III SA/Kr 800/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Maria Zawadzka Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi M. S. – G., M. G. na rozstrzygnięcie Dyrektora Zespołu Szkół w B – Przedszkola Samorządowego w B z dnia 26 maja 2017 r. nr 1.2017 w przedmiocie odmowy przyjęcia do przedszkola I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie oraz utrzymane nim w mocy rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej z dnia 28 kwietnia 2017 r., II. przyznaje od Dyrektora Zespołu Szkół w B – Przedszkola Samorządowego w B na rzecz skarżących M. S. – G., M. G. kwotę 200 (dwustu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną przez M. S. – G. i M. G. (dalej skarżący) decyzją Nr [...] Dyrektor Zespołu Szkół w B – Przedszkola Samorządowego w B - po rozpoznaniu odwołania skarżących od rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej z dnia 28 kwietnia 2017 r. o nieprzyjęciu do Przedszkola Samorządowego w B A. G. (córki skarżących) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej z dnia 28 kwietnia 2017 r. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zarządzeniem nr [...] z dnia 7 kwietnia 2017 r. Dyrektor Zespołu Szkół w B, działając na podstawie art. 130, 131 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59, zwanej dalej Prawem oświatowym) powołał Komisję Rekrutacyjną do przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego do Przedszkola Samorządowego w B na rok szkolny 2017/2018 w określonym w ww. zarządzeniu składzie. Wyznaczył również Przewodniczącego tej Komisji. Komisja ustaliła wyniki postępowania rekrutacyjnego i podała w dniu 21 kwietnia 2017 r. do publicznej wiadomości listę kandydatów zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych do przyjęcia do Przedszkola Samorządowego w B. Następnie Komisja ustaliła i podała do publicznej wiadomości w dniu 28 kwietnia 2017 r. listę kandydatów przyjętych i nieprzyjętych do ww. przedszkola. W uzasadnieniu, sporządzonym przez Komisję Rekrutacyjną na żądanie skarżących w dniu 10 maja 2017 r. wskazano, że postępowanie rekrutacyjne na I etapie prowadzone było zgodnie z kryteriami określonymi w Prawie oświatowym, a na II etapie w oparciu o kryteria zawarte w uchwale Rady Gminy B nr [...] z dnia 24 lutego 2017 r. Wskazano także, że dziecko skarżących A. G., nie zostało przyjęte do Przedszkola Samorządowego w B z uwagi, że posiadało liczbę punktów 4, tj., mniej niż pozostali przyjęci kandydaci. Skarżący wnieśli odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej do Dyrektora Zespołu Szkół w B – Przedszkola Samorządowego w B zarzucając w nim w szczególności, że na liście kandydatów przyjętych i nieprzyjętych do przedszkola brak informacji o liczbie wolnych miejsc w przedszkolu oraz najniższej liczby punktów. Nadto wnieśli o wyjaśnienie z jakich powodów ich córce nie przyznano 3 pkt za kryterium "rodzeństwo dziecka kontynuujące edukację w placówce pierwszego wyboru", zgodnie z uchwałą Rady Gminy B nr [...] z 24 lutego 2017 r. Opisaną na wstępie decyzją Dyrektor Zespołu Szkół w B – Przedszkola Samorządowego w B - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej o nieprzyjęciu córki skarżących do Przedszkola Samorządowego w B. W jej uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że Komisja ustaliła i podała dnia 28 kwietnia 2017 r. do publicznej wiadomości listę kandydatów przyjętych i nieprzyjętych, o których mowa w art. 158 ust. 3 Prawa oświatowego. Listę wywieszono dnia 28 kwietnia 2017 r. i opatrzono podpisem Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej oraz jej członków. Lista zawierała imiona i nazwiska kandydatów przyjętych i nieprzyjętych. Na liście kandydatów przyjętych i nieprzyjętych omyłkowo nie zamieszczono informacji o najniższej liczbie punktów, która uprawnia do przyjęcia. Ww. informacja była zawarta w protokole Komisji Rekrutacyjnej z dnia 27 kwietnia 2017 r. Informację tę podano do publicznej wiadomości w terminie późniejszym. Ponadto Dyrektor podniósł, że o przyczynie nieprzyjęcia do przedszkola córki skarżących, skarżący zostali poinformowani w piśmie z dnia 10 maja 2017 r "tj. niewystarczająca liczba punktów. Państwa córka uzyskała 4 pkt, a najniższa liczba punktów, która uprawniała do przyjęcia wynosiła 5. Punktacja jest Państwu znana, gdyż mieli Państwo wgląd w dokumentację dnia 12.05.2017 r.". Nadto wskazał, że uzasadnienie Komisji Rekrutacyjnej zostało skarżącym doręczone dnia 10 maja 2017 r. ze wskazaniem przyczyn odmowy przyjęcia, w tym najniższej liczby punktów, która uprawniała do przyjęcia oraz liczby punktów uzyskanych przez kandydata. Dalej Dyrektor wyjaśnił, że po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału stwierdził, iż nie ulega wątpliwości, że uchwała nr [...] Rady Gminy B z dnia 24 lutego 2017 r. w sprawie określenia kryteriów na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do przedszkoli publicznych, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę B oraz określenia dokumentów niezbędnych do potwierdzenia tych kryteriów zawiera dwie grupy kryteriów. Jedna grupa to kryteria dotyczące bezpośrednio dziecka ubiegającego się o przyjęcie do przedszkola ( kryterium nr 1, 2, 4 i 6); druga grupa kryteriów dotyczy rodzeństwa dziecka ubiegającego się o przyjęcie ( kryterium nr 3, 5). Zdaniem Dyrektora kryteria nr 3 i nr 5 zostały sformułowane w sposób nie budzący wątpliwości. W przypadku rodzeństwa dodatkowe punkty przyznawane są w przypadku, gdy mamy do czynienia z rodzeństwem kandydata kontynuującym edukację w placówce pierwszego wyboru oraz rodzeństwem kandydata aplikującym do tego samego przedszkola w roku szkolnym, na który prowadzona jest rekrutacja. Zestawienie tych dwóch kryteriów wyraźnie wskazuje zakres dodatkowej punktacji. Dyrektor wyjaśnił, że przez "placówkę pierwszego wyboru" należy rozumieć wyłącznie przedszkole, które zostało wskazane zgodnie z art. 150 ust. 1 pkt 5 Prawa oświatowego w odniesieniu do kandydata do przedszkola mającego rodzeństwo. W przeciwnym wypadku kryterium nie miałoby sensu. W tym stanie rzeczy oznaczone cechy rodzeństwa kandydata wpływają na przyznanie punktów w przypadku: - kontynuowania edukacji przez rodzeństwo w ściśle określonej placówce (pierwszego wyboru) właściwej dla kandydata, tj. w przedszkolu - aplikowania rodzeństwa do przedszkola, do którego ubiega się kandydat. Do zastosowania kryterium dotyczącego "Rodzeństwa" nie ma znaczenia normatywnego samodzielność przedszkola, czy też jego wejście w struktury Zespołu Szkół w B. Kontynuowanie nauki przez rodzeństwo w Zespole Szkół - Szkole Podstawowej nie zostało wskazane uchwałą Rady Gminy B jako kryterium, a zatem brak podstaw do przyznania punktów z tego tytułu. Kryterium nr 6 zostało wprowadzone po to, aby w sposób obiektywny, możliwy był wybór kandydatów do przedszkola spośród grupy dzieci posiadających tę samą liczbę punktów w przypadku, gdy przedszkole dysponuje mniejszą liczbą miejsc niż ta grupa. W związku z odwołaniem co do prawidłowości punktacji osób trzecich o którym mowa w odwołaniu, Dyrektor zajął stanowisko, po weryfikacji rozstrzygnięcia Komisji wobec wszystkich kandydatów, że punktacja została przydzielona prawidłowo. W zakresie wskazanych przez skarżących w odwołaniu danych osobowych, z uwagi na zasady ochrony danych osobowych, Dyrektor stwierdził, że brak możliwości potwierdzania bądź zaprzeczania informacjom odwołujących w odniesieniu do konkretnych osób w powiązaniu z kryteriami, co pozwalałoby na identyfikację i tym samym prowadziło do naruszenia danych osobowych. Rodzice kandydatów nieprzyjętych do Przedszkola Samorządowego w B, w tym skarżący, otrzymali od Wójta Gminy B na podstawie art. 31 ust. 10 i ust. 11 Prawa oświatowego wskazanie miejsca pobytu dzieci w placówkach ( przedszkolach) na terenie Gminy B. Skarżący otrzymali wskazanie do trzech przedszkoli, tj. Przedszkola Samorządowego w Z, Przedszkola Samorządowego w M oraz Przedszkola Samorządowego w O. Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili brak uzasadnienia nieprzyjęcia ich córki do przedszkola. Podnieśli, że nie wiadomym jest, czy była to niewystarczająca liczba punktów, czy też inne przyczyny. W piśmie, będącym uzasadnieniem rozstrzygnięcia Komisji podano, że córka posiadała pkt 4 – mniej niż pozostali przyjęci kandydaci. Nie podano jednakże, jaka liczba punktów uprawniała do przyjęcia, czy była to 5 pkt, czy więcej. Zarzucili także niesporządzenie uzasadnienia Komisji w wymaganym ustawowym 5 dniowym terminie, brak uszeregowania imion i nazwisk kandydatów przyjętych i nieprzyjętych w porządku alfabetycznym, brak informacji o najniższej liczbie punktów uprawniających do przyjęcia, niewyjaśnienie stawianych przez nich zarzutów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zespołu Szkół w B – Przedszkola Samorządowego w B wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie albowiem zaskarżone rozstrzygnięcia zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59, zwanej dalej Prawem oświatowym). Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 15 pkt. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r.,poz. 60) rozdział 2a ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz.2572 ze zm.), normujący m.in. przyjmowanie do publicznych przedszkoli, został uchylony. Stosownie natomiast do postanowień art. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 60), Prawo oświatowe wchodzi w życie z dniem 1 września 2017 r. z wyjątkiem między innymi rozdziału 6 "Przyjmowanie do publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i publicznych placówek", który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, tj. z dniem 26 stycznia 2017 r. Niewątpliwie zatem przepisy rozdziału 6 Prawa oświatowego obowiązywały już w chwili wydawania zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej skoro wydano je odpowiednio w dniu 26 maja 2017 r. i 28 kwietnia 2017 r. Zgodnie z treścią art. 131 ust. 1 Prawa oświatowego do publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego przyjmuje się kandydatów zamieszkałych na obszarze danej gminy. Jak stanowi ust. 2 ww. przepisu w przypadku większej liczby kandydatów spełniających warunek, o którym mowa w ust. 1, niż liczba wolnych miejsc w wymienionych placówkach, na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę łącznie następujące kryteria: 1) wielodzietność rodziny kandydata; 2) niepełnosprawność kandydata 3) niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata; 4) niepełnosprawność obojga rodziców kandydata; 5) niepełnosprawność rodzeństwa kandydata; 6) samotne wychowywanie kandydata w rodzinie; 7) objęcie kandydata pieczą zastępczą. Kryteria te mają jednakową wartość (ust. 3 ww. przepisu). W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych w pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeżeli po zakończeniu tego etapu dane publiczne przedszkole lub inna wskazana w przepisach placówka, nadal dysponuje wolnymi miejscami, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych (art. 131 ust. 4 Prawa oświatowego). Żaden jednakże z orzekających organów wprost nie wskazał, że z uwagi na posiadaną przez przedszkole nadal liczbę wolnych miejsc doszło do drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego. Racje mają skarżący, że lista kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, podobnie jak i lista kandydatów przyjętych i nieprzyjętych, powinny zawierać, w myśl art. 158 ust. 4 Prawa oświatowego, imiona i nazwiska kandydatów uszeregowane w kolejności alfabetycznej. Opublikowana przez Komisję Rekrutacyjną w dniu 28 kwietnia 2017 r. lista kandydatów przyjętych i nieprzyjętych do przedszkola nie zawierała imion i nazwisk kandydatów uszeregowanych w porządku alfabetycznym. Niespełnienie jednak tego warunku należało, zdaniem Sądu, ocenić jako niemającego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zarzut natomiast niesporządzenia w wymaganym przez ustawę terminie uzasadnienia rozstrzygnięcia przez Komisję Rekrutacyjną nie był uzasadniony. Przepis art. 158 ust. 6 Prawa oświatowego mówi o obowiązku sporządzenia uzasadnienia w terminie 5 dni od dnia wystąpienia przez rodzica kandydata. Z akt wynika, ze skarżący wystąpili o sporządzenie uzasadnienia pismem z dnia 5 maja 2017 r., które wpłynęło do organu w tym samym dniu. Uzasadnienie natomiast Komisja sporządziła z datą 10 maja 2017 r. Przepis nie mówi o obowiązku organu także doręczenia tego uzasadnienia we wskazanym terminie. Myli się więc Dyrektor, że uzasadnienie Komisji doręczono skarżącym w dniu 10 maja 2017 r., gdyż, jak podają sami skarżący doręczono im w dniu 15 maja 2017 r. Zwrócić należy jednak uwagę, że termin ten jest tylko instrukcyjnym. Nawet zatem gdyby doszło do jego przekroczenia, to za tego rodzaju uchybienie ustawodawca nie przewidział żadnych sankcji. Myli się natomiast Dyrektor podnosząc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że Komisja Rekrutacyjna poinformowała skarżących o najniższej liczbie punktów, która uprawniała do przyjęcia. Komisja nie spełniła bowiem także i tego, wynikającego z treści art. 158 ust. 4 Prawa oświatowego, warunku. To dopiero Dyrektor podał, że liczba ta wynosiła 5 punktów. Nie można się jednak zgodzić ze stwierdzeniem Dyrektora, że stało się to przez omyłkę. Fakt niepodania najniższej liczby punktów przez Komisję jest bowiem niezaprzeczalny. Dzięki wniesieniu odwołania oprócz skarżących o liczbie tej nikt inny się nie dowiedział, a już stwierdzenie, że informacja ta była zawarta w protokole Komisji Rekrutacyjnej z dnia 27 kwietnia 2017 r. świadczy o kompletnej nieznajomości stanu faktycznego sprawy. W protokole tym brak takiej informacji. Najistotniejsze jednak, że jak stanowi art. 158 ust. 3 Prawa oświatowego na liście kandydatów przyjętych i nieprzyjętych ma się również znajdować informacja o liczbie wolnych miejsc. Tego warunku w ogóle nie spełniono. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu skoro ustawodawca poddał kontroli sądu administracyjnego między innymi rozstrzygnięcia wydawane w postępowaniu rekrutacyjnym do przedszkoli (art. 158 ust. 9 Prawa oświatowego), to rozstrzygnięcia te, będąc decyzjami administracyjnymi muszą spełniać pewne wymogi, zwłaszcza w zakresie motywów ich podjęcia. Rozstrzygnięcie musi odnosić się do stanu faktycznego i prawnego sprawy. Mogłoby się wydawać, że niepodanie liczby punktów uprawniających do przyjęcia jest tylko uchybieniem niemającym istotnego znaczenia, to zdaniem Sądu tak nie jest. Po to ustawodawca wprowadził ten wymóg by całe postępowanie rekrutacyjne było transparentne, a wydawane w ramach jego rozstrzygnięcia poddawały się weryfikacji pod względem ich prawidłowości. Ani skarżący, ani tym bardziej Sąd, nie mogą się domyślać powodów nieprzyjęcia dziecka skarżących do przedszkola. Z pewnością takich wymogów dostatecznego uzasadnienia nie spełnia jednozdaniowe stwierdzenie Komisji Rekrutacyjnej, że dziecko skarżących uzyskało 4 pkt, a więc mniej niż pozostali przyjęci kandydaci. Zwrócić jednakże należy uwagę, że na liście kandydatów przyjętych i nieprzyjętych, podanej do publicznej wiadomości w dniu 28 kwietnia 2017 r., jest kilka osób z 4 punktami i kilka osób z punktami o 1 więcej. Trudno więc uznać za przekonywujące twierdzenia, że niewskazanie minimalnej ilości punktów uprawniających do przyjęcia jest bez znaczenia. Co najważniejsze zarówno Komisja, ani tym bardziej Dyrektor nie wskazali dlaczego i z jakich powodów osoby przyjęte dostały większą ilość punktów niż dziecko skarżących, co nie pozwala na dokonanie oceny legalności rozstrzygnięć zwłaszcza w odniesieniu do liczby wolnych miejsc w przedszkolu, która dalej nie jest znana. W kontekście powyższego zupełnie niewiadomym jest z jakich powodów uznał Dyrektor, że punktacja, po weryfikacji rozstrzygnięcia Komisji, została przydzielona prawidłowo, skoro w ogóle z uzasadnienia rozstrzygnięcia Komisji to nie wynika. Skoro obowiązkiem organu, w tym także Dyrektora i Komisji Rekrutacyjnej, jest dokonanie rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a następnie w oparciu o takie ustalenie dokonanie oceny prawnej, zgodnie z obowiązującymi przepisami i wydanie stosownego rozstrzygnięcia oraz jego uzasadnienie faktyczne i prawne to tłumaczenie rozumienia kryteriów branych pod uwagę w II etapie postępowania rekrutacyjnego nie spełnia wymogów dostatecznego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Dyrektor nie może ograniczać się tylko do tłumaczenia skarżącym rozumienia poszczególnych decydujących kryteriów, wynikających z uchwały, ale przede wszystkim ma wskazać, podobnie zresztą jak Komisja, a potem w trybie instancyjnym, ma ewentualnie ocenić prawidłowość tego stanowiska organ odwoławczy, z jakich powodów kandydatowi nieprzyjętemu, w tym wypadku córce skarżących, biorąc pod uwagę te kryteria, z tego tytułu punktów nie przyznano i dlaczego. Brak zatem podania rzetelnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego uniemożliwił Sądowi weryfikację prawidłowości podjętych w przedmiotowym postępowaniu rekrutacyjnym rozstrzygnięć. W świetle powyższych ustaleń, zgodzić się należy ze skarżącymi, że przy podejmowaniu rozstrzygnięć Komisji Rekrutacyjnej i Dyrektora doszło do uchybień przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę wskazane powyżej naruszenia prawa procesowego, w tym zwłaszcza fakt braku należytego uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), orzekł w punkcie I sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonego rozstrzygnięcia i utrzymanego nim w mocy rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej z dnia 28 kwietnia 2017 r. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), jak w punkcie II sentencji wyroku.