VI SA/Wa 532/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-24
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Joanna Kruszewska-Grońska, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy udostępnienie informacji o alergenach w postaci kodu QR, który wymaga zeskanowania za pomocą urządzenia elektronicznego, a także ustna informacja udzielana przez personel, spełniają wymóg bezpośredniego dostępu konsumenta do informacji o alergenach, zgodnie z § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania środków spożywczych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie zebrały i nie oceniły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, naruszając zasady postępowania administracyjnego. Sąd zakwestionował stanowisko organów, że kod QR i informacja ustna od personelu nie zapewniają bezpośredniego dostępu do informacji o alergenach. Zdaniem Sądu, rozmowa z wyszkolonym personelem, wsparta informacjami z kodu QR, może być szybszym i wiarygodniejszym sposobem uzyskania informacji niż tradycyjne metody. Charakter lokalu typu fast food i jego klientela (młodzież, osoby dysponujące sprzętem elektronicznym) również powinny być brane pod uwagę.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (WIIH) nałożył karę pieniężną na D. P. za wprowadzenie do obrotu wyrobu kulinarnego o niewłaściwej jakości handlowej z powodu nieprzekazania konsumentom informacji o składnikach alergennych (gluten). Skarżący twierdził, że informacje te były dostępne poprzez kod QR na tablicy informacyjnej oraz ustnie od personelu. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) utrzymał decyzję WIIH w mocy, uznając, że kod QR i informacja ustna nie zapewniają bezpośredniego dostępu do informacji. Skarżący zaskarżył decyzję Prezesa UOKiK do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz skarżącego D. P. kwotę 190 (sto dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniach [...] - [...] lipca 2016 r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] (dalej: "WIIH", "organ I instancji") przeprowadzili kontrolę w placówce gastronomicznej "S." mieszczącej się w [...] przy [...] lok. [...] , należącym do D. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "D. P." w [...] (dalej: "skarżący"). W ramach kontroli sprawdzono:
• rzetelność obsługi konsumentów – nie stwierdzono deklarowania przyrządzania potraw ze świeżych niezamrożonych produktów, jak również nie stwierdzono przypadków podmiany asortymentowej,
• jakość handlową potraw, surowców i półproduktów – pobrane partie potraw i surowca nie wykazywały nieświeżości i były zgodne z deklaracją producentów;
• przestrzeganie art. 18 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L 31 z 01.02.2002 r., s. 1 ze zm., dalej: "rozporządzenie 178/2002") – w tym zakresie nie stwierdzono nieprawidłowości (badaniem objęto 11 partii środków spożywczych; w okazanych do kontroli dokumentach określono nazwy i adresy dostawców, rodzaj i ilość dostarczanego towaru oraz daty transakcji),
• prawidłowość oznakowania zakupionego sandwicza "[...]" oraz napojów w opakowaniach jednostkowych,
• przestrzeganie obowiązujących dat ważności towarów – w tym zakresie nie stwierdzono nieprawidłowości,
• posiadanie orzeczeń lekarskich wydawanych osobom bezpośrednio stykającym się z żywnością – w tym zakresie nie stwierdzono nieprawidłowości.
W wyniku kontroli stwierdzono wprowadzenie do obrotu jednej partii wyrobu kulinarnego o nazwie "[...]" o niewłaściwej jakości handlowej z uwagi na nieprzekazanie konsumentom finalnym informacji o składnikach alergennych występujących w wyrobie, co naruszało art. 44 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/1 O/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE L 304 z 22.11.2011, s. 18 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1169/2011"). Powyższe ustalenia udokumentowano w protokole kontroli z [...] lipca 2016 r. (nr akt kontroli: [...]).
W kontrolowanej placówce została wyeksponowana tablica informacyjna, na której zamieszczono napis o następującej treści: "[...]." Na tablicy tej podano kod QR – znak graficzny, a poniżej informacje: "6 gramów tłuszczu lub mniej*", "*Sandwicze zawierające 6 gramów tłuszczu lub mniej przygotowywane zgodnie ze standardową recepturą z sałaty, pomidorów, zielonej papryki, ogórków oraz cebuli z wykorzystaniem pieczywa ciemnego lub jasnego. Dressing nie jest uwzględniany w wartości odżywczej sałatki." Natomiast opracowanie "Informacje o wartościach odżywczych – [...]" znajdowało się na zapleczu restauracji.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, WIIH decyzją z [...] września 2016 r. (nr akt sprawy: [...]), w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1604 ze zm.; dalej: "ustawa o jakości handlowej") wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości [...] złotych z tytułu wprowadzenia do obrotu jednej partii artykułu rolno-spożywczego (wyrobu kulinarnego) o niewłaściwej jakości handlowej w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał na ujawnione podczas kontroli naruszenie w postaci nieprzekazania konsumentom finalnym informacji o składnikach alergennych występujących w wyrobie "[...] tj. glutenie zawartym w pszenicy i jęczmieniu. Przytoczył przepisy, znajdujące - jego zdaniem – zastosowanie w sprawie oraz przedstawił następujące kryteria, które uwzględnił przy wymiarze kary, a mianowicie:
- średni stopień szkodliwości czynu, gdyż wprowadzenie do obrotu potrawy bez uwidocznienia alergenów narusza prawo konsumenta do informacji o produktach i mogło mieć negatywny wpływ na zdrowie osób cierpiących na nietolerancję danych składników,
- niski zakres naruszenia z uwagi na prawidłowe oznakowanie potrawy w pozostałym zakresie wymaganych przepisami prawa żywnościowego informacji,
- wielkość obrotów i przychodów ustaloną na podstawie przesłanej przez skarżącego deklaracji podatkowej,
- dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych - w okresie ostatnich 24 miesięcy skarżący po raz pierwszy naruszył przepisy ustawy o jakości handlowej, a w toku kontroli uwidocznił brakujące informacje,
- wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych, która została ustalona na kwotę [...] złotych.
Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji WIIH, zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu naruszenie:
art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej poprzez błędne przyjęcie, iż jego działalność nie spełnia wymagań w zakresie jakości handlowej, podczas gdy nie wykonał on żadnych zabiegów mających na celu ukrycie rzeczywistego składu produktów,
art. 44 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1169/2011 poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie udostępnił dla konsumentów informacji o składnikach alergennych zawartych w przygotowywanych produktach, podczas gdy taka informacja była zamieszczona i konsument może sam przeanalizować skład swojej kanapki,
art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie z uwagi na brak podstaw do wymierzenia kary pieniężnej,
przepisów prawa procesowego poprzez niezastosowanie art. 7, art. 77 w związku z art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a."; obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) z uwagi na brak wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak odniesienia się do faktu, iż w restauracji znajduje się wymagana przepisami prawa informacja o zawartych w przygotowywanych produktach alergenach - ujawniona także podczas kontroli oraz opisana w protokole, lecz nieuwzględniona w zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu odwołania skarżący powołał się na treść zamieszczoną na elektronicznej tablicy informacyjnej, która jego zdaniem spełnia wymagania udzielania informacji o alergenach zawartych w przygotowywanych produktach. Podkreślił, iż niemożliwe jest całkowite wyeliminowanie alergenów, dlatego każdy konsument zamawiający ma możliwość samodzielnego zeskanowania kodu QR, na podstawie którego uzyskuje szczegółowe informacje o alergenach w konkretnej przyrządzonej kanapce. Nadto konsumenci w każdej chwili mogą zasięgnąć u personelu restauracji wszelkich potrzebnych informacji.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, Prezes Urzędu Ochrony (dalej: "Prezes UOKiK", "organ II instancji", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1059 ze zm.), art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, wydał w dniu [...] grudnia 2016 r. decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.
Według organu odwoławczego, WIIH właściwie uznał, że skarżący wprowadził do obrotu partię artykułu rolno-spożywczego niewłaściwej jakości handlowej, co skutkowało wymierzeniem kary pieniężnej z tego tytułu. Prezes UOKiK nie zanegował faktu, iż wymagane prawem informacje znajdowały się w restauracji, jednakże zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, aby były one bezpośrednio dostępne konsumentowi. Udostępnienie kodu QR, którego odczytanie bez użycia odpowiedniego urządzenia elektronicznego i stosownego oprogramowania nie jest możliwe oraz przekazanie ustne informacji przez personel restauracji nie można uznać za sposób bezpośrednio dostępny konsumentowi finalnemu. Zdaniem organu II instancji, spełnieniem wymogu przewidzianego w §19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 23 grudnia 2014 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 23; dalej: "rozporządzenie MRiRW") jest podanie informacji w formie wizualnej (na wywieszce, katalogu lub innej formie), ale tylko wtedy, gdy konsument ma możliwość bezpośredniego zapoznania się z tymi informacjami. Skarżący niewłaściwie zinterpretował ww. przepis, ponieważ nie chodzi tylko o to, aby informacje były dostępne (obecne, ujawnione, osiągalne) w miejscu sprzedaży. Muszą one znajdować się w miejscu, do którego konsumenci mają bezpośredni, czyli niczym nieprzedzielony, nieutrudniony dostęp; w konsekwencji, aby brak było jakichkolwiek przeszkód w osiągnięciu żądanych przez konsumentów informacji. Wbrew opinii skarżącego, konsumenci nie mieli do nich bezpośredniego dostępu, gdyż odczytanie kodu QR wymagało posiadania odpowiedniego urządzenia elektronicznego i stosownego oprogramowania.
Prezes UOKiK podkreślił, że kupujący nie może być informowany o produkcie w sposób pośredni, wymagający od niego podjęcia czynności związanych z zasięgnięciem informacji o składzie, ponieważ to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek przekazania wszystkich wymaganych prawem informacji. Z tym zakresem informacji konsument powinien się zaznajomić w sposób bezpośredni przed dokonaniem czynności zakupu. Wykaz składników produktów oferowanych luzem powinien być bezpośrednio dostępny dla konsumentów, dlatego niewystarczającym jest udostępnianie tego rodzaju informacji ustnie, za pośrednictwem personelu. Nie zmienia tego nawet fakt, że konsumenci są świadomi tego, na co są uczuleni i proszą o niestosowanie danych składników w zamawianej potrawie, gdyż mogą znajdować się w niej składniki alergenne, których by się nie spodziewali.
Dlatego, zdaniem Prezesa UOKiK, organ pierwszej instancji zasadnie uznał, iż strona odpowiada na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej. Jednocześnie organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 40a ust. 1 pkt 5c ustawy o jakości handlowej dotyczącego możliwości odstąpienia od wymierzenia kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1-3 a, ze względu na znaczny stopień szkodliwości czynu oraz naruszenie wymagań w zakresie przekazywania informacji konsumentom na temat oferowanych produktów w szczególności dotyczących składników alergennych.
Organ II instancji dodał, iż WIIH zastosował karę pieniężną w wysokości [...]zł, która jest najniższą i zarazem najwyższą z możliwych przewidzianych ustawowo. Wysokość kary bowiem nie może przekraczać pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej do obrotu, która w tym przypadku wynosiła [...] złotych ([...] x [...] złotych), nie może być jednak niższa niż 500 złotych. W ocenie Prezesa UOKiK tak wymierzona kara jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w sprzedaży dostępne były tylko artykuły rolno-spożywcze odpowiadające jakości handlowej, a także będzie najmniej uciążliwa z możliwych dostępnych środków. Jednocześnie spełni funkcję prewencyjną i represyjną, skłaniając kontrolowanego do przestrzegania przepisów o jakości handlowej.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ponieważ w ocenie skarżącego została wydana z naruszeniem przepisów zarówno prawa procesowego, jak i prawa materialnego.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nieuwzględnienie faktu, iż w restauracji skarżącego znajduje się wymagana przepisami prawa informacja o zawartych w przygotowywanych produktach składnikach - w tym alergenach, która to spełnia wymagania § 19 ust. 2 rozporządzenia MRiRW,
2. art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wykazania związku pomiędzy uzasadnieniem faktycznym a uzasadnieniem prawnym decyzji, brak wskazania konkretnej podstawy prawnej, która legła u podstaw wydanej decyzji oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz poprzez zawarcie w uzasadnieniu decyzji zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji
Ponadto skarżący zarzucił decyzji Prezesa UOKiK naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
art. 44 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 1169/2011 poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie udostępnił do wiedzy konsumentów informacji o składnikach alergennych zawartych w przygotowywanych produktach, podczas gdy informację taką zamieścił, a co więcej konsument może sam przeanalizować skład swojej kanapki,
art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej poprzez błędne przyjęcie, iż działalność skarżącego nie spełnia wymagań w zakresie jakości handlowej, podczas gdy skarżący nie wykonał żadnych zabiegów mających na celu ukrycie rzeczywistego składu produktów.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stawisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zapadły bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla podjętych rozstrzygnięć, a zatem z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego wynikających w szczególności z przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Chodzi przede wszystkim o materiał dowodowy sprawy – tak jego zebranie, jak i ocenę.
Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Pojęcie jakości handlowej definiuje w art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej – według tego przepisu są to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Konsekwencje wprowadzania do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów przewiduje w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej w postaci kary pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, w myśl art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, uwzględnia stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych.
Art. 6 rozporządzenia 1169/2011 przewiduje, że każdemu środkowi spożywczemu przeznaczonemu do dostarczenia konsumentowi finalnemu lub do zakładów żywienia zbiorowego muszą towarzyszyć informacje na temat żywności zgodnie z tym rozporządzeniem. Art. 13 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 stanowi, iż bez uszczerbku dla przepisów krajowych przyjętych na mocy art. 44 ust. 2, obowiązkowe informacje na temat żywności muszą być umieszczone w widocznym miejscu w taki sposób, aby były dobrze widoczne, wyraźnie czytelne oraz, w stosownych przypadkach, nieusuwalne. Nie mogą być w żaden sposób ukryte, zasłonięte, pomniejszone ani przerwane jakimikolwiek innymi nadrukami, ilustracjami czy innym materiałem.
Z kolei art. 44 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 1169/2011 wskazuje, iż w przypadku oferowania środków spożywczych do sprzedaży konsumentom finalnym lub zakładom żywienia zbiorowego bez opakowania lub w przypadku pakowania środków spożywczych w pomieszczeniu sprzedaży na życzenie konsumenta lub ich pakowania do bezpośredniej sprzedaży, obowiązkowe jest przekazanie danych szczegółowych określonych w art. 9 ust. 1 lit. c), tj. wszelkich składników lub substancji pomocniczych w przetwórstwie wymienionych w załączniku II lub uzyskanych z substancji lub produktów wymienionych w załączniku II, powodujących alergie lub reakcje nietolerancji, użytych przy wytworzeniu lub przygotowywaniu żywności i nadal obecnych w produkcie gotowym, nawet jeżeli ich forma uległa zmianie.
Natomiast art. 44 ust. 2 rozporządzenia 1169/2011 stanowi, że państwa członkowskie mogą przyjmować przepisy krajowe dotyczące sposobu udostępniania danych szczegółowych lub elementów danych szczegółowych, o których mowa w ust. 1, oraz - w stosownych przypadkach - form ich wyrażania i prezentacji.
Przechodząc do przepisów krajowych w zakresie znakowania żywności, zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW, w przypadku środków spożywczych oferowanych do sprzedaży konsumentowi finalnemu lub zakładom żywienia zbiorowego bez opakowania lub w przypadku pakowania środków spożywczych w pomieszczeniach sprzedaży na życzenie konsumenta finalnego lub ich pakowania do bezzwłocznej sprzedaży podaje się m.in. wykaz składników - zgodnie z art. 18-20 rozporządzenia 1169/2011, z uwzględnieniem informacji, o których mowa w art. 21 tego rozporządzenia (składniki alergenne). Natomiast w myśl § 19 ust. 2 rozporządzenia MRiRW, informacje, o których mowa w ust. 1, podaje się w miejscu sprzedaży na wywieszce dotyczącej danego środka spożywczego lub w inny sposób, w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom.
Istota sporu między stronami sprowadza się do interpretacji tego ostatniego przepisu. Wskazać jednak należy, iż subsumpcję stanu prawnego musi poprzedzać wszechstronne i dokładne poczynienie przez organ ustaleń faktycznych, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
Z akt administracyjnych sprawy, w tym z protokołu kontroli, nie wynika gdzie w kontrolowanym lokalu znajdowała się tablica, na której uwidoczniono napis co do możliwości uzyskania informacji o alergenach zwartych w przyrządzanych posiłkach oraz kod QR. Przedmiotowa tablica nie została w żaden sposób opisana (rodzaj, wymiary). Organ II instancji dopiero w odpowiedzi na skargę, nadto nie powołując się na żadne ustalenia w tym zakresie, stwierdził, że choć skarżący określił ją mianem elektronicznej, w istocie była to zwykła papierowa etykieta. W skardze podano, iż elektroniczna tablica była usytuowana w holu głównym restauracji.
W kontekście treści napisów (zamieszczonych na tablicy) żaden z organów nie wyjaśnił co dokładnie należało do zadań artysty kanapkowego – czy było to przyrządzenie kanapek bądź innych potraw (np. sałatek) i udzielanie informacji o alergenach zawartych w produktach, czy artysta kanapkowy dysponował stosowną wiedzą w tym zakresie, a także czy posiadał sprzęt umożliwiający odczytanie kodu QR podanego na tablicy. Nie wiadomo też ile osób na stanowisku artysty kanapkowego zatrudniał skarżący. Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik organu poinformował, że artysta kanapkowy to osoba, która przyrządza kanapkę, przyznając jednocześnie, iż organ nie prowadził postępowania w kierunku ustalenia, czy osoba taka była oddelegowana w lokalu skarżącego do udzielania informacji o alergenach zawartych w produktach.
W sprawie niekwestionowana jest okoliczność, iż klient, posiadając sprzęt elektroniczny w postaci np. telefonu komórkowego z wbudowanym aparatem, tabletu czy laptopa z kamerą oraz stosowną aplikacją mógł samodzielnie zeskanować kod QR, a w konsekwencji uzyskać żądane informacje o alergenach. Mając na uwadze, iż kod QR (ang. Quick Response - szybka odpowiedź), podobnie jak zwykły kod kreskowy, służy do kodowania znaków w taki sposób, aby mogły być błyskawicznie odczytane przez specjalne czytniki oraz znajduje obecnie zastosowanie w codziennym życiu, organ winien ustalić, czy klient niewyposażony w omawiany sprzęt mógł w kontrolowanym lokalu bez żadnych utrudnień uzyskać od artysty kanapkowego żądane informacje o zawartych w produktach alergenach bądź dostęp do sprzętu z aplikacją umożliwiającą odczytanie kodu QR. Dodać wypada, iż korzystanie z kodów QR nie wymaga żadnej licencji, a narzędzia (aplikacje) do ich odczytu są dostępne bezpłatnie w internecie.
Zaakcentować przy tym należy, iż decyzja WIIH poza ogólnym odwołaniem się do braku uwidocznienia składników alergennych przy oferowanej do sprzedaży konsumentom finalnym potrawie, nie wskazuje żadnych konkretnych okoliczności faktycznych, które legły u podstaw przyjęcia wprowadzenia do obrotu artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadającej jakości. W szczególności w żaden sposób nie odnosi się do treści napisów zamieszczonych na tablicy w lokalu skarżącego.
Z kolei decyzja Prezesa UOKiK wskazuje, iż spełnieniem wymogu, określonego w § 19 ust. 2 rozporządzenia MRiRW, jest podanie informacji w formie wizualnej (na wywieszce, katalogu lub innej formie), ale tylko wtedy, gdy konsument ma możliwość bezpośredniego zapoznania się z tymi informacjami. Organ odwoławczy odrzucił w tym kontekście udzielenie informacji przez personel oraz zeskanowanie kodu QR z tablicy jako czynności wiążące się z dodatkowymi utrudnieniami; gwarantujące pośredni (a nie bezpośredni) dostęp do informacji na temat żywności. Takie stanowisko, niepoparte żadnymi dowodami, nie zasługuje na akceptację. Zdaniem Sądu udzielenie informacji o substancjach alergennych przez wyszkolony w tym zakresie personel - artystów kanapkowych przy jednoczesnej możliwości odczytania przez nich kodu QR klientom, mieści się w ramach bezpośredniego zapoznawania się z informacjami o środkach spożywczych. Co więcej, rozmowa z wyszkolonym członkiem personelu, poparta informacjami odczytanymi w wyniku zeskanowania kodu QR, może być znacznie szybszym, sprawniejszym i wiarygodnym sposobem uzyskania żądanych informacji o składnikach alergennych aniżeli samodzielne wyszukiwanie przez klienta tych informacji na wyeksponowanej w formie papierowej tabeli czy w katalogu, jak chciałby tego organ.
Nadto organ II instancji nie podał przyczyn, dla których uznał stwierdzone uchybienie za posiadające znaczny stopień szkodliwości, podczas gdy WIIH wskazał w tym zakresie na średni stopień szkodliwości i uzasadnił to stanowisko.
Należy także mieć na względzie mieć fakt, iż kontrolowana placówka gastronomiczna "S." jest powszechnie znana jako lokal serwujący posiłki typu "szybkie jedzenie" (ang. fast food), której klientami w znakomitej większości jest młodzież oraz osoby w wieku produkcyjnym, a zatem z reguły dysponujące sprzętem umożliwiającym odczytanie kodu QR. Charakter lokalu i jego klientela to istotne realia niniejszej sprawy, których organy prowadzące postępowanie zdają się w ogóle nie dostrzegać.
W tym stanie rzeczy należy zgodzić ze skarżącym, iż organy naruszyły przepisy art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest bowiem zasada prawdy obiektywnej, która może być zrealizowana jedynie w warunkach wyczerpującego i wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie (ustalenie stanu faktycznego), co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji (a w przypadku wniesienia odwołania – także Prezes UOKiK) dokładnie ustali możliwości uzyskania informacji o alergenach zawartych w produktach oferowanych w kontrolowanej placówce, a następnie dokona prawnej oceny poczynionych ustaleń faktycznych, w świetle uwag SĄdu odnośnie interpretacji § 19 ust. 2 rozporządzenia MRiRW. Nadto organ uzasadni swoje stanowisko w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości [...] złotych, Sąd oparł rozstrzygnięcie na przepisach art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło