VII SA/Wa 16/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2015 r. sprawy ze skargi G. A. i T. A. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. znak: [...], na podstawie art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej k.p.a., art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 13 sierpnia 2014 r. T. A. o wydanie kserokopii dokumentów stanowiących uzupełnienie akt sprawy nr [...], - odmówił wydania w/w kserokopii. Zażalenie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. wnieśli G. A. i T. A.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. znak: [...], w związku z zażaleniem G. A. i T. A., na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotowe zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a., zgodnie z którym zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Organ podał, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. zawierało prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że w rozpatrywanej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. zostało doręczone G. A. i T. A. w dniu 1 października 2014 r. w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Organ powołując się na art. 44 § 1 k.p.a. wskazał, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. W myśl § 2 cytowanego przepisu, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Zgodnie z § 3 ww. przepisu w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Na podstawie § 4 powyższego przepisu, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek zawierających postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., skierowanych do G. A. i T. A., wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatom w myśl art. 42 k.p.a. i pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu (art. 43 k.p.a.), przesyłki zostały pozostawione na okres 14 dni do dyspozycji adresatów w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 17 września 2014 r. Zawiadomienia o pozostawieniu ww. przesyłek wraz z informacją o możliwości ich odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresatów. Z powodu niepodjęcia przesyłek w terminie 7 dni przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 25 września 2014 r. Zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie przesyłek należy uznać za dokonane w dniu 1 października 2014 r. Organ wskazał, że zażalenie G. A. i T. A. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. zostało nadane, za pośrednictwem [...] S.A., w dniu 9 października 2014 r., a więc z jednodniowym uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że jakkolwiek T. A. odebrał adresowaną do niego przesyłkę zawierającą postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 2 października 2014 r., to jednak osobisty odbiór powyższej przesyłki nie wywiera skutków prawnych doręczenia, które w świetle art. 44 § 4 k.p.a. nastąpiło w dniu 1 października 2014 r. Skargę do Sądu na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 października 2014 r. wnieśli G. A. i T. A. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że nie uchybili terminowi do złożenia zażalenia. Zostali oni pouczeni w postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., iż mogą złożyć zażalenie w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia. Skoro więc urząd pocztowy wydał przesyłkę w dniu 2 października 2014 r., to zażalenie z dnia 9 października 2014 r. zostało złożone w terminie. Skarżący podnieśli, że działali w dobrej wierze i zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu organu I instancji wnieśli zażalenie w 7-dniowym terminie od dnia otrzymania postanowienia. Podnieśli, że nie mogą ponosić ujemnych skutków zastosowania się do pouczenia zawartego w postanowieniu organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podnosząc, jak w postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., - dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt wyłącznie w aspekcie jego zgodności z prawem i może go wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza on przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Tym samym w zakresie dokonywanej kontroli sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Badając legalność zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie nie odpowiada prawu, a skarga zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie Sąd kontrolował postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez G. A. i T. A. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] odmawiające wydania z akt administracyjnych kserokopii dokumentów stanowiących uzupełnienie akt sprawy nr [...]. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Na podstawie art. 144 k.p.a. sprawach nieuregulowanych do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Stosownie zaś do treści art. 141 § 1 i 2 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Kwestia doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym uregulowana została w przepisach art. 39-49 k.p.a. Wyjaśnienia wymaga, iż zasadą jest, że pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W przepisie art. art. 44 k.p.a. ustawodawca przewidział możliwość dokonania tzw. doręczenia zastępczego, w razie gdy doręczenie w żaden ze sposobów wskazanych powyżej nie jest możliwe. Z art. 44 § 1 k.p.a. wynika, że w razie niemożności doręczenia pisma ww. sposób: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zgodnie z art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie uznał, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] odmawiające wydania z akt administracyjnych kserokopii dokumentów stanowiących uzupełnienie akt sprawy nr [...] zostało skutecznie doręczone G. A. i T. A. w dniu [...] października 2014 r. Organ zaznaczył, że zawiadomienie o pozostawieniu ww. postanowienia w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru zostało pozostawione pod adresem zamieszkania skarżących, jednak skarżący nie podjęli przesyłki w terminie. Powyższe ustalenia, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dały podstawę do przyjęcia, że przedmiotowe przesyłki zostały doręczone skarżącym w dniu 1 października 2014 r., w trybie art. 44 k.p.a. Takie stanowisko organu należy jednak uznać za nieprawidłowe. Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2014 r. zostało skarżącym G. A. i T. A. wysłane odrębnymi przesyłkami. Skarżący – G. A. faktycznie nie odebrał adresowanej do niego przesyłki zawierającej postanowienie z dnia [...] września 2014 r. Natomiast T. A. odebrał ww. postanowienie w placówce pocztowej w dniu 2 października 2014 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. Zażalenie G. A. i T. A. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., wniesione jednym pismem, zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 9 października 2014 r. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że nieprawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że od daty doręczenia zastępczego, dokonanego w trybie art. 44 k.p.a., tj. od dnia 1 października 2014 r., należało liczyć dla obu skarżących bieg terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 10 września 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął okoliczność, że T. A. odebrał postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2014 r. osobiście w placówce pocztowej w dniu 2 października 2014 r. Następnie skarżący T. A. wniósł w dniu 9 października 2014 r. zażalenie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2014 r. stosując się do pouczenia zawartego w ww. postanowieniu, że zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od daty doręczenia postanowienia. Stwierdzić zatem należy, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wadliwie przyjął, że zażalenie wniesione przez skarżącego T. A. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skoro Urząd Pocztowy wydał przesyłkę do doręczenia postanowienia organu I instancji doszło w dniu 2 października 2014 r., wskutek osobistego odbioru przez T. A tego postanowienia w placówce pocztowej. W konkluzji Sąd stwierdza, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się naruszenia art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.