IV SA/Wa 1113/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-26

Skład orzekający: Kaja Angerman, Anna Szymańska, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wydania nieruchomości pod inwestycję drogową, po upływie terminu określonego w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, ale przed faktycznym objęciem nieruchomości przez inwestora, przysługuje odszkodowanie powiększone o 5% wartości nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo wyrażenie woli wydania nieruchomości przez byłego właściciela, nawet jeśli nastąpiło w terminie, nie jest wystarczające do przyznania odszkodowania powiększonego o 5% wartości nieruchomości, jeśli nie zostało ono uzewnętrznione wobec inwestora w sposób zapewniający mu realną możliwość korzystania z nieruchomości. W przypadku, gdy faktyczne objęcie nieruchomości przez inwestora nastąpiło po upływie ustawowego terminu, brak jest podstaw do przyznania dodatkowego odszkodowania, nawet jeśli właściciel nie stawiał przeszkód.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Wyższego Seminarium Duchownego na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, która uchyliła decyzję Wojewody o ustaleniu odszkodowania za przejętą pod inwestycję drogową nieruchomość. Minister odmówił powiększenia ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów K.p.a. i specustawy drogowej, twierdząc, że wydanie nieruchomości nastąpiło w sposób dorozumiany i nie było jego winą, że inwestor nie objął jej w posiadanie w terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej również jako: "organ odwoławczy", "Minister") - po rozpatrzeniu odwołania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej również jako: "GDDKiA") od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], orzekającej o ustaleniu odszkodowania na rzecz Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji [...] w [...] (dalej również jako: "skarżącego") w wysokości [...] i powiększeniu ww. kwoty odszkodowania o [...] % wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2031 ze zm. – dalej: "specustawy drogowej"), tj. o kwotę [...] zł, a także zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna – uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o: 1. ustaleniu odszkodowania na rzecz Wyższego Seminarium Duchownego [...] w [...] w wysokości [...] z tytułu przejęcia przedmiotowej nieruchomości; 2. odmowie powiększenia ustalonej w pkt 1 kwoty odszkodowania o [...] % wartości nieruchomości z tytułu jej wydania; 3. zobowiązaniu GDDKiA do wypłaty odszkodowania ustalonego w pkt 1 w terminie 14 dni od dnia wydania niniejszej decyzji. Nieruchomość położona w [...], obręb [...] [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...]ha, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zmieniona decyzją Wojewody [...] nr [...] z [...] kwietnia 2016 r., została przeznaczona pod budowę obwodnicy [...] i [...] na [...] wraz z odcinkiem [...] od węzła [...] do węzła [...]. Powyższa decyzja stała się ostateczna z dniem [...] lutego 2016 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz skarżącego w wysokości [...] zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości i powiększeniu ww. kwoty odszkodowania o [...] % wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, tj. o kwotę [...] zł a także zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury i Budownictwa wniósł Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. GDDKiA zakwestionował zasadność powiększenia ustalonego odszkodowania o [...] % wartości nieruchomości z tytułu jej wcześniejszego wydania. Podniesiono, że istotne w sprawie pismo z dnia [...] stycznia 2016 r. kierowane przez Rektora Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji [...] w [...] do Biskupa Diecezjalnego z prośbą o wyrażenie zgody na wydanie przedmiotowej nieruchomości oraz pismo z dnia [...] stycznia 2016 r. stanowiące pozytywną odpowiedź Biskupa Diecezjalnego na ww. prośbę, nie zostały przekazane inwestorowi w terminie uzasadniającym powiększenie odszkodowania. O ich treści inwestor dowiedział się w dniu [...] czerwca 2016 r., natomiast organ wojewódzki w maju 2016 r., tj. po otrzymaniu pisma pełnomocnika strony skarżącej z dnia [...] maja 2016 r. Zdaniem skarżącego treść ww. pism jednoznacznie wskazuje, że mają one charakter "wewnętrznej korespondencji", a wola wydania przedmiotowej nieruchomości nie została w jakikolwiek sposób uzewnętrzniona w terminach wskazanych w art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Rozpoznając odwołanie Minister podniósł, że w niniejszej sprawie podstawę do ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości stanowi operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] marca 2016 r. przez rzeczoznawcę majątkowego O. T. Po przeanalizowaniu operatu organ odwoławczy stwierdził, że ocena tego operatu w konfrontacji z brzmieniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 207, poz. 2109 ze zm.) pozwala stwierdzić, że sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania operat szacunkowy nie zawiera nieprawidłowości, które uniemożliwiałyby dalsze jego wykorzystywanie dla celu ustalenia odszkodowania. Biegły, wobec przeznaczenia wycenianej nieruchomości pod drogę, na potrzeby wyceny prawidłowo przeanalizował rynek transakcji gruntami stanowiącymi tereny nabywane pod drogi i w oparciu o te transakcje dokonał wyceny, zgodnie z procedurą wyceny określoną w § 36 ust. 4 ww. rozporządzenia. Sporna natomiast jest kwestia powiększenia ustalonego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości. Minister wskazał, że z art. 18 ust. 1 specustawy drogowej wynika, że przyznanie odszkodowania powiększonego o [...] % jest uzależnione od łącznego spełnienia następujących przesłanek: 1) wydania przez właściciela nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz opróżnienia i wydania lokali i innych pomieszczeń, 2) dokonania powyższych czynności w określonym w art. 18 ust. 1 e terminie. Dopiero spełnienie wszystkich powyższych warunków uprawnia do powiększenia ustalonego odszkodowania o [...] %. Organ odwoławczy wskazał, że zawiadomienie o wydaniu decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] stycznia 2016 r. Zatem termin na wydanie przedmiotowej nieruchomości uprawniający do otrzymania odszkodowania powiększonego o [...] % wartości nieruchomości upłynął w dniu [...] lutego 2016 r. Następnie Minister ustalił, że przy piśmie z dnia [...] maja 2016 r. pełnomocnik skarżącego przekazał Wojewodzie [...] pismo Rektora Wyższego Seminarium Duchownego z dnia [...] stycznia 2016 r. skierowane do Biskupa Diecezjalnego z dnia [...] stycznia 2016 r. zawierające zgodę na podjęcie wnioskowanej czynności. Wojewoda wystąpił do GDDKiA o przekazanie dowodów potwierdzających wydanie przedmiotowej nieruchomości w ustawowym terminie. W piśmie z dnia [...] maja 2016 r. GDDKiA poinformował, że nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających wydanie przedmiotowej nieruchomości. Ponadto w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. wskazano, że pismo Rektora Seminarium Duchownego z [...] stycznia 2016 r. i pismo Biskupa Diecezjalnego z [...] stycznia 2016 r. nie zostały przekazane do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Odnosząc się do kwestii ww. korespondencji organ odwoławczy stwierdził, że jej treść może wskazywać na istnienie po stronie byłego właściciela nieruchomości woli wydania jej inwestorowi w terminie uprawniającym do otrzymania, powiększonego odszkodowania. Jednakże z akt sprawy nie wynika jednocześnie aby w tym okresie właściciel nieruchomości podjął jakiekolwiek czynności zmierzające do jej uzewnętrznienia. Zaś w ocenie organu odwoławczego, nieujawniona w żaden sposób wola wydania nieruchomości nie może stanowić przesłanki do uzyskania powiększonego odszkodowania. Minister stwierdził, że przesłanki do uzyskania podwyższonego o [...] % odszkodowania są spełnione także wtedy, gdy bez czynionych przez byłego właściciela nieruchomości przeszkód dochodzi do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez zarządcę drogi, zanim dotychczasowy właściciel zostanie zawiadomiony o wydaniu decyzji rodzącej obowiązek wydania nieruchomości. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie, zgodnie z informacją GDDKiA, przekazanie wykonawcy prawa dostępu do nieruchomości oznaczonej jako działka [...] nastąpiło w dniu [...] marca 2016 r., natomiast jako termin wejścia wykonawcy robót na teren budowy wskazano maj 2016 r. Zatem powyższe zdarzenia nastąpiły po upływie terminu uprawniającego do podwyższenia ustalonego w niniejszej sprawie odszkodowania. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że skoro w niniejszej sprawie nie doszło do uzewnętrznienia woli wydania nieruchomości oraz inwestor nie podejmował próby przejęcia nieruchomości w terminach przewidzianych w art. 18 ust. 1e ustawy, to brak było podstaw do powiększenia należnej kwoty odszkodowania. Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji [...], zaskarżyło w całości ww. decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, na podstawie której odmówiono skarżącemu powiększenia odszkodowania o [...]% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania. Skarżący decyzji tej zarzucił: - naruszenie przepisu art. 7 K.pa., 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. poprzez niedokonanie wszechstronnej i wyczerpującej oceny całokształtu materiału dowodowego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, co skutkowało błędnym przyjęciem, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło wydanie przez skarżącego nieruchomości w terminie przewidzianym w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej; - naruszenie art. 9 K.p.a. poprzez przyjęcie, ze niezbędną przesłanką podwyższenia odszkodowania o [...]% wartości nieruchomości jest pisemne zawiadomienie, w formie deklaracji o wydaniu nieruchomości, skierowane do GDDKiA, mimo braku poinformowania o takim wymogu skarżącego; - naruszenie art. 18 ust. 1e specustawy drogowej poprzez uznanie, że w sprawie nie doszło do uzewnętrznienia woli wydania nieruchomości, podczas gdy do wydania nieruchomości doszło w sposób dorozumiany. Mając powyższe na uwadze, skarżący reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący wskazał, że przedmiotem sporu jest ocena, czy organ drugiej instancji zasadnie stwierdził, iż brak było podstaw do podwyższenia należnego skarżącemu odszkodowania, stosownie do art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Skarżący zwrócił uwagę, że w zawiadomieniu, o którym mowa w tym przepisie brak jest pouczenia strony w jaki sposób formalnie należy wydać wywłaszczoną nieruchomość, aby możliwym stało się przyznanie stronie premii w wysokości [...]% wartości nieruchomości. W zawiadomieniu z dnia [...] grudnia 2015 r. stronie wskazano jedynie brzmienie powołanego artykułu ustawy. Stąd też po otrzymaniu zgody od Biskupa Diecezjalnego w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. na wydanie nieruchomości, Rektor Seminarium Duchownego nie podjął czynności celem zaskarżenia decyzji, na mocy której zezwolono na realizację inwestycji drogowej. Skarżący podkreślił, że w zawiadomieniu z [...] marca 2017 r. dotyczącym innej nieruchomości, dokładnie sprecyzowano jakie czynności należy w tym kierunku podjąć (pisemna deklaracja o wydaniu nieruchomości wysłana na adres inwestora). W ocenie skarżącego brak poinformowania go o wymogach formalnych wydania nieruchomości, nie może rodzić po jego stronie ujemnych skutków. Zwrócono uwagę, że skarżący nie podjął żadnych czynności, które uniemożliwiłyby inwestorowi zajęcie przedmiotowej nieruchomości. Skarżący podkreślił, że w związku z wyrażeniem przez Biskupa zgody na wydanie nieruchomości, nie podjęto żadnych czynności z zmierzających do zaskarżenia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Podkreślono również, że od dnia [...] grudnia 2015 r. – tj. od doręczenia przedmiotowej decyzji, nieruchomość nie była przez skarżącego użytkowana w jakikolwiek sposób. Skarżący nie przebywał na terenie tej nieruchomości, a dostęp do niej był swobodny. Na przedmiotowej nieruchomości w późniejszym czasie rozpoczęto już budowę, bez uprzedniego żądania wydania nieruchomości. Powyższe oznacza – w ocenie skarżącego – że w sposób dorozumiany i poprzez zaniechanie zamanifestował wolę niezwłocznego wydania nieruchomości i stanowisko to doszło do organu, który z urzędu dysponował odpowiednią wiedzą m. in. o nie wniesieniu odwołania oraz o braku czynienia przez skarżącego przeszkód w wykonywaniu prac inwestycyjnych. Zdaniem skarżącego, prace związane z budową rozpoczęto wcześniej niż w maju 2016 r. co wynika m. in. z wydruku ze strony GDDKiA dotyczącego realizacji etapów przedmiotowej inwestycji drogowej (1. Studium techniczno-ekonomiczne – października 2009 r; 2. Raport oddziaływania na środowisko – styczeń – 2010 r.; 3. Decyzja środowiskowa – lipiec 2010 r.; 4 Ostateczność decyzji środowiskowej – marzec 2011 r.; 5. Przetarg ogłoszony – sierpień 2014 r.; 6. Zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty – styczeń 2015 r.; 7. Podpisanie umowy na budowę drogi – marzec 2016 r.). Skarżący podkreśli, że skoro wybrano najkorzystniejszą ofertę już [...] stycznia 2016 r, to nie było już przeszkód aby już w tej dacie roboty były realizowane, a ponadto stwierdził, że rozpoczęcie prac dopiero [...] marca 2016 r. nie nastąpiło z winy skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Przede wszystkim należy stwierdzić, że brak jest podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji w zakresie ustalenia na rzecz skarżącego odszkodowania za przejętą nieruchomość w wysokości [...] zł. W rozpatrywanej sprawie podstawę ustalenia wysokości tego odszkodowania za przejęcie z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości stanowił operat szacunkowy sporządzony [...] marca 2016 r. przez rzeczoznawcę majątkowego O. T. Minister szczegółowo przeanalizował ten operat i w sposób przekonujący wykazał, że nie zawierał on nieprawidłowości, bowiem biegły wobec przeznaczenia wycenianej nieruchomości pod drogę, na potrzeby wyceny prawidłowo przeanalizował rynek transakcji gruntami stanowiącymi tereny nabywane pod drogi i w oparciu o te transakcje dokonał wyceny, zgodnie z procedurą wyceny określoną w § 36 ust. 4 rozporządzenia z dnia [...] września 2014 r. Istotą sporu natomiast w przedmiotowej sprawie jest to, czy prawidłowo organ odwoławczy ustalił, że nie zaistniały podstawy do podwyższenia należnego skarżącemu odszkodowania o [...]%, o którym to podwyższeniu mowa w przepisie art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Przepis powyższy stanowi, że w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż 30 dni od dnia: 1. doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, o której mowa w art. 17 tj. decyzji opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności, 2. doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo 3. w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna - wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą [...] % wartości nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego. W rozpatrywanej sprawie zawiadomienie o wydaniu decyzji z [...] grudnia 2015 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] stycznia 2016 r. Zatem termin na wydanie przedmiotowej nieruchomości uprawniający do otrzymania odszkodowania powiększonego o [...] % wartości nieruchomości upłynął w dniu [...] lutego 2016 r. W piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. Rektor Seminarium wystąpił do Biskupa [...] o zgodę na wydanie przedmiotowej inwestycji inwestorowi, który pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. taką zgodę wyraził. Skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. poinformował organ, że godził się na wydanie przedmiotowej nieruchomości, inwestor miał możliwość przejęcia nieruchomości i realizacji inwestycji, a Biskup Diecezjalny w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r, wyraził zgodę na wydanie nieruchomości. Wojewoda wystąpił do GDDKiA o przekazanie dowodów potwierdzających wydanie przedmiotowej nieruchomość w ustawowym terminie. W piśmie z dnia [...] maja 2016 r. GDDKiA poinformował, że nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających wydanie przedmiotowej nieruchomości. Ponadto w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. wskazano, że pismo Rektora Seminarium Duchownego z [...] stycznia 2016 r. i pismo Biskupa Diecezjalnego z [...] stycznia 2016 r. nie zostały przekazane do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Rozważając tę kwestię należy wskazać na ugruntowany już pogląd wyrażany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że pod pojęciem wydania nieruchomości w rozumieniu przepisu art. 18 ust. 1e specustawy drogowej należy rozumieć podjęcie i ujawnienie takich czynności przez dotychczasowego jej właściciela, które zapewnią nowemu właścicielowi (inwestorowi) realną możliwość wykonywania w stosunku do niej wszelkich działań wynikających z prawa własności, a więc przede wszystkim posiadania, używania, pobierania pożytków, przetworzenia i rozporządzania rzeczą. Zatem czynność zmierzająca do realizacji tej czynności musi być odpowiednio widoczna i rzeczywista, choć nie musi być potwierdzona dokumentem, lecz winna być dostatecznie ujawniona w sposób ogólnie przyjęty, a dowodzona może być wszelkimi środkami dowodowymi. Zatem działania zmierzające do realizacji tej czynności muszą być odpowiednio widoczne i rzeczywiste. Nie musi być potwierdzona dokumentem, lecz winna być dostatecznie ujawniona w sposób ogólnie przyjęty, a dowodzona może być wszelkimi środkami dowodowymi, też per facta concludentia, byle dotarła do adresata (nowego właściciela). Zdaniem Sądu z akt sprawy wynika brak spełnienia wymogów zawartych w omawianym przepisie. Przede wszystkim wypada zwrócić uwagę na brak powiadomienia inwestora o zamiarze niezwłocznego oddania gruntu w posiadanie, innymi słowy brak realnego wydania nieruchomości, w czasie określonym w omawianym przepisie. Nie budzi wątpliwości fakt, że pismo Biskupa Diecezjalnego z dnia [...] stycznia 2016 r. wyrażające zgodę na wydanie nieruchomości nie zostało przekazane inwestorowi w terminie uzasadniającym powiększenie odszkodowania. Skarżący nie wykazał także, aby w jakikolwiek inny sposób uzewnętrznił przed inwestorem w omawianym terminie wolę wydania nieruchomości. Nie doszło więc do wykazania przeniesienia posiadania i umożliwienia inwestorowi korzystania z nieruchomości w sposób właścicielski. Sąd podkreśla, że jakkolwiek podwyższenie odszkodowania jest obligatoryjne w razie spełnienia omawianych przesłanek, to brak jest powodów dla nakładania na organ obowiązku pouczania o powyższym. Brak jest zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji tylko na tej podstawie, że organ pouczając o treści art. 18 ust. 1 e specustawy drogowej w zawiadomieniu o wydaniu decyzji o zgodzie na realizację inwestycji drogowej nie pouczył także o "wymogach formalnych wydania nieruchomości". W ocenie Sądu sam akt wydania nieruchomości nie musi mieć szczególnej formy, np. w postaci pisemnej deklaracji właściciela. Dlatego też brak jest podstaw do wymagania od organu aby wskazywał w zawiadomieniu konkretną formę wydania/poinformowania inwestora o wydaniu nieruchomości. Deklaracja woli wydania nieruchomości może nastąpić w każdy sposób, który wolę tę ujawni wobec inwestora w sposób stanowczy i zrozumiały. Może to być w szczególności deklaracja w formie ustnej (odrębną sprawą jest oczywiście udowodnienie tej formy oświadczenia woli) lub mailowej. Nie można również wykluczyć złożenia oświadczenia o wydaniu w sposób konkludentny, jednak również z tą formą musi być związana pewna aktywność po stronie właściciela. W ocenie Sądu fakt wydania nieruchomości – jak próbuje przekonywać skarżący – nie wynika z niewniesienia odwołania od decyzji zrid, jak również z braku jakiejkolwiek aktywności skarżącego na terenie przejętej nieruchomości (skarżący zadeklarował, że nie użytkował i nie przebywał na terenie nieruchomości). Przepis analizowanego art. 18 ust. 1 e specustawy drogowej został wprowadzony na mocy nowelizacji specustawy drogowej dokonanej ustawą z 25 lipca 2008 r. (Dz. U. Nr 154, poz. 958). W uzasadnieniu do projektu tej nowelizacji (druk sejmowy 671/VI kadencja) wskazano, że "Jednocześnie, mając na uwadze główny cel projektowanej ustawy (znaczne przyspieszenie realizacji inwestycji drogowych), zaproponowano połączenie wypełnienia przesłanki "słusznego odszkodowania" ze stworzeniem "zachęty" dla dotychczasowego właściciela bądź użytkownika wieczystego do wcześniejszego niż określony w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń". Celem powołanego przepisu ustawy jest zatem zachęta do wcześniejszego wydania nieruchomości (niż to wynika z decyzji), a nie przyznawanie premii za nieprzeszkadzanie w objęciu nieruchomości w posiadanie przez inwestora. Również wykładnia językowa zadaje się przemawiać na rzecz tezy, że wydanie winno obejmować pewną aktywność po stronie "wydającego" (w języku polskim "wydać" oznacza tyle co "dać, przydzielić, wydzielić coś komuś, zaopatrzyć w coś, oddać, zwrócić" – zob. Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 2002, tom III). W przeciwnym razie zupełnemu zatarciu uległaby różnica między wydaniem a znoszeniem (nieprzeszkadzaniem). Pomocne może tu być odwołanie się do art. 353 § 2 k.c. (zgodnie z tym przepisem świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu) oraz mającego korzenie w prawie rzymskim podziału świadczeń na dare, facere, non facere i pati (por. np. Agnieszka Rzetecka-Gil, Komentarz do art.353 Kodeksu cywilnego, LEX 2011, teza 21). Za wydanie nieruchomości nie można uznać pasywnej postawy właściciela, który oczekiwałby, że inwestor będzie w każdej chwili zainteresowany zajęciem nieruchomości (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 23 września 2013 r., I SA/Wa 1372/13). Zasadnie organ odwoławczy uznał, że przesłanki do uzyskania podwyższonego o [...] % odszkodowania spełnione są także wtedy, gdy bez czynionych przez byłego właściciela nieruchomości przeszkód dochodzi do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez zarządcę drogi, zanim dotychczasowy właściciel zostanie zawiadomiony o wydaniu decyzji rodzącej obowiązek wydania nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie tak się jednak nie stało. Jak już wyżej wskazano termin wydania nieruchomości, uprawniający do podwyższenia odszkodowania, upłynął w dniu [...] lutego 2016 r. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy - przekazanie wykonawcy dostępu do przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w dniu [...] marca 2016 r. i nic nie wskazuje na to, aby faktyczne objęcie nieruchomości w posiadanie nastąpiło przed tą datą. Ten fakt w szczególności nie wynika – co próbuje wywodzić skarga – z informacji o etapach realizacji inwestycji ujawnionych na stronie inwestora. Skarżący podał m. in., że w styczniu 2016 r w wyniku przetargu wybrano najkorzystniejszą ofertę a podpisanie umowy na budowę drogi nastąpiło w marcu 2016 r. Informacje te w żaden sposób nie uprawdopodabniają, że faktyczne objęcie nieruchomości przez inwestora nastąpiło w okresie uprawniającym do podwyższenia odszkodowania, tj. do dnia [...] lutego 2017 r., a nie jak wyżej wskazano w marcu 2016 r. W tej sytuacji należy uznać, że organ drugiej instancji, na podstawie prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego orzekł o braku podstaw do podwyższenia przyznanego w niniejszej sprawie odszkodowania o [...] % wartości nieruchomości. Zatem zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa a także art. 9 Kpa) jak również naruszenia prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, okazały się chybione. Wobec powyższego na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło