I SA/Łd 677/17

WyrokWSA w Łodzi2017-10-26

Skład orzekający: Joanna Tarno, Paweł Janicki, Paweł Kowalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie oględzin nieruchomości, zapewniając stronie czynny udział w tym postępowaniu, pomimo choroby pełnomocnika strony?
Ratio decidendi
Organ podatkowy naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 § 1 O.p.) oraz zasadę zebrania pełnego materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.), nie wyznaczając nowego terminu oględzin nieruchomości po tym, jak pełnomocnik strony nie mógł w nich uczestniczyć z powodu nagłej choroby. Pozbawienie strony czynnego udziału w tym stadium postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych od nabycia nieruchomości. Organ podatkowy uznał, że wartość nieruchomości podana w umowie nie odpowiadała wartości rynkowej i zlecił sporządzenie opinii biegłego. W trakcie postępowania strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące braku zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności podczas oględzin nieruchomości, które odbyły się pod nieobecność jej pełnomocniczki z powodu nagłej choroby. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając zebrany materiał dowodowy za wystarczający.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] r. określającą G. K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 8.850 zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że aktem notarialnym z dnia [...] r. G. K. nabyła zabudowaną nieruchomość o powierzchni 544 m2, położoną w Ł. przy ul. A 24, za cenę 70.000 zł. Według organu pierwszej instancji wartość nieruchomości podana w umowie, nie odpowiadała wartości rynkowej, zdefiniowanej w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 223 ze zm.), dalej: "u.p.c.c.", wobec czego organ ten, pismem z dnia 27 września 2016 r., wezwał podatniczkę do jej podwyższenia, informując jednocześnie, że wartość rynkowa przedmiotu umowy na dzień powstania obowiązku podatkowego kształtowała się - według wstępnej opinii organu podatkowego - na poziomie 619.500 zł. W odpowiedzi w dniu 12 października 2016 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo, w którym pełnomocniczka podatniczki zmieniła wartość przedmiotowej nieruchomości na kwotę 160.000 zł. W opinii organu podatkowego podwyższona wartość nieruchomości w dalszym ciągu nie odpowiadała wartości rynkowej. W związku z powyższym stosownie do art. 6 ust. 4 u.p.c.c., organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 13 października 2016 r. dopuścił dowód w postaci określenia wartości z uwzględnieniem opinii biegłego, wyznaczając jednocześnie termin dokonania oględzin na dzień 4 listopada 2016 r. Postanowienie to doręczone zostało w dniu 27 października 2016 r. W dniu 19 października 2016 r. pełnomocniczka strony złożyła do akt sprawy 186 sztuk faktur na 213 stronach (w piśmie przewodnim do ww. czynności pełnomocniczka wskazała 235 sztuk faktur), 5-letnie rozliczenie zarządu nieruchomością sporządzone przez Administrację Nieruchomościami Ł.-G D" z dnia [...] r., ogłoszenie Prezydenta Miasta Ł. o ustnym przetargu nieograniczonym na sprzedaż nieruchomości przy ul. A 3, który miał się odbyć w dniu 15 kwietnia 2016 r. Złożyła również wniosek o zobowiązanie Miasta Ł. do wskazania wartości transakcyjnej z przetargu dotyczącego nieruchomości przy ul. B 267, sfinalizowanej aktem notarialnym rep. A nr [...]. W dniu 4 listopada 2016 r. biegła A. K. dokonała oględzin nieruchomości bez udziału pełnomocniczki strony, gdyż ta w wyznaczonym dniu nie stawiła się. Oględziny rozpoczęto w obecności P. R. - wg oświadczenia – męża pełnomocniczki (M. R.), który poinformował o niemożności stawienia się pełnomocniczki strony oraz podniósł konieczność wyznaczenia dodatkowego terminu oględzin. P. R. zobowiązał się natomiast do powiadomienia żony o konieczności dostarczenia dokumentów, m. in.: dokumentacji zdjęciowej, dokumentacji projektowej, wykazu umów najmu lokali - jeśli byłyby w posiadaniu strony. Jednakże do dnia wydania zaskarżonej decyzji dokumenty takie nie zostały przekazane. W piśmie z dnia 5 listopada 2016 r., tj. już po oględzinach nieruchomości, M. R. po raz kolejny zmieniła wartość przedmiotowej nieruchomości, tym razem na kwotę 110.000 zł. Jednocześnie w piśmie tym: - wniosła o wyznaczenie nowego terminu oględzin, - wniosła o "ujawnienie i dołączenie dla porównania na potrzeby opinii biegłego cen zakupu (...) wskazanych transakcji", podając 8 transakcji z okresu 2005-2012 r., - poinformowała, że wobec nieodnalezienia protokołu przekazania z 2011 i przeglądu budowlanego z 2012 r., wystąpiła (nie wskazując do kogo) o wystawienie duplikatów tych dokumentów - do dnia wydania decyzji organu podatkowego ww. dokumenty nie zostały przedłożone. Ponadto do ww. pisma załączono: - wypis z kopii zaświadczenia lekarskiego z dnia 4 listopada 2016 r., z którego wynika niezdolność M. R. do pracy w okresie 4-17 listopada 2016 r., - zdjęcia (23 szt.) - według oświadczenia sprzed remontu lokali 2,9,18,24,25,32, - kopię "oferty zakupu Pana A. P." z dnia [...] r. (korespondencja ta nie zawiera bliższych danych A. P.), - kopię opinii technicznej lokalu nr 2 (bez daty), wydanej po wizji lokalnej dokonanej w dniu 8 listopada 2012 r. Odnosząc się do kwestii zawartych w piśmie pełnomocniczki strony, organ podatkowy stwierdził, że wniosek o wyznaczenie nowego terminu nie znajduje oparcia w przepisach. Co prawda art. 187 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), dalej: "O.p.", przewiduje, że organ podatkowy może w każdym stadium postępowania m. in. zmienić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu, jednak aby je zmienić uzasadniony okolicznościami wniosek powinien być złożony przed wyznaczonym dniem oględzin, o których pełnomocnik strony został zawiadomiony - stosownie do art. 190 § 1 O.p. - na 7 dni przed ich terminem, tj. w dniu 27 października 2016 r. Wyznaczenie zaś kolejnego terminu i dokonywanie kolejnych oględzin generowałoby tylko większe koszty postępowania. W ocenie organu podatkowego wniosek o "ujawnienie i dołączenie dla porównania na potrzeby opinii biegłego cen zakupu (...) wskazanych transakcji" również nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem to biegły jako osoba posiadająca niezbędną wiedzę oraz uprawnienia w tym zakresie decyduje - zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami i procedurami obowiązującymi przy szacowaniu wartości nieruchomości - zarówno o sposobie podejścia, metody wyceny, jak również o zbiorze transakcji z rynku lokalnego. W oparciu o dokonaną wycenę organ podatkowy określił wartość nieruchomości stanowiącej przedmiot umowy sprzedaży z dnia 31 stycznia 2011 r., na kwotę 442.500 zł. Mając na uwadze powyższe decyzją z [...]r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł.-G. określił G. K. zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 8.850 zł. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. w decyzji z [...] r. zauważył, że z przedłożonego operatu wynika, iż biegła dokonała określenia wartości przedmiotu nabycia stosując podejście porównawcze, przy zastosowaniu metody porównywania parami. W metodzie tej porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są cechy transakcyjne, warunki zawarcia transakcji, a także cechy tych nieruchomości. Biegła wskazała również, iż przedmiotowa opinia sporządzona została na podstawie syntezy danych uzyskanych z oględzin budynku, wywiadu terenowego, dokumentów przekazanych przez dotychczasową administrację, dokumentacji zdjęciowej przekazanej przez właścicielkę, zdjęć z portali internetowych oraz informacji dostępnych przed datą wyceny, a także doświadczenia i wiedzy rzeczoznawcy majątkowego, co było wystarczające dla przeprowadzenia procesu wyceny zgodnie z celem wyceny. W przypadkach wątpliwych zastosowała zaś zasadę korzyści dla podatnika. Organ zauważył, że operat szacunkowy stanowi dowód, który tak jak każdy inny, podlega swobodnej ocenie organów podatkowych, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 191 O.p. Zgodnie z tą dyrektywą orzekania, rozstrzygając w przedmiotowej sprawie organ miał na uwadze takie kryteria jak: zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania oraz stopień stanowczości wyrażonych w niej wniosków i jednoznaczne odniesienie się do zastrzeżeń strony. W opinii organu odwoławczego operat szacunkowy zawiera rzetelną wycenę, uwzględniającą specyficzny rodzaj przedmiotu wyceny (kamienica), a dane w nim zawarte były wystarczające do prawidłowego określenia wartości rynkowej przedmiotu wyceny. Organ podkreślił, że wartość kamienicy nie jest sumą wartości poszczególnych lokali. Biegła nie sporządzała wyceny każdego lokalu, tylko określała wartość całego obiektu, którego cechy zostały w wystarczającym stopniu poznane na podstawie dokumentów, oględzin i wywiadu terenowego, dowodów złożonych przez podatnika oraz dostępnych internetowo źródeł informacji. Przedmiotem oględzin były dostępne lokale oraz dostępne części wspólne nieruchomości. Organ podniósł również, że udział w oględzinach jest uprawnieniem strony, a nie jej obowiązkiem. Oględzin można więc dokonać nawet bez jej udziału. Dla zapewnienia prawidłowości oględzin należy zawiadomić stronę o miejscu i terminie oględzin przynajmniej na siedem dni przed. Z oględzin sporządza się protokół, z którym strona nie biorąca udziału w oględzinach może się zawsze zapoznać. Istotą dowodu z opinii biegłego jest samodzielne, bez udziału stron i organu, przygotowanie i opracowanie opinii. Dopiero po jej sporządzeniu zarówno strona, jak i organ mogą wnosić stosowne uwagi do opinii, wnioskować o wyjaśnienie określonych kwestii, poszerzenie badań, uściślenie i wyjaśnienie wniosków. Dlatego też udział strony w postępowaniu dowodowym, polegającym na sporządzeniu opinii biegłego, jest zagwarantowany, jeśli strona ma możliwość odniesienia się do tej opinii po jej sporządzeniu, a przed rozstrzygnięciem w sprawie. Z tych też względów zarzut niezapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania został przez organ uznany za nieuzasadniony. Zdaniem organu drugiej instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było zgodnie z zasadami zawartymi w O.p., a wartość przedmiotu czynności cywilnoprawnej określona na podstawie ww. opinii, wypełnia kryteria art. 6 ust. 2 u.p.c.c. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, podatniczka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając naruszenie: 1) art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez faktyczne nierozpoznanie odwołania skarżącej, 2) art. 187 § 1 O.p. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zebranego w sprawie; 3) art. 121 § 1 O.p. przez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych; 4) art. 123 § 1 O.p poprzez niezapewnienie podatniczce prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania; 5) art. 180 § 1 O.p poprzez odmowę dopuszczenia dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W kontekście tego przepisu należy stwierdzić, że organ odwoławczy był uprawniony do merytorycznego rozpoznania sprawy mimo upływu 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, tj. terminu o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. został nadany rygor natychmiastowej wykonalności i w wyniku tego zastosowano środek egzekucyjny, o którym podatniczka została zawiadomiona, co spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. z dnia [...] r. - k. 415 akt podatkowych). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 123 § 1 O.p. organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W myśl § 2 organ podatkowy może odstąpić od zasady przewidzianej w § 1, jeżeli w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony ma zostać wydana decyzja w całości uwzględniająca wniosek strony, oraz w przypadkach, o których mowa w art. 200 § 2 pkt 2. W przepisie tym została zapisana jedna z najważniejszych zasad postępowania podatkowego, tj. zasada czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania. Jej wprowadzenie wynika z dominującej roli organu podatkowego w postępowaniu podatkowym, czyli przewagi jego władztwa administracyjnego. Art. 123 O.p stanowi natomiast gwarancję właściwej realizacji zasady prawdy materialnej oraz zasady zebrania pełnego materiału dowodowego. W omawianej sprawie postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji dopuszczając dowód z opinii biegłego, wyznaczył jednocześnie termin dokonania oględzin. Zgodnie z art. 198 § 1 O.p. organ podatkowy może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny. Ustawa nie definiuje pojęcia oględzin. Oględziny to oglądanie, obejrzenie kogoś, czegoś, lustracja, przegląd. Oględziny polegają na bezpośrednim zbadaniu osoby, nieruchomości, miejsca bądź rzeczy ruchomej przez właściwy organ podatkowy, w celu dokonania spostrzeżeń mających znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Do przeprowadzenia oględzin nie jest niezbędna wiedza specjalistyczna, niemniej jednak przeprowadzenie oględzin często wiąże się z faktem powołania biegłego – tak jak w omawianej sprawie. Biegły bowiem przed wydaniem opinii, w ramach ustalania istotnych z punktu widzenia przedmiotu tej opinii okoliczności, musi zapoznać się z określonym stanem rzeczy, który może wynikać właśnie z dokonanych wcześniej oględzin. Ordynacja podatkowa jako szczególnego rodzaju oględziny traktuje oględziny lokalu mieszkalnego lub jego części. Zgodnie z art. 276 § 1 organ podatkowy, za zgodą podatnika, może dokonać tej czynności, jeżeli jest to niezbędne do zweryfikowania zgodności stanu faktycznego z danymi wynikającymi ze złożonej przez podatnika deklaracji Skoro o podstawie opodatkowania w podatku od czynności cywilnoprawnych decyduje wartość rynkowa nabytej nieruchomości, ta zaś wynika m. in. z jej stanu i stopnia zużycia (na co zresztą wskazuje sam organ w postanowieniu z dnia [...] r. o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego i wyznaczeniu terminu dokonania oględzin), to obowiązkiem organu podatkowego wynikającym z przepisów art. 122 w zw. z art. 187 oraz art. 21 § 5 O.p., jest wyjaśnienie wątpliwości dotyczących tej kwestii w związku z przeprowadzeniem dowodu z oględzin nieruchomości (art. 198 § 1 O.p.). Zgodnie z art. 190 § 2 O.p. strona ma prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodu, może zadawać pytania świadkom i biegłym oraz składać wyjaśnienia. Jak wynika z notatki sporządzonej przez pracownicę organu pierwszej instancji (referenta K. K.) z dnia [...] r. (k. 16 akt podatkowych), która doręczyła skarżącej G. K. wezwanie do zmiany wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej - podatniczka wyglądała "na bardzo schorowaną osobę, co widać było po jej stanie fizycznym i spowolnionej wypowiedzi i reakcji" i "zadeklarowała się odpowiedzieć na wezwanie po skontaktowaniu się z córką w wyznaczonym terminie (14 dni od daty otrzymania)". Z kolejnej notatki, sporządzonej przez tę samą osobę w dniu 4 października 2016 r. (k. 17 akt podatkowych), wynika natomiast, że pełnomocniczka skarżącej – M. R. – jest jej córką. Pisma te wskazują jednoznacznie, że po pierwsze skarżąca osobiście nie była w stanie uczestniczyć w czynności przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości, a po drugie i w konsekwencji tego pierwszego – obecność jej pełnomocniczki była wówczas bardzo ważna dla zapewnienia skarżącej czynnego udziału w tym stadium postępowania. Organ podatkowy stwierdził, że wniosek o wyznaczenie nowego terminu oględzin nie znajduje oparcia w przepisach. Wskazał, że co prawda art. 187 § 2 O.p. przewiduje, że organ podatkowy może w każdym stadium postępowania m. in. zmienić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu, jednak aby to uczynić, wniosek uzasadniony okolicznościami powinien być złożony przed wyznaczonym dniem oględzin, o których pełnomocnik strony został zawiadomiony - stosownie do art. 190 § 1 O.p. - na 7 dni przed ich terminem, tj. w dniu 27 października 2016 r. Wyznaczenie zaś kolejnego terminu i dokonywanie kolejnych oględzin generowałoby tylko większe koszty postępowania. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Powodem dla którego pełnomocniczka skarżącej nie mogła uczestniczyć w oględzinach, które odbyły się w dniu 4 listopada 2016 r., była jej choroba trwająca właśnie od tej daty do przewidywanego przez lekarza terminu określonego na dzień 17 listopada 2016 r., co jednoznacznie wynika ze złożonego do akt podatkowych wypisu z kopii zaświadczenia lekarskiego z dnia 4 listopada 2016 r. (k. 281 akt podatkowych). Skoro niezdolność do pracy powstała u pełnomocniczki w dniu wyznaczonym na dokonanie oględzin, trudno jest zaakceptować ocenę organu, że aby uwzględnić wniosek o wyznaczenie nowego terminu oględzin, pełnomocniczka powinna była go złożyć przed wyznaczonym dniem oględzin. W ocenie Sądu organ bezpodstawnie przyjmuje, że o stanie chorobowym, który u pełnomocniczki powstał w dniu 4 listopada 2016 r., powinna ona mieć wiedzę kilka dni wcześniej. Pogląd taki jest niczym nieuzasadniony. Choroba zwykle zaskakuje człowieka, co w zasadzie należy uznać za truizm, chyba że w tym przypadku choroba pełnomocniczki miała postać przewlekłą i pełnomocniczka każdej chwili powinna była liczyć się z pogorszeniem stanu zdrowia, co jednak nie wynika z akt sprawy. W odwołaniu pełnomocniczka skarżącej podnosi, że biegła dokonała oględzin tylko trzech lokali mieszkalnych, tj. jak sama wskazuje dokonała "wyrywkowego pomiaru inwentaryzacyjnego". Nie jest to jednak do końca prawdziwe, gdyż jak wynika z protokołu z dnia 4 listopada 2016 r.- oględzinom poddano cztery lokale mieszkalne. Należy zauważyć jednak, że w kwestionowanym operacie szacunkowym z dnia 15 listopada 2016 r., biegła podała zestawienie lokali mieszkalnych sporządzone przez administratora, z którego wynika, że lokali tych było trzydzieści trzy (k. 353 akt podatkowych). Na marginesie należy stwierdzić, że na tej samej stronie trzy linijki wyżej biegła wskazała, że "W budynku znajdowały się 24 lokale mieszkalne". Jednak gdyby nawet tę drugą liczbę lokali przyjąć za właściwą, skarżąca zasadnie podnosi w odwołaniu, że "biegła większej części nieruchomości po prostu nie widziała". Z uwagi na to, że stan i stopień zużycia przedmiotowej nieruchomości ma oczywisty wpływ na określenie jej wartości rynkowej, a organ uznał, że dokonanie oględzin może przyczynić się do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy - strona powinna mieć możliwość czynnego udziału w tym stadium postępowania. Pozbawienie skarżącej wymienionego prawa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zarzuty dotyczące naruszenia art. 121 § 1 O.p. (zasada zaufania do organów podatkowych) i 123 § 1 O.p. (zasada zapewnienia stronie prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania) zasługują na uwzględnienie. Powyższe uchybienia w rezultacie doprowadziły również do naruszenia art. 187 § 1 O.p. (zasada zupełności postępowania podatkowego), gdyż materiał dowodowy nie został należycie zebrany. Nietrafny natomiast jest ostatni zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 180 § 1 O.p., a dotyczący faktur przedłożonych przez skarżącą, wskazujących na poniesienie znacznych nakładów. Z pisma biegłej z 20 lutego 2017 r. wynika, że w operacie zostały uwzględnione faktury dokumentujące nakłady, które dla biegłej były dostępne przed dokonaniem operatu. Faktury te nie były posortowane i opisane. W piśmie tym biegła podkreśliła, że kwestia ilości złożonych faktur jest rolą organu (k. 429 akt podatkowych). W toku postępowania przed organami obu instancji skarżąca kilkakrotnie wskazywała, że złożyła więcej faktur, niż organ załączył do akt sprawy. Już w postępowaniu pierwszej instancji pełnomocniczka skarżącej wnosiła o wyznaczenie dodatkowego terminu do złożenia brakujących faktur i powieliła ten wniosek również w postępowaniu odwoławczym, wskazując go także w skardze. Ustosunkowując się do tej kwestii należy stwierdzić, że wprawdzie organy nie wyznaczały terminu żądnego przez stronę, miała ona jednak pełny dostęp do akt podatkowych sprawy i mogła sprawdzić których faktur brakuje, a następnie uzupełnić wnioskowane dowody. Nie czyniąc tego, a tylko oczekując na termin do złożenia dodatkowych faktur, strona skarżąca nie może skutecznie zarzucać organom naruszenia art. 180 § 1 O.p., gdyż zasadniczo nie oponowały one przeciwko dopuszczeniu takich dowodów. W tym kontekście należy stwierdzić jednak, że chociaż biegła w operacie szacunkowym na 4 stronie wskazuje, że podstawą merytoryczną i źródłem danych o nieruchomości i o rynku lokalnym były m. in. "faktury materiałów i usług budowlanych przekazane przez Zamawiającego" – nie zostały one jednak omówione choćby skrótowo i nawet nie jest wiadome jaka kwota z nich wynika. Jak trafnie wskazuje A. Skoczylas w glosie do wyroku NSA w Łodzi z 4 lipca 2001 r., I SA/Łd 1875/00, OSP 2002, z. 9, poz. 118 - należy zwrócić uwagę, że opinia biegłego nie wiąże organu administracji, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie jak każdy dowód, gdyż to organ – nie zaś biegły – rozstrzyga sprawę. Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, to bowiem organ podatkowy ostatecznie rozstrzyga sprawę. Organ podatkowy nie może bezkrytycznie przyjmować konkluzji zawartych w opiniach biegłych, ponieważ w takim przypadku biegli zamiast organu sprawują faktycznie władztwo podatkowe w sprawach wymagających wiedzy specjalistycznej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie do wyznaczenia nowego terminu oględzin nieruchomości nabytej przez skarżącą, z udziałem biegłej sporządzającej operat szacunkowy, co może skutkować zweryfikowaniem dokonanej wyceny. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. P.C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło