IV SA/Wa 1928/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-23
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Katarzyna Golat, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji w zakresie ustalenia wysokości należności i opłat rocznych, jeśli przepisy szczególne (ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych) nie sprzeciwiają się takiej zmianie, a przemawia za nią interes strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zmianę ostatecznej decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji, w trybie art. 155 KPA, nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ zarzut naruszenia prawa przez organ przy wydaniu pierwotnej decyzji nie może stanowić podstawy do jej zmiany w tym trybie. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA wymaga, aby nie istniały podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji, a samo naruszenie prawa nie jest wystarczającą przesłanką do jej zmiany.Stan faktyczny
Skarżąca Sp. z o.o. wniosła o zmianę ostatecznej decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji leśnej gruntów pod budowę. Wniosek dotyczył usunięcia z decyzji punktów określających wysokość należności i opłat rocznych oraz terminy ich wpłat. Organy obu instancji odmówiły zmiany decyzji, uznając, że przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie pozwalają na usunięcie tych elementów. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 155 KPA i przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę decyzji ostatecznej oddala skargę
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017 r. [...] Dyrektor Generalny Lasów Państwowych ( dalej organ II instancji ), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] Sp. z o.o., ( dalej skarżący), od decyzji nr [...] Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. ( dalej Dyrektorem RDLP) z dnia [...] lutego 2016 r., znak [...], odmawiającej zmiany ostatecznej decyzji Nr [...] Dyrektora RDLP z dnia [...] lipca 2015 r., znak [...], zezwalającej na wyłączenie z produkcji leśnej 0,2487 ha gruntów leśnych, wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...], z obrębu ewidencyjnego [...], położonej w O. , pod budowę hali (CSW), opaski wokół budynku, tarasów (DECK), drogi pożarowej, drogi parkingowej, parkingu oraz ciągów komunikacyjnych, w zakresie "usunięcia z niej punktów 2, 4 i 5 dotyczących ustalenia wysokości należności oraz opłaty rocznej za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji oraz terminów ich wpłat", utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Stan sprawy był następujący :
Dyrektor RDLP w dniu [...] lipca 2015 r. wydał decyzję Nr [...] zezwalającą na wyłączenie z produkcji leśnej 0,2487 ha gruntów leśnych, wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...], z obrębu ewidencyjnego [...], położonej w O. , z przeznaczeniem pod budowę hali [...], opaski wokół budynku, tarasów, drogi pożarowej, drogi parkingowej, parkingu oraz ciągów komunikacyjnych .
Strona otrzymała ww. decyzję w dniu 17 lipca 2015 r., i nie wniosła odwołania. Decyzja stała się ostateczna dnia 01 sierpnia 2015 r.
Następnie, wnioskiem z dnia 19 listopada 2015 r., Strona wniosła o zmianę przedmiotowej decyzji, w zakresie "usunięcia z niej punktów 2, 4 i 5 dotyczących ustalenia wysokości należności oraz opłaty rocznej za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji oraz terminów ich wpłat".
Dyrektor RDLP rozpatrzył wniosek i decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., znak [...], odmówił zmiany ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Organ I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 155 kpa, organ jest uprawniony do zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której Strona nabyła prawo, w przypadku łącznego spełnienia następujących przesłanek: Strona wyraziła zgodę na dokonanie zmiany, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji, za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes Strony.
Mając na uwadze powyższe, Dyrektor RDLP stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zmiana decyzji jest niezgodna z przepisami szczególnymi tj. przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2015 poz. 909)
albowiem płatność należności i opłat rocznych za wyłączenie gruntu leśnego z produkcji określają przepisy ww. ustawy. Podkreślił, że stosownie do art. 12 ust. 13, w decyzji prawidłowo został wskazany termin wpłaty należności, ponieważ przywołany przepis ustawy wskazuje jednoznacznie ,,Należność uiszcza się w terminie do 60 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna".
Dyrektor RDLP podniósł także, że prawidłowo zostały ustalone opłaty roczne, bowiem zgodnie z art. 4 ust. 13 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ilekroć w ustawie jest mowa o opłacie rocznej to rozumie się przez to "opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nierolnicze lub nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji, w wysokości 10 % należności uiszczonej: w czasie trwałego wyłączenia - przez 10 lat, a w przypadku nietrwałego wyłączenia - przez okres tego wyłączenia, nie dłużej jednak niż przez 20 lat od chwili wyłączenia tych gruntów z produkcji".
Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych obowiązek opłat rocznych powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji, natomiast z art. 12 ust. 14 - "Opłatę roczną za dany rok uiszcza się w terminie do dnia 30 czerwca tego roku (...)".
W związku z powyższym, Dyrektor RDLP odmówił zmiany przywołanej decyzji, w zakresie "usunięcia z niej punktów 2, 4 i 5, dotyczących ustalenia wysokości należności, opłaty rocznej za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji oraz terminów ich wpłat".
Strona wniosła odwołanie do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych zaskarżając punkty 2, 4 i 5, dotyczące ustalenia wysokości należności oraz opłaty rocznej za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji oraz terminów ich wpłat.
Strona zarzuciła również naruszenie art. 6 kpa, w zw. z art. 155 kpa, w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez błędne przyjęcie, iż uchyleniu lub zmianie ostatecznej decyzji Nr [...] Dyrektora RDLP z dnia [...] lipca 2015 r., sprzeciwiają się przepisy szczególne tj. przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Podniesiono także, że argumentacja, na której oparta została skarżona decyzja jest nieprawidłowa i stoi w sprzeczności z ugruntowanym już w orzecznictwie stanowiskiem sądów administracyjnych, w zakresie ustalania i naliczania należności oraz opłat rocznych za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej lub leśnej.
Rozpatrując sprawę Dyrektor Generalny Lasów Państwowych stwierdził, że zgodnie z treścią art. 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - wyłączenie z produkcji gruntów leśnych - przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na wyłączenie.
Art. 12 ust. 1 ww. ustawy wskazuje "Osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji'.
Z kolei art. 12 ust. 13 tej samej ustawy wskazuje, że "należność uiszcza się w terminie do 60 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna".
Dyrektor Generalny Lasów Państwowych wskazał, że w odniesieniu do obowiązku uiszczenia należności zachodzi zbieg przepisów: ust. 1, który mówi o powstaniu obowiązku od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji, oraz ust. 13, który mówi o powstaniu obowiązku od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Problem zbiegu przepisów rozwiązuje się poprzez wykładnię systemową, której jedna z dyrektyw stanowi, iż przepis szczególny uchyla przepis ogólny (lex specialis derogat legi generali). Za przepis szczególny uważa się ten, który dotyczy mniejszego zakresu spraw niż inny przepis będący w zbiegu, zwany przepisem ogólnym. Ponadto, jeżeli przepisy będące w zbiegu znajdują się w tym samym akcie normatywnym uważa się, że przepis występujący w dalszej części aktu jest przepisem szczególnym względem przepisu umieszczonego przed nim. Przepis ust. 1 dotyczy należności, opłat rocznych i jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu, a przepis ust. 13 - tylko należności, a więc ma mniejszy zakres. Ponadto, przepis ust. 13 występuje po ust. 1, a więc w dalszej części aktu. Powyższe wskazuje na to, że przepis ust. 13 jest wobec ust. 1 przepisem szczególnym, i jako przepis szczególny ma pierwszeństwo przed ust. 1, tj. w tym zakresie uchyla jego stosowanie. Zatem obowiązek uiszczenia należności powstaje od dnia, w którym decyzja zezwalająca na wyłączenie gruntów z produkcji stała się ostateczna, a termin płatności wynosi 60 dni.
Wskazaną interpretację potwierdza zdaniem organu II instancji brzmienie ust. 2 w art. 12 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z którym właściciel, który w okresie 2 lat zrezygnuje w całości lub w części z uzyskanego prawa do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej, otrzymuje zwrot należności, jaką uiścił, odpowiednio do powierzchni gruntów niewyłączonych z produkcji. Zwrot uiszczonej należności następuje w terminie do trzech miesięcy od dnia zgłoszenia rezygnacji. Przepis ten przewiduje więc, że właściciel "otrzymuje zwrot należności, jaką uiścił, odpowiednio do powierzchni gruntów niewyłączonych z produkcji". Zwrot uiszczonej należności wobec niewyłączenia gruntów z produkcji oznacza, że należność uiszcza się przed wyłączeniem gruntów z produkcji. Gdyby należność uiszczało się po wyłączeniu gruntów z produkcji, kwestia zwrotu należności wobec niewyłączenia gruntów byłaby bezprzedmiotowa, a tym samym przepis art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Dyrektor Generalny Lasów Państwowych wskazał, że słuszność przedstawionej interpretacji potwierdza również W. Radecki w komentarzu do ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych cyt. "Art. 12 ust. 13 i 14 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych określają terminy uiszczania należności i opłat rocznych. Jeśli chodzi o należność, to uiszcza się ją w terminie do 60 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (art. 12 ust. 13). Nie budzi wątpliwości, że chodzi o decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji. Nie ma znaczenia, kiedy nastąpiło faktyczne wyłączenie z produkcji, tj. rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntu, miarodajne jest tylko uzyskanie przez decyzję zezwalającą przymiotu ostateczności (LexPolonica nr 3990909)".
Organ II instancji powołał się także na treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SAAA/a 2111/14, cyt. "...należność - stosownie do art. 12 ust. 13 ustawy o ochronie - uiszcza się w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna".
Zdaniem Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych prawidłowo także zostały ustalone opłaty roczne - zgodnie z art. 4 ust. 13 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Należy stwierdzić, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych obowiązek opłat rocznych powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji, natomiast zgodnie z art. 12 ust. 14 ustawy "Opłatę roczną za dany rok uiszcza się w terminie do dnia 30 czerwca tego roku (... )".
W konkluzji organ II instancji uznał za nieprawidłowe zarzuty Strony zawarte w treści odwołania dotyczące punktów 2, 4 i 5, ws. ustalenia wysokości należności oraz opłaty rocznej za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji oraz terminów ich wpłat.
na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] maja 2017 r. [...] doręczoną Skarżącej w dniu 25 maja 2017 r.
Z powyższą decyzją nie zgodziło się [...] Sp. z o.o., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 155 KPA w zw. z art. 154 § 2 KPA w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez błędną ocenę, że zmiana ostatecznej decyzji Nr [...] Dyrektora RDLP w W. z dnia [...] lipca 2016 r, znak [...] jest niezgodna z przepisami szczególnymi - przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a w konsekwencji tego nie uchylenie decyzji nr [...] Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. z dnia [...] lutego 2016 r., odmawiającej zmiany ostatecznej decyzji Nr [...] Dyrektora RDLP w W. z dnia [...] lipca 2016 r, znak [...].
W ocenie Skarżącego zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy wyłączenie z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. W decyzji dotyczącej wyłączenia z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne określa się | obowiązki związane z wyłączeniem - art. 11 ust. 1 a ww. ustawy. Na zakres tych obowiązków wskazuje art. 12 ust. 1, zgodnie z którym osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych także j jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. W dalszych ustępach art. 12 uregulowane zostały szczegółowe zasady obliczania i ponoszenia tych obciążeń. Samo pojęcie "wyłączenia gruntów z produkcji" zostało zdefiniowane w przepisie art. 4 pkt 11 ww. ustawy i oznacza rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. A zatem wyłączenie z produkcji jest czynnością faktyczną, która zgodnie z art. 11 ust. 1 może nastąpić tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie i w jej następstwie. W przeciwnym wypadku wyłączenie z produkcji narusza przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Treść art. 11 ust. la ww.ustawy, mówiąca o określeniu w decyzji dotyczącej wyłączenia z produkcji gruntów leśnych obowiązków związanych z wyłączeniem, oznacza tylko tyle, że w decyzji tej należy wymienić, które z obowiązków wskazanych w art. 12 ust. 1 będą obciążały adresata tej decyzji. W ocenie Skarżącego, konieczność realizacji nałożonych obowiązków powstaje dopiero od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Dlatego organ powinien wydać decyzję ustalającą wysokość należności i opłaty rocznej oraz ewentualnie jednorazowego odszkodowania w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu dopiero po faktycznym wyłączeniu gruntów z produkcji i złożeniu stosownego oświadczenia przez Skarżącego w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a.
Badając sprawę w tak zakreślonych ramach, Sąd doszedł do przekonania że brak jest podstaw do uwzględnia skargi.
Przede wszystkim należy wskazać, że postępowanie dotyczyło zmiany decyzji ostatecznej tj. decyzji Nr [...] Dyrektora RDLP z dnia [...] lipca 2015 r. Zgodnie z art. 155 KPA decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 155 KPA określa prawne przesłanki dopuszczalności uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawa, co odnosi się także do sytuacji, w której ostateczna decyzja administracyjna nakłada na stronę określone obowiązki, a tym samym kształtuje jej sytuację prawną (por. wyrok Najwyższego Trybunału Administracyjnego z dnia 27 stycznia 1932 r., 1.Rej. 7168/29; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1985 r., III SA 1003/85, OSPiKA 1987 Nr 7-8, poz. 163; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r., III RN 92/97, OSNAPiUS 1998 Nr 10, poz. 290). Jednakże należy mieć na uwadze, że uchylenie lub zmiana decyzji w trybie art. 155 KPA może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 KPA) lub do stwierdzenia nieważności tej decyzji (art. 156 § 1 KPA) oraz to, że rozstrzygnięcie podejmowane przez organ na podstawie art. 155 KPA ma charakter uznaniowy i podejmowane jest za zgodą strony, o ile równocześnie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a nie sprzeciwiają się temu przepisy prawa.
W rozpoznawanej sprawie decyzja Nr [...] Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. z dnia [...] lipca 2015 r. wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1205, ze zm.).
Wniosek skarżącego [...] Sp. z o.o. z dnia 26 czerwca 2015 r. dotyczył wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji leśnej gruntu leśnego o pow. 0, 2487 ha stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...], gmina O. , pod budowę hali ([...]), opaski wokół budynku, tarasów ([...]), drogi pożarowej, drogi parkingowej, parkingu oraz ciągów komunikacyjnych
Jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyłączenie z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie.
W decyzji dotyczącej wyłączenia z produkcji gruntów leśnych ( Dz.U. z 2013r. poz.1205) , przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne określa się obowiązki związane z wyłączeniem – art. 11 ust. 1a ww. ustawy. Na zakres tych obowiązków wskazuje art. 12 ust. 1, zgodnie z którym osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. W dalszych ustępach art. 12 uregulowane zostały szczegółowe zasady obliczania i ponoszenia tych obciążeń.
Samo pojęcie “wyłączenia gruntów z produkcji“ zostało zdefiniowane w przepisie art. 4 pkt 11 ustawy i oznacza rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. W związku z tym wyłączenie z produkcji jest czynnością faktyczną, która zgodnie z art. 11 ust. 1 może nastąpić tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie i w jej następstwie. W przeciwnym wypadku wyłączenie z produkcji narusza przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Zapis art. 11 ust. 1a ustawy, mówiący o określeniu w decyzji dotyczącej wyłączenia z produkcji gruntów leśnych obowiązków związanych z wyłączeniem, oznacza tylko tyle, że w decyzji tej należy wymienić, które z obowiązków wskazanych w art. 12 ust. 1 będą obciążały adresata tej decyzji.
Wywiązanie się z nałożonych obowiązków powstaje dopiero od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Po faktycznym wyłączeniu gruntów z produkcji i złożeniu oświadczenia zgodnie z drukiem stanowiącym załącznik nr 2 do decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2013 r., organ wyda decyzję ustalającą wysokość należności i opłaty rocznej oraz ewentualnie jednorazowego odszkodowania w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu, dokonując wyliczeń zgodnie z poszczególnymi ustępami art. 12 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Jednocześnie w decyzji tej organ ustali zgodnie z art. 12 ust. 13 termin uiszczenia ustalonej należności oraz zgodnie z art. 12 ust. 14 termin uiszczenia opłaty rocznej za dany rok.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. udzielił [...] Sp. z o.o. zezwolenia na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych o powierzchni 0, 2487 ha. W decyzji tej prawidłowo określił również zakres obowiązków strony związanych z tym wyłączeniem. Jednak dopiero po faktycznym wyłączeniu gruntów leśnych wskazanych w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. z produkcji, mógł wydać decyzję ustalającą wysokość poszczególnych obowiązków i termin ich uiszczenia.
Taką interpretację przepisów, o których wyżej mowa potwierdza w pełni Naczelny Sąd Administracyjny, który w Wyroku z dnia 4 listopada 2016 r. w sprawie o sygn. II OSK 224/15 stwierdził: "art. 12 ust. 13 nie stanowi normy szczególnej względem art. 12 ust 1 ww. ustawy. Przepisy te dotyczą bowiem różnych kwestii. Artykuł 12 ust 1 dotyczy powstania obowiązku uiszczenia należności w związku z wyłączeniem z produkcji gruntu leśnego, który jak wynika z treści tego przepisu powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji; zaś art. 12 ust. 13 dotyczy terminu w jakim taka należność powinna zostać uiszczona przez podmiot, który uzyskał decyzję o wyłączeniu z produkcji gruntu leśnego, a więc wymagalności w spełnieniu ww. obowiązku. Skoro ustawa wiąże powstanie obowiązku uiszczenia należności z faktycznym wyłączeniem gruntu Z produkcji leśnej, to w typowej sytuacji wystąpienia przez określony podmiot z wnioskiem o wyłączenie gruntu z produkcji, tj. w sytuacji gdy nie doszło jeszcze do rozpoczęcia innego niż leśne użytkowania gruntu, taki obowiązek powstaje nie w momencie wydania decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji lecz od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji"
Przypadek określony w art. 11 ust. 1 ww. ustawy dotyczy sytuacji, w której strona w związku z zamiarem wyłączenia gruntów rolnych z produkcji uzyskuje decyzję zezwalającą na wyłączenie, a następnie dokonuje faktycznego wyłączenia. Stąd w art 11 ust. 1a ww. ustawy wskazano, że w decyzji dotyczącej wyłączenia z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nieleśne określa się (a nie nakłada) obowiązki związane z wyłączeniem. To określenie ma jedynie funkcję informacyjną, co powinno skutkować tylko stosownym pouczeniem w decyzji. Definicja językowa pojęcia "określać" oznacza: 1. «ująć w słowa, nadać nazwę, wymienić charakterystyczne cechy»; 2. «podać czas, miejsce, wielkość itp. czegoś»; 3. «stać się przyczyną czegoś». Nie mieści się w tym pojęciu "nakładanie" na kogoś obowiązku. W sferze praw i obowiązków nakładanie polega na obciążeniu kogoś wynikającymi z przepisów prawami i obowiązkami. Natomiast, o czym już wyżej była mowa, art. 12 ust. 1 ww. ustawy wyraźnie wskazuje kiedy powstaje ten obowiązek, a mianowicie od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji, a ] więc gdy nastąpiło rozpoczęcie innego niż leśne użytkowanie gruntów. Dlatego art. 12 ww. ustawy wiąże pojawienie się obowiązku uiszczenia należności z faktycznym wyłączeniem z gruntów z produkcji, a nie z wydaniem decyzji w przedmiocie wyłączenia.
NSA w cytowanym wyżej orzeczeniu wskazał także, że "nasuwających się ewentualne rozbieżności pomiędzy ww. przepisami i tak nie można interpretować na niekorzyść strony, tym bardziej jeżeli nie jest to sprzeczne z celem ustawy. Określone skutki ustawa ta wiąże właśnie z faktycznym wyłączeniem gruntów z produkcji, co prowadzi do powstania obowiązku związanego z uiszczeniem stosownych należności ustalanych na datę faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Zatem dopiero po dokonaniu przez stronę faktycznego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji organ będzie mógł wydać decyzję ustalającą wysokość owej należności Takie bowiem działanie odpowiada działalności organów administracyjnych w demokratycznym państwie prawnym.
Mając powyższe na uwadze, nie ulega wątpliwości, że ostateczna decyzja Nr [...] Dyrektora RDLP w W. z dnia [...] lipca 2016 r, była niezgodna z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych – co zresztą słusznie wywodzi skarżący.
Oznacza to jednak, że wniosek o uchylenie w trybie art. 155 KPA niekorzystnej dla niej decyzji oparła faktycznie na zarzucie naruszenia prawa przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. przy wydaniu decyzji, która stała się ostateczna. Tymczasem na gruncie obowiązującego porządku prawnego zarzut taki stanowić mógł podstawę zarówno odwołania, którego jednak strona w stosownym terminie nie wniosła, jak i podstawę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, o ile w grę wchodziło rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 KPA). Natomiast sam zarzut naruszenia prawa nie może stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 155 KPA.
W tym miejscu należy podkreślić, że organ prowadzący postępowanie na podstawie art. 155 jest zobowiązany zbadać decyzję pod kątem jej legalności. Jednak przedmiotem oceny organu orzekającego w trybie art. 154 lub 155 nie może być wyłącznie zgodność decyzji z prawem bowiem ograniczenie się do skontrolowania legalności decyzji przez organ administracji działający w trybie art. 154 lub 155 stanowi naruszenie prawa (teza druga wyroku NSA z 1 grudnia 1998 r., III SA 6952/97, LEX nr 44706; wyrok NSA z 20 grudnia 1995 r., III SA 326/95, LEX nr 27118; wyrok NSA z 27 stycznia 1987 r., III SA 1048/86, ONSA 1987, nr 2, poz. 50).
Uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 KPA może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 KPA) lub do stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 KPA).
Z tej przyczyny w rozpoznawanej sprawie nie było dopuszczalne uchylenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 KPA.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art.151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło