VIII SA/Wa 505/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia z tytułu przyuczenia do wykonywania określonej pracy oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga [...] Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pracodawcy dofinansowania kosztów przyuczenia do wykonywania określonej pracy młodocianego pracownika P. S. za okres od 1 listopada 2014 r. do 30 czerwca 2016 r. Do wydania przedmiotowych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2016 r. [...] Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy w [...] zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o dofinansowanie kosztów przyuczenia do wykonywania określonej pracy ww. młodocianego pracownika. Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Prezydent Miasta [...] odmówił dofinansowania przedmiotowych kosztów, przywołując treść art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej i wskazując, że wnioskodawca, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, nie przedstawił zaświadczeń dotyczących pomocy de minimis otrzymanej w roku ubiegania się oraz w okresie dwóch lat poprzedzających, ani oświadczenia o wielkości otrzymanej pomocy w tym okresie lub o jej nieotrzymaniu. W odwołaniu [...] Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy w [...] (dalej: [...] Wojewódzka Komenda OHP) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że żądanie przez organ I instancji przedłożenia dokumentów dotyczących pobranej pomocy de minimis było bezpodstawne, przedstawiając argumenty na poparcie swojego stanowiska. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO lub organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymało w mocy decyzję odmawiającą [...] Wojewódzkiej Komendzie Ochotniczych Hufców Pracy w [...] dofinansowania kosztów przyuczenia do wykonywania określonej pracy młodocianego pracownika. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy po przypomnieniu dotychczasowego przebiegu postępowania wyjaśnił, powołując się przy tym na treść art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty, że dofinansowanie kosztów kształcenia przysługujące pracodawcom z tytułu zawarcia z młodocianymi pracownikami umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi m.in. w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis. Kolegium podkreśliło, że choć [...] Wojewódzka Komenda OHP jest w całości finansowana ze środków pochodzących z budżetu państwa, to przyznanie tej jednostce dofinansowania z art. 70b ustawy o systemie oświaty, powinno się rozpatrywać w aspekcie kontrolowanej pomocy publicznej, której przyznanie może zachwiać równowagę konkurencyjności podmiotów na rynku. Zasady postępowania w sprawie uzyskania pomocy de minimis określone są w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do treści art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zasadnie organ I instancji wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków wniosku tj. przekazania formularza informacji przedstawianego przy ubieganiu się o pomoc de minimis, oświadczenia o wielkości otrzymanej pomocy de minimis od 2014 do 2016 roku lub oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie. Wnioskodawcę pouczono, że niezłożenie ww. dokumentów spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W ocenie SKO organ I instancji prawidłowo zinterpretował obowiązujące przepisy, dokonał oceny i analizy w zakresie, jaki jest status prawny wnioskodawcy w świetle art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty, a w związku z tym, że podlega wymogom art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej tj., że [...] Wojewódzka Komenda OHP była zobowiązana do złożenia stosownych dokumentów. Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO wyjaśniło, że bez znaczenia w sprawie jest to, czy [...] Wojewódzka Komenda OHP jest przedsiębiorcą, czy też wykonuje działalność gospodarczą. Dofinansowanie, o które wnosiła może być przyznane wyłącznie jako pomoc de minimis, a to wymaga złożenia dokumentów o jakich mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Wojewódzka Komenda OHP w [...] (dalej: skarżąca), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] oraz przyznanie dofinansowania zgodnie ze złożonym wnioskiem. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia: - prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię tj., 1) art. 70b ustawy o systemie oświaty, polegające na jego niezastosowaniu i żądaniu dokumentów niewymienionych w tym przepisie, 2) art. 7 ust. 7 ustawy o systemie oświaty polegające na jego niezastosowaniu i żądaniu dokumentów nie wymienionych w tym przepisie, 3) art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty, polegające na jego zastosowaniu, podczas gdy nie ma on zastosowania do OHP, 4) art. 2 ust 16 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, poprzez jego zastosowanie i uznanie, że strona skarżąca jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, 5) art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, poprzez jego zastosowanie podczas gdy nie ma on zastosowania do skarżącej, 6) art. 107 i art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, z którego wynika, iż do celów reguł konkurencji określonych w Traktacie, przedsiębiorstwem jest każda jednostka wykonująca działalność gospodarczą niezależnie od formy prawnej i sposobu finansowania, poprzez uznanie, że mają one zastosowanie w sprawie, - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 Kpa, poprzez ich niezastosowanie mimo kompletnego materiału dowodowego w sprawie i oparcia decyzji na błędnych ustaleniach dotyczących statusu skarżącej, co skutkowało podjęciem przez organ decyzji noszącej cechy dowolności. W uzasadnieniu skargi przedstawiono stan faktyczny sprawy powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu. Skarżąca wskazała, że w obowiązujących przepisach nie ma żadnego wyłączenia odnośnie OHP jako podmiotu uprawnionego do występowania o dofinansowanie kosztów kształcenia - przyuczenia do wykonywania określonej pracy. W ocenie skarżącej budżet OHP nie przewiduje dofinansowania kosztów kształcenia - przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Uzyskane z tego tytułu pieniądze są traktowane jako dochód dla budżetu państwa. Skoro OHP, wypełniając zadania ustawowe, nie prowadzą działalności gospodarczej, to nie podlegają ustawie o postępowaniu w sprawach o udzielanie pomocy publicznej. Dalej skarżąca wyjaśniła, że na podstawie art. 70b ustawy o systemie oświaty, pracodawcy mogą uzyskać od gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, dofinansowanie kosztów kształcenia pracownika młodocianego w celu jego przygotowania zawodowego. Dofinansowanie dotyczy wszystkich pracodawców będących osobami prawnymi lub fizycznymi, o ile spełnią warunki określone w w/w przepisie. Dofinansowanie pracodawcom kosztów przygotowania zawodowego młodocianych pracowników odbywa się w ramach dotacji celowej udzielanej gminie przez właściwego wojewodę. De facto decyzja przyznająca dofinansowanie wydawana jest o ile wniosek spełnia wymagania określone w art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, żaden przepis nie przewiduje w tym zakresie wyłączeń podmiotowych, a takie wyłączenie zdaniem skarżącej wywodzi organ w uzasadnieniu decyzji. Ponadto skarżąca wskazała, że budżet OHP nie przewiduje dofinansowania kosztów kształcenia-przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Uzyskane z tego tytułu pieniądze są zatem traktowane jako dochód dla budżetu państwa. Zgodnie z art. 2 ust. 16 ustawy o postępowaniu w sprawach udzielania pomocy publicznej, beneficjentem pomocy jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w tym podmiot prowadzący działalność w zakresie rolnictwa lub rybołówstwa, bez względu na formę organizacyjno-prawną oraz sposób finansowania, który otrzymał pomoc publiczną. Przepis art. 70 b ust. 7 ustawy o systemie oświaty, który określa jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o dofinansowanie nie zawiera odesłania do art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. W ocenie skarżącej przepis ten nie znajduje zastosowania wprost w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, że skoro OHP wypełniając zadania ustawowe nie prowadzą działalności gospodarczej, to nie ma podstaw, aby stosować do nich przepisy tej ustawy i żądać dokumentów wymaganych przy pomocy de minimis. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w sprawie sprowadza się do tego, czy skarżąca jako podmiot ubiegający się o przyznanie dofinansowania na podstawie przepisu art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156, ze zm.) – zwanej dalej u.s.o., miała obowiązek przedłożyć dokumenty, niezbędne przy ubieganiu się o pomoc de minimis (pkt 1 i pkt 2 wezwania), czy też z takiego obowiązku jest zwolniona. Zgodnie z art. 70b ust. 8 u.s.o. dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest finansowane ze środków Funduszu Pracy. W tym miejscu zwrócić uwagę należy, że z dniem 1 września 2012 r. do art. 70b u.s.o. dodano ust. 11, w myśl którego dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis lub rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym. Podkreślić należy, że art. 70b u.s.o. nie zawiera regulacji, z której wynikałoby, że OHP mogą domagać się przyznania dofinansowania na podstawie przepisu tego artykułu, ale nie w ramach pomocy de minimis, innymi słowy, że art. 70b ust. 11 u.s.o.nie ma zastosowania do strony skarżącej w niniejszej sprawie. Dodany do art. 70b u.s.o. ust. 11 zmienił w istotny sposób sytuację podmiotów finansowanych przez państwo, na jego podstawie określając w sposób stanowczy, że zgodnie z art. 89 in fine Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (obecnie 109 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), jeśli zostaną spełnione przesłanki określone w rozporządzeniu pomoc ta nie podlega procedurze zgłoszenia (por. pkt 1 preambuły rozporządzenia w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis – "Jeżeli finansowanie przez państwo spełnia kryteria określone w art. 107 ust. 1 Traktatu, stanowi pomoc państwa i zgodnie z art. 108 ust. 3 Traktatu powinno zostać zgłoszone do Komisji. Jednakże na podstawie art. 109 Traktatu Rada może określić kategorie pomocy, które są zwolnione z wymogu zgłoszenia. Zgodnie z art. 108 ust. 4 Traktatu Komisja może przyjąć rozporządzenia dotyczące takich kategorii pomocy państwa. Rada postanowiła, zgodnie z art. 109 Traktatu, że pomoc de minimis może stanowić jedną z takich kategorii". Określenie pomocy dla pracodawców wynikającej z art. 70b ust. 11 u.s.o. jako pomocy de minimis, powoduje zdecydowane pogorszenie ich sytuacji w stosunku do sytuacji podmiotów korzystających z tego przywileju na mocy art. 70b ustawy w jej brzmieniu do dnia 1 września 2012 r. W kontekście zarzutów podniesionych w skardze podkreślić należy, że zgodnie z art. 70b ust. 11 u.s.o. dofinansowanie kosztów kształcenia stanowi pomoc de minimis, której przyznanie uzależnione jest nie tylko od złożenia dokumentów, o których mowa w art. 70b ust. 7 u.s.o., ale także dokumentów wymaganych przepisami art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1808) oraz przepisami wydanego na jej podstawie rozporządzenia z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc minimis (Dz. U. Nr 53, poz. 311, ze zm.). Ww. rozporządzenie zawiera wzory formularzy, jakie podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy ma obowiązek dołączyć do wniosku, zatem prawidłowo organ I instancji wezwał stronę skarżącą do złożenia dokumentów w postaci formularza stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. oraz zaświadczenia o pomocy de minimis otrzymanej w roku, w którym pracodawca ubiega się o pomoc oraz w ciągu 2 lat poprzedzających, wraz z pouczeniem o skutkach niezłożenia tych dokumentów. Wobec tego, że skarżąca nie złożyła żądanych dokumentów, prawidłowo na podstawie art. 37 ust. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, organy odmówiły przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Z treści art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy wynika bowiem, że podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy, wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie. W nawiązaniu do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że nie ma znaczenia okoliczność, czy OHP jest przedsiębiorcą i czy wykonuje działalność gospodarczą. Ustawodawca w żadnej z jednostek redakcyjnych art. 70b u.s.o. nie wskazał, aby konieczną przesłanką uzyskania przedmiotowego dofinansowania była okoliczność bycia przedsiębiorcą w chwili składania wniosku. Oznacza to, że ustawodawca nie wymaga, by wnioskodawca ubiegający się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, którego zatrudniał w procesie jego kształcenia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, miał być w momencie składania wniosku podmiotem zatrudniającym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Słuszna w tej sytuacji okazała się ocena organów, że dofinansowanie, o które wnosiła skarżąca, może być przyznane wyłącznie jako pomoc de minimis. Koniecznym warunkiem do jej uzyskania jest złożenie przez podmiot ubiegający się o taką pomoc, dokumentów, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Reasumując, Sąd nie stwierdził, wbrew stanowisku skarżącej, by w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, czy też naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) skargę oddalił.