I SA/Sz 709/17

PostanowienieWSA w Szczecinie2017-10-19

Skład orzekający: Sędzia WSA Marzena Kowalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy spółka będąca stroną postępowania nie posiada organu powołanego do jej reprezentacji (zarządu, likwidatora ani kuratora sądowego), sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest zobowiązany do zawieszenia postępowania z urzędu, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Taka sytuacja ma miejsce, gdy spółka nie posiada zarządu, likwidatora ani kuratora sądowego, co uniemożliwia jej reprezentację i działanie jako osoby prawnej.
Stan faktyczny
Spółka w likwidacji wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku VAT. W trakcie postępowania ustalono, że spółka nie posiadała zarządu, a wyznaczony wcześniej likwidator i kurator sądowy przestali pełnić swoje funkcje. W związku z brakiem organów reprezentujących spółkę, sąd zawiesił postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd zawiesił postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca: Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 19 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "Z." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 27 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od września do grudnia 2012 r. oraz stycznia od grudnia 2013 r. postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. "Z." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w [...] - dalej: "Skarżąca" reprezentowana przez kuratora sądowego K.K.– dalej: "kurator sądowy" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 27 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od września do grudnia 2012 r. oraz stycznia od grudnia 2013 r. Do skargi załączona została informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców wg stanu na dzień 9 lipca 2017 r. z informacją w dziale 2 rubryce 1 – organ uprawniony do reprezentacji podmiotu – "Brak wpisów" i w dziale 5 rubryce 1 – Kurator - wpisem K.K. jako kuratora na podstawie art. 42 § 1 K.c. do przeprowadzenia czynności mających na celu powołanie organów podmiotu albo do przeprowadzenia likwidacji podmiotu, w tym do reprezentowania podmiotu w postępowaniu o jej rozwiązanie. Ponadto kurator sądowy złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPPr). Po przekazaniu akt administracyjnych Sądowi dnia 10 sierpnia 2017 r. i wezwaniu przez Sąd dnia 14 sierpnia. 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] oświadczył, że nie składa wniosku o ustanowienie kuratora dla strony Skarżącej. Pismem z dnia 15 września 2017 r. Sąd wezwał kuratora sądowego o wykazanie umocowania do wniesienia skargi na dzień 10 lipca 2017 r. (tj. na dzień jej wniesienia) w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Natomiast pismem z tej samej daty Sąd zwrócił się do Sądu Rejonowego [...] Wydziału Krajowego Rejestru Sądowego o udzielenie informacji o przebiegu postępowania likwidacyjnego prowadzonego na podstawie postanowienia z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt [...] w tym wskazanie czy w sprawie działa likwidator. Dodatkowo o udzielenie przez sąd rejestrowy informacji o osobie ustanowionego w sprawie likwidatora (danych osobowych oraz adresowych likwidatora) oraz o nadesłanie odpisu postanowienia o wyznaczeniu osoby likwidatora oraz czy Skarżącą reprezentuje obecnie kurator, ewentualnie czy toczy się postępowanie w zakresie ustanowienia kuratora i na jakim znajduje się etapie. Ponadto Sąd zwrócił się o nadesłanie odpisu postanowienia wydanego w powyższym zakresie, w przypadku ustanowienia kuratora dla Skarżącej. W odpowiedzi na ww. pismo kurator sądowy wyjaśnił, że został ustanowiony przez Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia 14 marca 2017 r. do przeprowadzenia czynności mających na celu powołanie likwidatorów Skarżącej albo likwidacji Skarżącej w terminie 120 dni od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia. Wskazał, iż ww. postanowienie zostało doręczone w dniu 27 marca 2017 r., a tym samym wyznaczony termin upływał w dniu 25 lipca 2017 r. Do pisma kurator sądowy załączył kopię ww. postanowienia wydruk ze strony internetowej operatora pocztowego – śledzenie przesyłek, kopię odpisu postanowienia z dnia 10 maja 2017 r. w przedmiocie wpisu kuratora do rejestru oraz kopię zaświadczenia o dokonaniu wpisu. Sąd rejestrowy odpowiadając na wezwanie Sądu nadesłał pismo w którym wyjaśnił, że Skarżąca została postawiona w stan likwidacji w dniu 12 lipca 2016 r. Wyznaczony dla Skarżącej likwidator –K.B. złożył rezygnację z pełnionej funkcji i został wykreślony z rejestru postanowieniem z dnia 21 września 2016 r. Natomiast wyznaczony dla Skarżącej kurator sądowy przestał pełnić swoją funkcje 14 lipca 2017 r. Sąd rejestrowy potwierdził, iż w chwili obecnej Skarżąca nie ma wyznaczonego likwidatora ani kuratora, a ze względu na majątek posiadany przez Skarżącą nie może zostać zastosowany tryb rozwiązania bez likwidacji spółki przewidziany w art. 25a ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Za pismem z dnia 2 października 2017 r. kurator sądowy nadesłał do Sądu kopię postanowienia z dnia 27 września 2017 r. w przedmiocie wykreślenia z rejestru sądowego kuratora sądowego w związku z upływem okresu na jaki został ustanowiony oraz zaświadczenie o dokonaniu wpisu z dnia 27 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a." sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Jak wynika z cytowanego przepisu zrealizowanie się powyższej hipotezy obliguje sąd do zawieszenia postępowania. Do sądu należy jedynie ocena, czy ustalone okoliczności pozwalają uznać, że opisany brak rzeczywiście zaistniał. W sprawie niniejszej z dokumentów znajdujących się w aktach wynika, że do reprezentacji Skarżącej powołany jest zarząd oraz, że brak jest jakichkolwiek osób fizycznych wchodzących w skład tego organu. Ponadto Skarżąca jako spółka w likwidacji nie jest reprezentowana przez likwidatora, ani też przez kuratora sądowego (w związku z wygaśnięciem legitymacji kuratora sądowego powołanego do działania w celu przeprowadzenia czynności mających na celu powołanie likwidatorów Skarżącej albo jej likwidacji). Należy więc uznać, iż zarząd Skarżącej w dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd I instancji był nieobsadzony, a dodatkowo z dniem 14 lipca 2017 r. (tj. po upływie 120 dni od dnia doręczenia postanowienia) wygasło uprawnienie kuratora sądowego wynikające z postanowienia Sądu Rejestrowego z dnia 14 marca 2017 r. Z akt wynika, że okoliczność ta jest niesporna. Nie ulega wątpliwości, że taka sytuacja stanowi brak w składzie organu uniemożliwiający działanie jednostki organizacyjnej, jaką jest osoba prawna. Fakt, że spółka nadal istniała, a w dacie złożenia skargi reprezentował ją kurator sądowy, nie zmienia postaci rzeczy, iż nie mając organu powołanego do jej reprezentacji, jako osoby prawnej, nie może realizować tych zdolności, a zatem jej działanie jest uniemożliwione. Mając na uwadze powyższe należy uznać, że wypełniona była hipoteza normy prawnej zawartej w art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co obligowało Sąd do zawieszenia postępowania z urzędu. Uchybienie temu obowiązkowi stanowiłoby naruszenie prawa procesowego, które niewątpliwie miałoby wpływ na wynik sprawy, bowiem Sąd zamiast zawiesić postępowanie, rozpoznałby sprawę merytorycznie. Ponadto wskazać należy, że rozpatrywanie sprawy, w sytuacji w której strona nie ma organu powołanego do jej reprezentowania, skutkowałoby nieważnością postępowania. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło