II SA/Ke 394/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie utraty statusu osoby poszukującej pracy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] w sprawie utraty statusu osoby poszukującej pracy od dnia 17.10.2016r. na okres 120 dni z powodu niestawienia się w Miejskim Urzędzie Pracy (dalej MUP) w wyznaczonym terminie, który został ustalony pomiędzy A. B. a Urzędem i nie powiadomienia w ciągu 7 dni o przyczynie niestawiennictwa. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 30.12.2016r. Wojewoda , po rozpatrzeniu odwołania A. B., uchylił decyzję organu I instancji z dnia 9.11.2016r. w sprawie utraty statusu osoby poszukującej pracy z dniem 17.10.2016 na okres 120 dni. W uzasadnieniu wskazano, że A. B. zarejestrował się w MUP w dniu 29.09.2016r. jako osoba poszukująca pracy i otrzymał wówczas "Informację dla osób rejestrujących się jako poszukujący pracy" zawierającą w swej treści pouczenie m.in. o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby poszukującej pracy. Z poszukującym pracy ustalono termin stawiennictwa na dzień 17.10.2016r. – co strona potwierdziła własnoręcznym podpisem. Pomimo tego A. B. nie zgłosił się w ustalonym terminie i w ciągu 7 dni nie poinformował o przyczynie niestawiennictwa. W odwołaniu A. B. podniósł, że wniósł ustnie do protokołu żądanie wykreślenia go z ewidencji z dniem 30.09.2016r. W piśmie z dnia 1.12.2016r. organ I instancji wyjaśnił, że A. B. zgłosił się w dniu 28.10.2016r. do stanowiska nr 3 w celu uzupełnienia złożonego w dniu 30.09.2016r. wniosku i zapytał pracownika o ustalony w dniu rejestracji termin. Wobec tego A. B. miał świadomość, ze jest osobą zarejestrowaną jako osoba poszukująca pracy. Ustalono również, że A. B. nie składał żadnego żądania do protokołu o wykreślenie z ewidencji. Mając na uwadze powyższe organ II instancji wskazał, że w aktach sprawy brak jest ustaleń powołanych w piśmie z dnia 1.12.2016r. – wobec czego organ I instancji powinien wyjaśnić, jak do nich doszło. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a zatem przesłuchać zainteresowanego i pracowników MUP w charakterze świadków z pouczeniem o odpowiedzialności za fałszywe zeznania, celem jednoznacznego ustalenia, czy A. B. zgłosił żądanie wyrejestrowania (co jest tożsame z rezygnacją korzystania z pomocy), czy też nie. Przyjęcie powyższego oznaczałoby wydanie decyzji na podstawie art. 33 ust. 4a pkt 4 ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016r. poz. 645 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji przesłuchał stronę, która wyjaśniła, że składała ustne żądanie do protokołu na podstawie art. 63 K.p.a dotyczące wykreślenia z ewidencji osób poszukujących pracy od dnia 29.09.2016r., lecz została odesłana do biura obsługi klienta, gdzie poinformowano ją o braku warunków do przyjmowania oświadczeń do protokołu. Będąc zdenerwowany odsyłaniem od jednego pracownika do drugiego A. B. wyszedł z MUP. W piśmie z dnia 15.02.2017r. strona oświadczyła, że "wycofuję moje wcześniejsze żądanie wykreślenia mnie z ewidencji osób poszukujących pracy (...) Powyższe dotyczy mojego żądania z okresu wrzesień/październik 2016r., które to żądanie usiłowałem wówczas zgłosić w tut. Urzędzie do protokołu na podstawie art. 63 K.p.a.". Mając na uwadze powyższe, w szczególności treść ww. pisma z dnia 15.02.2017r., organ I instancji decyzją z dnia 8.03.2017r. rozstrzygnął o utracie przez A. B. statusu osoby poszukującej pracy od dnia 17.10.2016r. na okres 120 dni z powodu niestawienia się w MUP w wyznaczonym terminie, który został ustalony między ww. a Urzędem i bez powiadomienia w ciągu 7 dni o przyczynie tego niestawiennictwa, nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od ww. decyzji wniósł A. B., podnosząc że nie miał sposobności powiadomienia organu o przyczynie niestawiennictwa, a ponadto nie zawiadomiono go o wszczęciu postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji o pozbawieniu statusu poszukującego pracy. Strona była przekonana, że MUP "na poważnie" prowadzi postępowanie z jego wniosku o rezygnację ze statusu poszukującego pracy. Natomiast gdyby miała możliwość wypowiedzenia się, zgłoszenia uwag, przedłożenia dowodów, to posiadaną dokumentację medyczną okazałaby organowi. Niedopuszczalne jest, zdaniem odwołującego się, wydanie zaskarżonej decyzji bez uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz bez formalnego rozstrzygnięcia w sprawie jego wcześniejszego wniosku o pozbawienie statusu osoby poszukującej pracy. Wojewoda , utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., podzielił w całości ustalenia faktyczne i podstawę prawną przytoczone przez organ I instancji. W tym zakresie powołano się na ww. wyjaśnienia strony z dnia 13.01.2016r. oraz jej pismo z dnia 15.02.2017r., w którym oświadczyła, że wycofuje swoje wcześniejsze żądanie wykreślenia z ewidencji osób poszukujących pracy. Odniesiono się również do notatki służbowej, sporządzonej w dniu 28.02.2017r. przez pracownika organu I instancji, z której wynika, że w dniu rejestracji 29.09.2016r. została wyznaczona wizyta w MUP na dzień 17.10.2016r., jednakże A. B. nie stawił się w ustalonym terminie i w ciągu 7 dni nie powiadomił o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W dniu 28.10.2016r. podczas wizyty w MUP strona została poinformowana o obowiązku stawiennictwa w ustalonym terminie tj. 17.10.2016r., na co odwołujący się oświadczył, że zapomniał o terminie stawienia się na wizytę. Organ podkreślił, że strona - stosownie do art. 33 ust. 4a pkt 4 ustawy - złożyła wniosek o rezygnację z pomocy określonej w ustawie świadczonej przez urząd pracy, a pozbawienie statusu poszukującego pracy następuje od dnia złożenia wniosku. Jednak wobec treści oświadczenia A. B. o wycofaniu swojego wniosku o rezygnację ze statusu osoby poszukującej pracy należało zbadać, czy zaszły podstawy do pozbawienia go statusu osoby poszukującej pracy w oparciu o przepis art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy. Aby nastąpiło pozbawienie statusu bezrobotnego w oparciu o ten ostatni przepis należało stwierdzić, że osoba poszukująca pracy nie stawiła się w wyznaczonym terminie i w ciągu 7 dni nie poinformowała o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż A. B. nie stawił się w dniu 17.10.2010r. w MUP, ani nie usprawiedliwił swej nieobecności w terminie 7 dni. Ponadto za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. – który może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł A. B., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 17.10.2016r. nie stawił się w MUP, albowiem już w dniu rejestracji tj. w dniu 29.09.2016r. (lub zaraz następnego dnia tj. 30.09.2016r.) zażądał natychmiastowego wykreślenia z ewidencji osób poszukujących pracy. Uzasadnieniem takiego wniosku było nielegalne, zdaniem strony, przetwarzanie przez MUP danych osobowych bez jego zgody (z naruszeniem rozporządzenia MPiPS z dnia 2.11.2012r.). Następnie MUP odmówił stronie wglądu w akta i udokumentowania nielegalnego przetwarzania moich danych osobowych. Kierownictwo MUP w odwecie na zgłoszone zastrzeżenia strony po prostu "wygoniło" skarżącego z Urzędu. Wtedy A. B. postanowił "nie korzystać już z żadnej łaski organu", a ten, kto sam dobrowolnie zażąda wykreślenia z ewidencji osób poszukujących pracy jest zwolniony z dniem złożenia takiego żądania ze wszelkich kontaktów i obowiązków narzuconych przez MUP, a dotyczących kontroli obecności i podpisywania listy. Obowiązkiem natomiast MUP było niezwłoczne wydanie decyzji o wykreśleniu z ewidencji z dniem złożenia żądania. Zdaniem strony organy nie znajdą podstawy prawnej do zmuszania obywatela do stawiennictwa i podpisywania listy obecności oraz do utrzymywania na siłę statusu osoby poszukującej pracy wbrew jego woli. W konsekwencji decyzja Prezydenta Miasta o utracie z dniem 17.10.2016r. statusu osoby poszukującej pracy powinna zostać uchylona, albowiem wówczas – w dniu 17.10.2016r. – nie powinien już figurować w ewidencji MUP i nie powinien być już związany jakimikolwiek obowiązkami w tym zakresie. A. B. wskazał, że kwestionowana decyzja z dnia 8.03.2017r. została wydana ponad 3 tygodnie po jego piśmie z dnia 15.02.2017r. o rezygnacji z rezygnacji ze statusu osoby poszukującej pracy. Strona tę rezygnację z rezygnacji ze statusu musiała złożyć, albowiem nie mogła "już patrzeć na te bezeceństwa wyprawiane przez kierownictwo MUP z jego rezygnacją". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie sądowej A. B. poparł skargę i oświadczył, że do organu składał jedno pismo lub jedno oświadczenie ustne, nie ma obowiązku żeby składać je dwukrotnie. Stronie chodzi o to, żeby zapanował w organie pewien porządek w rozpoznaniu składanych wniosków. Skarżący oświadczył, że pracował w administracji państwowej, przyjmował podania ustnie do protokołu i wie, że należy dać do podpisu taki sporządzony protokół, a w sytuacji gdy strona nie chce podpisać, należy sporządzić notatkę o odmowie podpisu. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem – nie zaś pod kątem słuszności i celowości. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy też postępowania, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia. Na wstępie zauważyć należy, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewody , utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o utracie przez A. B. statusu osoby poszukującej pracy od dnia 17.10.2016r. na okres 120 dni z powodu niestawienia się w MUP w wyznaczonym terminie, który został ustalony pomiędzy A.B. a Urzędem i nie powiadomienia w ciągu 7 dni o przyczynie niestawiennictwa. Podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia – szczegółowo omówioną przez organ II instancji – stanowił art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016r. poz. 645 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym Starosta pozbawia osobę zarejestrowaną statusu poszukującego pracy, jeśli poszukujący pracy nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy a tym urzędem, i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Z kolei stosownie do art. 33 ust. 4b pkt 2 ustawy pozbawienie statusu poszukującego pracy z powodów, o których mowa w ust. 4a pkt 1-3, następuje na okres 120 dni od dnia niestawiennictwa. Co się zaś tyczy przesłanki pozbawienia osoby zarejestrowanej statusu poszukującego pracy przewidzianej w art. 33 ust. 4a pkt 4 ustawy (złożenie wniosku o rezygnację z pomocy określonej w ustawie świadczonej przez urząd pracy) Wojewoda wyjaśnił, że, co prawda, A. B. złożył w tym zakresie stosowny wniosek, a pozbawienie statusu poszukującego pracy następuje od dnia złożenia wniosku – jednak następnie złożył oświadczenie o wycofaniu tego wniosku. W złożonej skardze A. B. domaga się uchylenia decyzji organów obu instancji, argumentując że w dniu 17.10.2016r. nie stawił się w MUP, albowiem już w dniu rejestracji tj. w dniu 29.09.2016r. (lub zaraz następnego dnia tj. 30.09.2016r.) zażądał natychmiastowego wykreślenia z ewidencji osób poszukujących pracy. Odnosząc się do kwestii związanych z ustnym żądaniem wykreślenia z ewidencji osób poszukujących pracy od dnia 29.09.2016r. w siedzibie MUP (potwierdzonym przez skarżącego) stwierdzić trzeba, że podniesiona w tym zakresie argumentacja nie mogła odnieść skutku. Nie sposób również podzielić powyższego stanowiska organu II instancji o skutecznym złożeniu przez A. B. przedmiotowego wniosku, co – niezależnie od późniejszego jego cofnięcia – warunkowałoby prowadzenie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 33 ust. 4a pkt 4 ustawy. Poczynione w tym zakresie rozważania Wojewody należy uznać za bezprzedmiotowe. Uchybienie to jednak nie miało i nie mogło mieć wpływu (w tym istotnego) na wynik niniejszej sprawy, wobec czego brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a. W tym miejscu, odnosząc się do zarzutów skargi oraz powyższego stanowiska organu odwoławczego, wskazać trzeba, że zgodnie z art. 63 § 1 K.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone m.in. ustnie do protokołu. Nie zmienia to jednak faktu, że art. 63 § 3 K.p.a. ustanawia wymóg, aby podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu było podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Jedynie w sytuacjach, gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, ustawodawca dopuszcza podpisanie za nią podania lub protokołu innego osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. A. B., aktywnie uczestnicząc w postępowaniu administracyjnym, składał podpisane własnoręcznie pisma skierowane do organów administracji publicznej. Jeśli chodzi jednak o złożone ustnie żądanie wykreślenia z ewidencji osób poszukujących pracy od dnia 29.09.2016r. w siedzibie MUP, to aby uznać jego skuteczność w niniejszej sprawie, musiałby zostać sporządzony na tę okoliczność protokół – podpisany przez stronę. Wymóg ten, ustanowiony w cyt. art. 63 § 3 K.p.a. nie został jednak spełniony – w związku z czym wyłączną podstawę w odniesieniu do badania przesłanek utraty przez skarżącego statusu osoby poszukującej pracy stanowił art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy. W tym zakresie Wojewoda , prawidłowo działając w oparciu o zebrany materiał dowodowy, poczynił następujące ustalenia: - po pierwsze, A. B. przy rejestracji w dniu 29.09.2016r. w MUP jako osoba poszukująca pracy otrzymał "Informację dla osób rejestrujących się jako poszukujący pracy" (k. 4 akt administracyjnych), zawierającą w swej treści pouczenie m.in. o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby poszukującej pracy (wśród których wymieniono niestawiennictwo w MUP w wyznaczonym terminie, o jakim mowa w art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy – poz. III pkt 2 pouczenia) oraz potwierdził podpisem zapoznanie się z jej treścią (k. 3 akt administracyjnych); - po drugie, z "Karty aktywizacji zawodowej osoby poszukującej pracy" (k. 6 akt administracyjnych) wynika, że termin stawienia się w MUP ustalono z poszukującym pracy na dzień 17.10.2016r. – co potwierdza podpis A. B. obok wyznaczonego terminu; - po trzecie, wpis na ww. Karcie potwierdza, że A. B. nie zgłosił się w terminie ustalonym między nim a MUP i w ciągu 7 dni nie poinformował o przyczynie niestawiennictwa. Ponadto, z ustaleń organu I instancji wynika, że podczas wizyty w MUP w dniu 28.10.2016r. skarżący wyjaśnił, że zapomniał o wyznaczonym terminie stawienia się na wizytę w ustalonym terminie (k. 28a akt administracyjnych). Analizując stan prawny niniejszej sprawy – w zestawieniu ze stanem faktycznym, znajdującym odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym – stwierdzić trzeba, że organy obu instancji, zobligowane treścią obowiązujących w tym zakresie przepisów ustawy, prawidłowo wydały decyzje w przedmiocie utraty przez skarżącego statusu osoby poszukującej pracy od dnia 17.10.2016r. na okres 120 dni z powodu niestawienia się w MUP w wyznaczonym, ustalonym terminie i nie powiadomienia w ciągu 7 dni o przyczynie niestawiennictwa. Końcowo, odnosząc się do stanowiska A. B. o braku podstawy prawnej do zmuszania obywatela do stawiennictwa i podpisywania listy obecności, należy przyznać skarżącemu rację w tym zakresie. Zaznaczyć jednak trzeba, że z brakiem takiej aktywności ustawodawca wiąże określone konsekwencje w postaci utraty statusu osoby poszukującej pracy – z czym skarżący, prawidłowo poinformowany o tej okoliczności, powinien się liczyć nie stawiając się w MUP w ustalonym uprzednio terminie. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.