zw. z art. 67 u.f.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w realiach niniejszej sprawy odmowa umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym może naruszać proporcjonalność wyważenia interesu publicznego z właściwie ocenionym interesem zobowiązanego.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości wyroku i na podstawie art. 188 p.p.s.a. oddalenie skargi, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie i przyznanie pełnomocnikowi z urzędu koszty pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Analiza zarzutów skargi kasacyjnej w powiązaniu z lekturą akt administracyjnych potwierdza słuszność stanowiska skarżącego kasacyjnie organu.
Przypomnieć należy, że skarżący (M. R.) domagał się umorzenia należności grzywny w wysokości 200 zł nałożonej mandatem karnym za korzystanie podczas jazdy z telefonu. Dopuszczalność umorzenia należności tego rodzaju przewidziana jest przepisami art. 64 ust. 1 w zw. z art. 60 pkt 6a i art. 67a § 1 o.p. w zw. z art. 67 u.f.p. i stanowi jedną z rodzajów ulg w spłacie zobowiązań, przy czym o umorzeniu decyduje właściwy w sprawie organ – zawsze na wniosek dłużnika.
Jak prawidłowo zauważył WSA, przyznając w tej kwestii rację organowi, podejmowana w tym przedmiocie decyzja o umorzeniu należności ma charakter uznaniowy. Co do zasady uznanie administracyjne oznacza możliwość wyboru przez organ, w określonym stanie prawnym i faktycznym, konsekwencji prawnej. Innymi słowy, decydując na zasadzie uznania administracyjnego organ podejmuje rozstrzygnięcie w sposób nieskrępowany, a o ostatecznym wyborze sposobu rozstrzygnięcia powinny zadecydować przesłanki celowości i słuszności działania, które z kolei stanowią wypadkową wyważenia przez organ, z uwzględnieniem norm prawnych mających zastosowanie i znaczenie w danej sprawie, słusznego (ważnego) interesu strony i interesu publicznego. Jak akcentowano w doktrynie, rozstrzyganie na zasadzie uznania administracyjnego jest swoistym wyzwaniem dla organu, który dla uniknięcia zarzutu działania dowolnego, według własnego "widzimisię", zobowiązany jest przeprowadzić szczególnie starannie postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy (E. Iserzon [w:] E. Iserzon. J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz, teksty, wzory i formularze; wyd. Prawnicze Warszawa 1970 r., str. 49 - 51).
Należy jednak stwierdzić, że w zależności od przedmiotu postępowania i całokształtu okoliczności sprawy administracyjnej różnie przedstawia się obowiązek organu w zakresie gromadzenia dowodów i pomimo że co do zasady obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i zebranie niezbędnych dla rozstrzygnięcia dowodów spoczywa na organie, to w pojedynczych sprawach inicjatywa dowodowa obciążać będzie przede wszystkim stronę postępowania. Tak ma się rzecz w przypadku sprawy z wniosku o umorzenie należności pieniężnej ze względu na ważny interes strony i jej trudną sytuację materialną. Oznacza to, że oczekując określonego, korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, strona postępowania zobowiązana jest, działając we własnym interesie, przedstawić organowi dowody stanowiące uzasadnienie żądania. W przypadku zaś, gdy organ wzywa stronę do uszczegółowienia opisanej we wniosku jej sytuacji życiowej, tj. materialnej, zdrowotnej, powinna w zakreślonym terminie przedstawić żądane informacje. Przy czym informacje te muszą być rzetelne i prawdziwe, niepozostawiające wątpliwości co do okoliczności w jakich znajduje się wnioskodawca. Są to informacje niezbędne by organ mógł dokonać właściwego ważenia interesu publicznego z ważnym interesem strony i tym samym do podjęcia decyzji o udzieleniu wnioskowanej ulgi.
Przenosząc powyższego uwagi na stan faktyczny rozpoznawanej sprawy i mając na uwadze zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, NSA stwierdza, że takich wystarczających dowodów skarżący, składając wniosek, nie przedstawił. Co więcej w trakcie postępowania administracyjnego, pomimo wezwania go pismem przez Naczelnik US z [...] października 2016 r. o przedstawienie i udokumentowanie sytuacji materialno finansowej poprzez zwrotne przekazanie do organu oświadczenia o stanie majątkowym, przesłanego druku nie wypełnił. Skarżący w odpowiedzi przesyłał tylko ponowne oświadczenie, że jest bezrobotny i się leczy, pozostaje na utrzymaniu najbliższych. Te informacje były niewystarczające do pozytywnego rozpoznania wniosku, skoro nie udzieliły odpowiedzi na precyzje pytania zawarte w przesłanym druku, dotyczące m.in. sytuacji mieszkaniowej, struktury wydatków, posiadanych składników majątkowych ruchomych i nieruchomych itp. Skarżący przykładowo nie wyjaśnił, a co istotne, czyim samochodem poruszał się w chwili ukarania go mandatem karnym. Przy czym zaznaczyć należy, że w sprawie nie było kwestionowane to, że skarżący jest bezrobotny i stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie pracy zarobkowej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji, gdy strona wszczętego z jej inicjatywy postępowania o umorzenie należności uzasadnia swój wniosek określonymi okolicznościami potwierdzonymi dowodami dołączonymi na żądanie organu, ocena dopuszczalności umorzenia powinna zapaść w oparciu o te zebrane w sprawie dowody, przy uwzględnieniu rodzaju należności, której umorzenia dochodzi wnioskodawca i która ma służyć wymuszeniu na przyszłość pożądanych zachowań, co ma istotne znaczenie z perspektywy interesu społecznego.
Kierując się powyższym stwierdzić należy, że przedstawione przez skarżącego dowody organ prawidłowo ocenił jako niewystarczające do umorzenia wnioskowanej należności. Tym samym za usprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji z uwagi na stwierdzenie, że dokonana przez organy ocena podniesionych przez stronę okoliczności nie była obiektywna.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów przypomnieć należy, że w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności organy badają sytuację finansową, zdrowotną i inną na dzień wydawania decyzji. Skoro tak – to jak zasadnie zarzucono w skardze kasacyjnej – WSA nie powinien swojego rozstrzygnięcia opierać na dokumentach, które nie były znane organom na etapie postępowania administracyjnego. Decyzja Prezydenta Warszawy z [...] października 2017 r. przyznającą mu zasiłek stały i pomoc społeczną w formie ubezpieczenia zdrowotnego oraz orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...] września 2017 r. o czasowym zaliczeniu go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, sporządzone zostały po dacie wydania decyzji Dyrektora IAS z [...] kwietnia 2017 r. Choć formalnie WSA nie przeprowadził dowodu z dokumentów o jakim mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. to w istocie były one podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponadto także i one nie zawierają niezbędnych informacji o jakich była mowa powyżej (sytuacji mieszkaniowej skarżącego, struktury wydatków, posiadanych rzeczy ruchomych i nieruchomych), a koniecznych do wydania decyzji o wnioskowanej uldze.
Kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczył naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazania, których przepisów postępowania dopuściły się naruszenia organy, mimo stwierdzenia przez WSA w tymże uzasadnieniu naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym być podstawą uchylenia decyzji Dyrektora IAS.
Istotnie uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wskazania przez WSA przepisów postępowania, które miał naruszyć Dyrektor IAS. Przy czym zarzut ten dotyczący prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie spowodował braku możliwości dokonania kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku i jako taki nie stanowił podstawy do jego uchylenia.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwione uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 u.f.p. i art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w zw. z art. 67 u.f.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
Według NSA, przeprowadzone ustalenia i ich ocena dają podstawę, by twierdzić, że interes indywidualny i interes publiczny były przez organ należycie rozumiane i należycie wyważone. Przede wszystkim jeszcze raz podkreślić należy, że jeżeli wnioskujący domaga się zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległych należności, musi złożyć pełne, jasne i dokładne dane o swojej sytuacji życiowej (majątkowej, zdrowotnej). Przy czym wzywany przez organ o precyzyjne określenia swojego położenia musi na takie żądania odpowiadać, czego w niniejszej sprawie nie wykonał. W innym razie nie jest w interesie publicznym, udzielania ulg osobom, które nie są wiarygodne wobec organów administracyjnych, które stoją na straży praworządności. W takiej sytuacji, organy prawidłowo uznały, że waga interesu publicznego była większa od ważnego interesu zobowiązanego i tym samym zasadnie odmówiły udzielenia wnioskowanej ulgi.
Z omówionych względów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 w związku z art. 151 i art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w punktach 1 i 2 sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny biorąc pod uwagę charakter sprawy, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a., na jego wniosek, po złożeniu stosownego oświadczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło