II SA/Op 148/18

WyrokWSA w Opolu2018-07-05

Skład orzekający: Ewa Janowska, Krzysztof Bogusz, Daria Sachanbińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym jest dopuszczalne, jeśli prawo jazdy zostało wydane po raz pierwszy przed datą wejścia w życie tego przepisu, a przestępstwo popełniono już po tej dacie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym jest dopuszczalne, nawet jeśli prawo jazdy zostało wydane po raz pierwszy przed datą wejścia w życie tego przepisu, pod warunkiem, że przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji zostało popełnione po dacie wejścia w życie tego przepisu (18 maja 2015 r.). Data wydania prawa jazdy jest istotna jedynie jako punkt odniesienia do dwuletniego okresu, w którym popełnienie przestępstwa skutkuje cofnięciem uprawnień, a nie jako przesłanka wyłączająca zastosowanie przepisu. Warunkowe umorzenie postępowania karnego nie wyklucza zastosowania sankcji administracyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Skarżący uzyskał prawo jazdy w 2014 r. W 2015 r. popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, za co postępowanie karne zostało warunkowo umorzone. Organy administracji uznały, że przestępstwo popełnione w okresie 2 lat od wydania prawa jazdy, po dacie wejścia w życie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, uzasadnia cofnięcie uprawnień. Skarżący kwestionował zastosowanie tego przepisu, argumentując, że prawo jazdy zostało wydane przed jego wejściem w życie i że warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest równoznaczne ze skazaniem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Referent stażysta Marta Sacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2018 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez P. P. - reprezentowanego przez pełnomocnika - adwokata G. S., jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 listopada 2016 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Opolskiego z dnia 24 czerwca 2016 r., nr [...], orzekającą o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w zakresie prawa jazdy kategorii B. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 10 maja 2016 r., nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm. - zwanej dalej ustawą), wystąpił do Starosty Opolskiego o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami w stosunku do P. P. (zwanego dalej również jako skarżącym). W uzasadnieniu podał, że skarżący w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy ([...] 2014 r.), popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, albowiem [...] 2015 r. w miejscowości [...] kierował pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego. W stosunku do skarżącego zapadł wyrok Sądu Rejonowego w [...] o sygn. akt [...], który uprawomocnił się 12 lutego 2016 r. Dodał ponadto, iż podstawą zastosowania przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a) ww. ustawy - przy zachowaniu warunku dwuletniego okresu wydania po raz pierwszy prawa jazdy - mają naruszenia popełnione po dniu 18 maja 2015 r. Pismem z dnia 13 maja 2016 r. Starosty Opolski zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z popełnieniem przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Jednocześnie organ poinformował stronę o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 K.p.a. Odrębnym pismem z dnia 13 maja 2016 r. Starosta Opolski wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział [...] o przesłanie odpisu prawomocnego wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt [...] z dnia [...], celem dołączenia do akt sprawy. Odpis powyższego wyroku, opatrzonego klauzulą prawomocności, Sąd Rejonowy w [...] przesłał przy piśmie z dnia 18 maja 2016 r. Decyzją z dnia 24 czerwca 2016 r., nr [...], Starosta Opolski, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016 r. poz. 23, [obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm. – dopisek Sądu], zwanej dalej K.p.a.) oraz art. 140 ust.1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, orzekł o cofnięciu P. P. uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w zakresie prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...] 2014 r., wydał skarżącemu po raz pierwszy uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. Dokument ten został przez niego odebrany [...] 2014 r. a data jego ważności upływała z dniem [...] 2029 r. Dalej organ wskazał, że 12 maja 2016 r. do Starostwa Powiatowego w Opolu wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 10 maja 2016 r. o cofnięcie wobec skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami w trybie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, z uwagi na popełnienie przez kierowcę w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Fakt ten został potwierdzony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział [...] z dnia [...], sygn. akt [...]. Odwołując się do art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym wyjaśnił, że decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Podniósł, że przepis ten w takim brzmieniu obowiązuje od dnia 17 maja 2015 r., pierwotnie art. 140 ust. 1 pkt 3a) ustawy Prawo o ruchu drogowym miał zostać uchylony z dniem 4 stycznia 2016 r., jednak, zgodnie ustawą z dnia 16 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 140 ust. 1 pkt 3a, przepis ten zostanie uchylony z dniem 1 stycznia 2017 r. W odwołaniu od powyższej decyzji, P. P., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 140 ust 1 pkt 3a lit.a) ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 6 K.p.a., poprzez uznanie, że w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co miało zostać potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...], sygn. akt [...]. Zauważył sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonej decyzji, dotyczącym wyłącznie uprawnień kategorii B wydanym na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, a wyrokiem Sądu Rejonowego, który nie jest wyrokiem skazującym a jedynie warunkowo umarzającym postępowanie. W ocenie skarżącego, warunkowe umorzenie nie jest skazaniem w rozumieniu przepisów prawa, a osoba, wobec której zastosowano taki środek nie powinna ponosić żadnych konsekwencji, jakich doświadczyłaby przy wyroku skazującym. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości. W wyniku rozpoznania odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia z 30 listopada 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, po czym odwołując się do treści art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, wskazało, że ww. przepis został dodany na mocy art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541) i obowiązuje od 18 maja 2015 r. W ocenie Kolegium, przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a) ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązywał zarówno w dacie zdarzenia drogowego popełnionego przez skarżącego, jak i w dacie wszczęcia postępowania przed organem pierwszej instancji oraz w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto, nie ulega wątpliwości, że czyn objęty wyrokiem karnym został popełniony w okresie 2 lat od dnia wydania skarżącemu po raz pierwszy prawa jazdy, oraz że prawomocny wyrok karny, którym warunkowo umorzono wobec skarżącego postępowanie o przestępstwo drogowe z art. 178a § 1 K.k., obliguje organ do wydania decyzji o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust.1 pkt 3a lit.a) ww. ustawy. Kolegium zauważyło również, iż decyzja wydana przez organ pierwszej instancji nie ma charakteru uznaniowego. Organ zobowiązany jest wydać ją w każdym przypadku opisanym w hipotezie zastosowanej w sprawie normy prawnej. Dodało, że skutkiem warunkowego umorzenia postępowania jest wydanie wyroku, w którym sąd nie skazuje sprawcy przestępstwa, ale wskazuje osobę sprawcy, stwierdza jego winę oraz fakt, że okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości. W dalszej kolejności, odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie jest wymagane orzeczenie prawomocnym wyrokiem skazującym winy sprawcy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, gdyż ww. przepis tego nie wymaga. Wystarczające jest jedynie stwierdzenie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Takie sformułowanie jest zgodne również z teorią prawa karnego, gdzie czym innym jest stwierdzenie popełnienia przestępstwa, a czym innym orzeczenie za to przestępstwo kary. Zdaniem Kolegium, przykładem rozstrzygnięcia sądu karnego, w którym mimo stwierdzenia popełnienia przestępstwa, nie dochodzi do wymierzenia przestępcy kary, jest właśnie warunkowe umorzenie postępowania uregulowane w art. 66 i 67 K.k. Kolegium zauważyło ponadto, że kluczowe w postępowaniu wyjaśniającym, toczącym się na podstawie przepisów K.p.a., jest przeprowadzenie dowodów, które dotyczą okoliczności istotnych i mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Takie dowody, wypełniające dyspozycję art. 140 ust. 1 pkt 3a) ustawy Prawo ruchu drogowym, tj. popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od dnia wydania skarżącemu po raz pierwszy prawa jazdy, są w przedmiotowej sprawie bezsporne, a strona ich nie kwestionuje. W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skarżący – nadal reprezentowany przez pełnomocnika podniósł zarzuty naruszenia art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 6 K.p.a., poprzez jego zastosowanie w sytuacji, kiedy przepis ten nie ma zastosowania, jeśli prawo jazdy zostało po raz pierwszy wydane przed datą wejścia przepisu w życie. Stosownie do powyższego zarzutu skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 listopada 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Opolskiego z dnia 24 czerwca 2016 r. oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podał, że [...] 2014 r. po raz pierwszy uzyskał uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym w zakresie kategorii B. Wskazał, że art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ww. ustawy, będący podstawą wydawanych rozstrzygnięć, został dodany na mocy art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw i obowiązuje od dnia 18 maja 2015 r. Zatem, przepis ten nie ma zastosowania do kierujących pojazdem silnikowym, którym prawo jazdy wydano po raz pierwszy przed dniem 18 maja 2015 r. Nie zgodził się również z organami, że prawomocny wyrok karny, którym warunkowo umorzono wobec niego postępowanie o przestępstwo drogowe uzasadnia cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym kat. B. Podniósł także, iż przed dniem 18 maja 2015 r. brak było regulacji w uprawniającej do cofania prawa jazdy osobom, które kierując pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy tego dokumentu popełniły przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Powołując się na wyrok WSA w Gdańsku o sygn. akt III SA/Gd 210/17, wywodził, że prawo nie może działać wstecz, z retroaktywnym zaś działaniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy nowe prawo ma zastosowanie do zdarzeń z przeszłości, które zostały zakończone przed wejściem w życie nowych przepisów. W związku z powyższym skarżący uznał, że skarga jest zasadna, z kolei zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jako wydana z naruszeniem art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz argumenty w niej zawarte. Podkreślił, że organy oparły swoje rozstrzygnięcie na zmienionym przepisie art. 140 ust. 1 pkt 3a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, co do którego w ustawie nowelizującej brak było przepisów przejściowych. Uważał, że istotna jest data wydania prawa jazdy, aby móc zastosować wyżej wymieniony przepis. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej P.p.s.a., sąd z zastrzeżeniem art. 57a, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że oceniane decyzje nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, co czyni skargę bezzasadną. Przedstawienie przyczyn, które doprowadziły Sąd do takiego przekonania należy rozpocząć od przypomnienia, że przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, mocą której organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty Opolskiego o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w zakresie prawa jazdy kategorii B. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a) cyt. powyżej ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie którym, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Podkreślić przy tym należy, że art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a) ww. ustawy został dodany na mocy art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541) i obowiązuje od dnia 18 maja 2015 r. W sprawie bezspornym było, że skarżący uzyskał uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B w dniu [...] 2014 r. Niekwestionowaną okolicznością było również popełnienie przez skarżącego w nocy z [...] 2015 r., tj. w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...], sygn. akt [...], warunkowo umarzającym postępowanie. Niewątpliwie również przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji zostało popełnione po dniu 18 maja 2015 r., czyli już po wejściu w życie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a) cyt. ustawy. Kwestia sporna pomiędzy stronami dotyczyła możliwości zastosowania w sprawie przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a) ww. ustawy, w odniesieniu do skarżącego, który po raz pierwszy prawo jazdy otrzymał [...] 2014 r., a zatem przed wejściem w życie ww. przepisu. Zdaniem skarżącego, przepis ten nie ma zastosowania do kierujących pojazdem silnikowym, którym prawo jazdy wydano po raz pierwszy przed dniem 18 maja 2015 r. Dodatkowo podniósł, iż fakt prawomocnego warunkowego umorzenia postępowania w sprawie o popełnienie przez skarżącego w dniu [...] 2015 r. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, określonego w art. 178a §1 K.k., nie świadczy o spełnieniu przesłanek określonych w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, bo do tego konieczne jest stwierdzenie prawomocnym wyrokiem skazującym winę sprawcy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Natomiast organ odwoławczy stoi na stanowisku, że do zastosowania przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a) ww. ustawy, wystarczająca jest okoliczność, że przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji zostało popełnione przez skarżącego po dniu 18 maja 2015 r., oraz że zostało popełnione w okresie 2 lat od dnia wydania skarżącemu po raz pierwszy prawa jazdy. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego. Zauważyć należy, iż cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów jest sankcją administracyjną za określone w przepisach prawa zachowania, w tym m.in. za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Oczywistym jest, że - co do zasady - niedopuszczalne jest nałożenie sankcji, jeżeli nie była ona przewidziana w przepisach obowiązujących w dacie określonego naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie do naruszeń prawa, czyli zachowań (zdarzeń) skutkującego określoną sankcją administracyjną w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami doszło jednak już w dacie obowiązywania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy, tj. po dniu 18 maja 2015 r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zapadłym na tle art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b) ww. ustawy, które Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, przyjmuje się, że moment zaistnienia zdarzenia wyznacza jako prawo właściwe, prawo obowiązujące w dniu jego realnego wystąpienia. O zakresie praw i obowiązków decydują zatem przepisy prawa materialnego w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania określonego zdarzenia. Z datą zdarzenia, którego skutkiem jest sankcja administracyjna, dochodzi bowiem do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego pomiędzy stroną a organem administracji publicznej, ponieważ ten moment wyznacza treść obowiązku administracyjnoprawnego - w omawianym przypadku w postaci zwrotu dokumentu prawa jazdy. Decyzja orzekająca zatem o cofnięciu uprawnienia do prowadzenia pojazdów i nakładająca obowiązek zwrotu dokumentu prawa jazdy jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym, konkretyzującym stosunek administracyjnoprawny. Decyzja taka i sankcja nią nałożona jest konsekwencją zdarzenia naruszającego prawo (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 432/17 - dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W ocenie Sądu, wydanie po raz pierwszy prawa jazdy nie jest zdarzeniem, z którym ustawodawca łączy sankcję w postaci cofnięcia uprawnień, lecz jedynie określeniem początkowej daty biegu dwuletniego okresu, w czasie którego dopuszczenie się określonych wykroczeń/przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji skutkuje taką sankcją. Natomiast, o naruszeniu zasady lex retro non agit można by mówić tylko wówczas, gdyby uczestnikowi cofnięto uprawniania do kierowania pojazdami w przypadku dopuszczenia się przez niego przestępstwa przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r. Z taką jednak sytuacją w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Skarżący dopuścił się bowiem przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w dniu [...] 2015 r., a zatem w dacie obowiązywania art.140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. Reasumując, skoro do popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji doszło już w czasie obowiązywania art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, to tym samym przepis ten znajdował zastosowanie wobec skarżącego. Data uzyskania po raz pierwszy uprawnienia do prowadzenia pojazdów nie miała przy tym znaczenia, ponieważ sankcja administracyjnoprawna była konsekwencją określonego zachowania a to miało miejsce po dniu 18 maja 2015 r. W konsekwencji zatem w rozpoznawanej sprawie nie doszło do sytuacji zastosowania prawa nowego do zdarzenia, które miało miejsce jeszcze przed jego wejściem w życie, nie nastąpiło zastosowanie prawa z mocą wsteczną. Organy obu instancji prawidłowo więc orzekły na podstawie przepisów obowiązujących w dacie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, nie naruszając zasady lex retro non agit i słusznie orzekły o cofnięciu skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B. Zdaniem Sądu, nie wyklucza możliwości zastosowania powyższego przepisu również warunkowe umorzenie postępowania karnego. Zgodnie z art. 66 § 1 ustawy z dnia 9 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2017 r. poz. 2204, z późn. zm.), sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Z powyższego przepisu wynika zatem, że podstawą zastosowania warunkowego umorzenia musi być ustalenie wszystkich przesłanek odpowiedzialności karnej. Warunkowe umorzenie postępowania oznacza przypisanie oskarżonemu popełnienia przestępstwa. W przypadku warunkowego umorzenia postępowania sąd karny stwierdza bowiem winę oskarżonego, jednak nie wymierza mu kary. Postępowanie karne zostaje w takim przypadku warunkowo umorzone na okres próby, który wynosi od roku do lat 3 (art. 67 § 1 K.k.). W okresie próby sąd może również nałożyć na sprawcę różne obowiązki, np. oddać go pod dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc skazanym Stosownie do § 3 art. 67 K.k. umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd nakłada na sprawcę obowiązek naprawienia szkody w całości albo w części, a w miarę możliwości również obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę; sąd może nałożyć na sprawcę obowiązki wymienione w art. 72 § 1 pkt 1-3, 5-6b, 7a lub 7b, a ponadto orzec świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 lub zakaz prowadzenia pojazdów, wymieniony w art. 39 pkt 3, do lat 2. W związku z powyższym, kwalifikacja wyroku sądu karnego, warunkowo umarzającego postępowanie w sprawie o przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji powoduje, że nie mają znaczenia w sprawie dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit.a) ustawy, okoliczności popełnienia tego przestępstwa. Stosownie do powiedzianego powyżej, za prawidłową Sąd uznał dokonaną przez organy wykładnię przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. W ocenie Sądu, organy nie naruszyły również określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. zasad regulujących postępowanie administracyjne, ponieważ dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany materiał dowodowy. Natomiast dokonana przez organy ocena znalazła wyraz w uzasadnieniu wydanych decyzji, które spełniają wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. Nadto Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło