IV SA/Po 689/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-10-26
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Donata Starosta, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wolnostojącego parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2, jeśli jego lokalizacja wymaga jedynie zgłoszenia, a jedynie powołuje się na § 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bez wykazania, że inwestycja wprowadza, utrwala bądź zwiększa ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis § 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie znajduje zastosowania w sprawach dotyczących zgłoszenia budowy wolnostojącego parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2. Jeśli spełnione są przesłanki z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia, brak jest podstaw do zobowiązywania inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto, organ I instancji nie mógł wnieść sprzeciwu, gdyż inwestor uzupełnił braki zgłoszenia w wyznaczonym terminie.Stan faktyczny
Inwestor złożył zgłoszenie zamiaru budowy drewnianego budynku gospodarczego. Starosta wezwał do uzupełnienia braków, a następnie wniósł sprzeciw. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, ale nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, wskazując na § 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Inwestor zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając błędne zastosowanie przepisów. Sąd uchylił obie decyzje i umorzył postępowanie.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, umorzył postępowanie administracyjne i zasądził od Wojewody na rzecz inwestora zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zamiaru budowy budynku gospodarczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz M.W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] marca 2017 r. do Starosty [...] wpłynęło zgłoszenie dotyczące zamiaru budowy drewnianego budynku gospodarczego w miejscowości S. gmina P., przy ul. [...], na dz. nr ewid.[...] i [...], obręb S..
Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. Starosta na podstawie art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290; zwanej dalej "p.b.") oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23; zwanej dalej "k.p.a.") zobowiązał M. W. (zwanego dalej również "inwestorem" lub "skarżącym") do usunięcia braków i nieprawidłowości w złożonym zgłoszeniu.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. inwestor uzupełnił wymagane braki.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Starosta na podstawie art. 30 ust. 5c p.b. oraz art. 104 k.p.a. wniósł sprzeciw wobec ww. zgłoszenia. Starosta wyjaśnił inwestor nie uzupełnił braków wobec czego należało złożyć sprzeciw.
W odwołaniu od decyzji Starosty inwestor podniósł, że uzupełnił braki w wyznaczonym terminie.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji w części dyspozytywnej podstawy prawnej tj. art. 30 ust. 5c p.b. i w to miejsce przywołał art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. a także nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.
Wojewoda podzielił stanowisko inwestora, iż decyzja Starosty została wydana
przed upływem terminu uzupełnienia zgłoszenia. Ze względu na czas dostarczenia korespondencji przez operatora pocztowego do Starostwa Powiatowego, wspominane pismo doręczone zostało w tym samym dniu co wydana decyzja sprzeciwu.
Pomimo przyznania racji skarżącemu w zakresie uzupełnienia braków terminie Wojewoda uznał, że przedmiotowa inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewoda wyjaśnił, ze zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki".
Wojewoda wskazał, że planowany budynek gospodarczy jest zlokalizowany na terenie działki budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m w zabudowie jednorodzinnej w S., gmina P. w odległości 1,5 m od granicy z działkami sąsiednimi (nr ewid. [...] i [...]). Wobec tego dla powyższej lokalizacji ma zastosowanie § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422; zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 12 kwietnia 2002 r."), który wskazuje, że taka lokalizacja budynku "powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania". Stąd należy stwierdzić, że na podstawie powyższego przepisu działki sąsiednie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. W przypadku takiej lokalizacji, organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest do przeprowadzenia procedury zawiadamiającej strony postępowania oraz umożliwiającej tym osobą zapoznanie się z aktami w sprawie. Uznanie za strony w postępowaniu innych osób niż zgłaszające wiąże się z koniecznością zawiadomienia tych osób o toczącym się postępowaniu umożliwieniu wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie konieczne jest wyznaczenie kręgu stron i przeprowadzenie procedury zgodnie z k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego inwestor zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. w związku z art. 30 ust. 5 i 7 p.b. poprzez błędne przyjęcie, iż budowa budynku wskazanego w zgłoszeniu wprowadza, utrwala bądź zwiększa ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich,
- § 12 ust. 3 pkt 1 i 4 w zw z § 12 ust. 4 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez błędne przyjęcie, iż w każdym przypadku umiejscowienie budynku w odległości mniejszej niż 3 metry od granicy działki sąsiedniej powoduje, iż taki budynek wprowadza, utrwala bądź zwiększa ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Wojewoda nie wskazał w jakikolwiek sposób, że objęcie obszarem oddziaływania działki sąsiedniej powodowało jednocześnie, iż zamierzona przez skarżącego inwestycja wprowadza, utrwala bądź zwiększa ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jakiegokolwiek uzasadnienia organu odwoławczego z jakich to przyczyn planowany przez skarżącego budynek gospodarczy o wymiarach [...] m x [...] m i wysokości [...] m (powierzchnia zabudowy [...] m2) powoduje, że na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. organ miał prawo do zgłoszenia sprzeciwu i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Zdaniem skarżącego samo powołanie się na zapis § 12 ust. 4 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie jest wystarczający dla uznania, iż faktycznie dla działki sąsiedniej powstają jakikolwiek ograniczenia lub uciążliwości. Skarżący wskazał, że przepisami odrębnymi, o których mowa w art. 3 pkt 20 p.b. są przepisy ww. rozporządzenia, niemniej jednak w ich treści brak nakazów lub zakazów dla właścicieli działek sąsiednich, które w związku z budową planowanego przez skarżącego budynku gospodarczego wprowadzałyby, utrwalałyby bądź zwiększałyby ograniczenia lub uciążliwości. Sam fakt objęcia działki sąsiedniej obszarem oddziaływania nie przesądza zdaniem skarżącego o tym, iżby faktycznie planowana przezeń inwestycja powodowała jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia dla działki sąsiedniej. Wskazać należy, iż planowany przez skarżącego budynek jest niewielkim budynkiem gospodarczym, który nie generuje żadnych immisji do otoczenia. W ocenie skarżącego organ odwoławczy jak i organ I instancji powinny w ramach prowadzonego postępowania przeanalizować i wykazać w jaki dokładnie sposób planowany przez skarżącego obiekt faktycznie będzie oddziaływać na działki sąsiednie oraz czy faktycznie spowoduje to wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. W przedmiotowej sprawie organ I instancji w ogóle tego aspektu nie poruszył w sposób nieprawidłowy wydając sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 5c p.b. pomimo uzupełnienia żądanych przezeń dokumentów i informacji przez skarżącego. Natomiast organ odwoławczy powołał się jedynie na obowiązek przeprowadzenia procedury zawiadamiającej strony postępowania oraz umożliwiającej tym osobom zapoznanie się z aktami w sprawie. Sam fakt objęcia obszarem oddziaływania działek sąsiednich nie przesądza o tym, iż faktycznie planowany obiekt w jakikolwiek sposób oddziaływuje na te działki mając na uwadze zapisy rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazano.
W art. 30 ust. 1 p.b. wymieniono rodzaje inwestycji, których rozpoczęcie zwolnione zostało z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a do ich rozpoczęcia niezbędne jest uprzednie zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych. Zgodnie z art. 30 ust. 5 p.b. zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie.
Z kolei zgodnie ze wskazanym w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Bezspornym w rozpoznawanej sprawie pozostaje, że budowa budynku gospodarczego zwolniona została z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a dla jej rozpoczęcia niezbędne jest zgłoszenie zamiary rozpoczęcia robót budowlanych. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. Zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Inwestycja wskazana w zgłoszeniu polegać miała na budowie drewnianego budynku gospodarczego o wymiarach [...] x [...] m i wysokości [...] m. Tym rozpoczęcie budowy przedmiotowego budynku gospodarczego zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. zwolnione zostało z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i podlegało procedurze zgłoszenia.
Wojewoda nakładając na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę powołał się na przepis § 12 ust. 4 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. wskazując, że lokalizacja przedmiotowej inwestycji spowoduje objęcie obszarem oddziaływania nieruchomości sąsiedniej. W ocenie Sądu przywołany przez Wojewodę przepis § 12 ust. 4 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie znajduje zastosowania w sprawach dotyczących zgłoszenia. Zauważyć należy, że zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Jeżeli zatem spełnione są przesłanki z art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. i przesłanki z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w, to brak jest jakichkolwiek podstaw do zobowiązywania inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę. Z tego powodu zaskarżona decyzja uchylająca decyzje organu I instancji i nakładająca obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę podlega uchyleniu.
W konsekwencji niezbędnym było również uchylenie decyzji organu I instancji. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie pozostaje bowiem, że inwestor uzupełnił braki zgłoszenia w wyznaczonym terminie, co wyłączało możliwość zgłoszenia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 5c p.b. Postanowienie z dnia [...] marca 2017 r. zobowiązujące skarżącego do uzupełnienia braków zgłoszenia w terminie 7 dni, zostało mu skutecznie doręczone w dniu [...] kwietnia 2017 r. Oznacza to, że ostatnim dniem do wykonania nałożonego obowiązku był dzień [...] kwietnia 2017 r. W tym też dniu skarżący uzupełnił braki zgłoszenia.
Z powyżej wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Wobec upływu terminu określonego w art. 30 ust. 5 p.b. Sąd na podstawie art. 145 § 3 ww. ustawy umorzył postępowanie administracyjne. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 500 zł stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło