II OSK 845/18
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-18
Skład orzekający: Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyczerpanie środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. następuje poprzez wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia, nawet jeśli organ ten uznał pismo za zażalenie i wydał postanowienie w jego przedmiocie?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie odrzucił skargę na bezczynność organu. Sąd I instancji nie wziął pod uwagę, że skarżący wyczerpał środek zaskarżenia poprzez wniesienie pisma do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które zostało przez SKO potraktowane jako zażalenie i zakończyło się wydaniem postanowienia. Brak włączenia tego pisma do akt sprawy przez Sąd I instancji nie mógł stanowić podstawy do odrzucenia skargi, jeśli organ wyższego stopnia uznał je za skuteczne zażalenie.Stan faktyczny
T. M. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy Czosnów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA w Warszawie odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, ponieważ nie wniósł zażalenia do organu wyższego stopnia. WSA uznał, że pismo skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie stanowiło zażalenia. T. M. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchylić zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
pSygn. akt II OSK 845/18 POSTANOWIENIE Dnia 18 kwietnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2017 r. sygn. akt VII SAB/Wa 46/17 odrzucającego skargę T. M. na bezczynność Wójta Gminy Czosnów w zakresie objętym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] maja 2017 r. nr [...] postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Pismem z dnia 1 czerwca 2017 r. (pismo zatytułowane skarga na przewlekłość postępowania skierowana do Sądu za pośrednictwem Wójta Gminy Czosnów) uzupełnionym pismami z 6 czerwca 2017 r. ("uzupełnienie pozwu z 1 czerwca 2017 r." skierowane do Sądu) i z 15 czerwca 2017 r. (skierowana do SKO w Warszawie za pośrednictwem Wójta Gminy Czosnów "uprzejma prośba o przekazanie skargi z 6 czerwca 2017 r. do Sądu") T. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy Czosnów w zakresie objętym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] maja 2017 r. nr [...]. Postanowieniem tym organ wyznaczył Wójtowi Gminy Czosnów dodatkowy termin załatwienia sprawy - wydania zaświadczenia o żądanej treści - wynoszący 14 dni od otrzymania postanowienia.
Postanowieniem z dnia 25 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a.) odrzucił skargę.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że z akt sprawy wynika, iż skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność Wójta Gminy Czosnów nie złożył przysługującego mu środka zaskarżenia, tj. zażalenia/ponaglenia bezpośrednio do organu wyższego stopnia. Zdaniem Sądu, nie stanowiło zażalenia/ponaglenia znajdujące się w aktach sprawy pismo skarżącego stanowiące "prośbę wysłaną do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie o przekazanie do Sądu skargi na bezczynność Wójta". W konsekwencji Sąd uznał, że strona skarżąca nie wyczerpała trybu określonego w art. 37 k.p.a., który stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Dodatkowo podkreślono, że w dniu [...] maja 2017 r., a więc w zakreślonym przez organ terminie, Wójt Gminy Czosnów wydał postanowienie nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia.
Pismem z dnia 6 stycznia 2018 r. T. M. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2017 r. zarzucając naruszenie art. 51 § 1 i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi, pomimo wyczerpania przez niego środków zaskarżenia.
Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczył, iż koszty te nie zostały uiszczone w całości lub w części.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność równoważne wyczerpaniu środków zaskarżenia w stanie prawnym wyznaczonym datą podejmowanego przez skarżącego działania było wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a.)
Zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej, że z akt sprawy wynika, iż skarżący wyczerpał przysługujący mu środek zaskarżenia, tj. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Za wezwanie takie należy uznać pismo skarżącego z dnia 4 stycznia 2017 r., w którym zwrócił się on do ww. organu o spowodowanie, by Wójt Gminy Czosnów rozpoznał jego wniosek o wydanie żądanego zaświadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. (k. 20 akt) uznało powyższe pismo za zażalenie wniesione do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 § 1 k.p.a., co uniemożliwiało Sądowi I instancji przyjęcie, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność Wójta Gminy Czosnów nie skorzystał z przysługującego mu środka zaskarżenia. Wprawdzie ww. pismo z dnia 4 stycznia 2017 r. nie zostało włączone do przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wraz ze skargą akt, niemniej brak ten Sąd I instancji powinien był mieć na uwadze, uwzględniając, że w postanowieniu z dnia [...] maja 2017 r. organ odnosząc się do podstawy faktycznej wydanego rozstrzygnięcia w sposób wyraźny nawiązał do wniosku (zażalenia) skarżącego z 4 stycznia 2017 r.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło