II SAB/Wa 248/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Piotr Borowiecki, Janusz Walawski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2017 r. sprawy ze skargi A.P. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę. A. P., w dniu [...] marca 2017 r., skierował do Prezesa Sądu Okręgowego [...] w W. wniosek o udostępnienie informacji dotyczących J. T., wpisanego na listę biegłych sądowych w zakresie specjalności: [...]"; 1) opinii, o których mowa w § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych, 2) dokumentów lub innych dowodów potwierdzających posiadanie wiadomości specjalnych, które stanowiły podstawę do dokonania wpisu na listę biegłych w przedmiotowej specjalności, o których mowa w § 12 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 powołanego powyżej rozporządzenia. Wnioskodawca ponadto poprosił o jednoznaczne stwierdzenie, czy J. T. posiada wiadomości specjalne, a tym samym może wykonywać funkcje biegłego w zakresie [...]. Wiceprezes Sądu Okręgowego [...] w W. w piśmie z dnia [...] kwietnia 207 r. poinformował wnioskodawcę, że biegły J. T. nie pozostaje w stosunku pracy, a do pisma załączono złożone przez niego [...] zaświadczenia. A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] w W. w zakresie pkt 2 wniosku oraz braku odpowiedzi na zawarte w nim pytanie. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie, orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Prezes Sądu Okręgowego [...] w W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że skarżący został poinformowany, że biegły nie pozostaje w stosunku pracy, co oznacza, że nie istniała przesłanka do zaciągania opinii zakładu pracy zatrudniającego biegłego. Oznacza to, że organ nie dysponuje żądanymi przez skarżącego opiniami. Biegły jest wpisany na listę biegłych sądowych ze specjalizacją z zakresu [...], a lista jest dostępna na stronie biuletynu informacji publicznej Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do oceny zasadności skargi należy odnieść się do jej charakteru i w tym zakresie wypada wskazać, iż skarżący, składając skargę, wyraził swoje niezadowolenie ze sposobu załatwienia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 2 wniosku z dnia [...] marca 2017 r. i zawartego w nim pytania. Mając na uwadze, iż stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, z późn. zm.), dalej powoływanej jako "u.d.i.p", do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), w skrócie: "P.p.s.a.", a z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a, nie można mieć wątpliwości co do kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Odnosząc się do oceny zasadności skargi należy wskazać, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia lub aktu albo też z dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest zatem określony akt lub czynność, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy poprzez wydanie określonego aktu lub podjęcie czynności. Co do zasady, warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest – jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 P.p.s.a. – wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Jednakże w przypadku skargi na bezczynność, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej należy przyjąć, iż skarga nie musi być poprzedzona środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Brak jest bowiem podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazywania, że złożone zostało zażalenie na bezczynność organu w trybie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. (vide: wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., w sprawie I OSK 601/05, dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmuje się, że rolą sądu administracyjnego przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest udzielenie odpowiedzi na pytanie czy objęta wnioskiem informacja stanowi informację publiczną, a następnie czy podmiot zobowiązany do jej udostępnienia rzeczywiście nie podjął działań nakazanych mu przez prawo. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się bowiem pogląd, że skargę na bezczynność w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej można złożyć nie tylko wobec "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, ale również w sytuacji, w której powstał spór między wnioskodawcą a adresatem wniosku, co do charakteru żądanej informacji. Tym samym sąd administracyjny, do którego trafiła skarga na bezczynność pełni rolę arbitra, który ma przede wszystkim przesądzić czy wnioskodawca żąda informacji, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i tym samym czy ustawa ta znajduje zastosowanie. Skarga na bezczynność w tego rodzaju sprawach chroni wnioskodawcę przed arbitralnym stanowiskiem podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które uniemożliwia uzyskanie żądanej informacji (vide: wyrok NSA z dnia 7 lipca 2010 r., w sprawie I OSK 592/10, wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r., w sprawie I OSK 1510/1, dostępny j. w.). Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, iż każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". (vide chociażby: wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., w sprawie II SA 181/02; wyrok NSA z dnia 20 października 2002r., w sprawie II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2002r., w sprawie II SA 2036-2037/02, za: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002r., s. 28). Z powyższego wynika, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne lub gospodarujących mieniem publicznym. Jest to definicja szeroka i mieści się w niej treść informacji wskazanych w skardze. Nie ulega bowiem wątpliwości i nie jest sporne między stronami, że informacje na temat majątku organów samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f), a także osób sprawujących funkcje w osobach prawnych samorządu terytorialnego i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.) stanowią informację publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto należy wskazać, iż Prezes Sądu Okręgowego jest jednocześnie organem władzy publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wniosek złożony przez skarżącego w dniu [...] marca 2017 r. winien zainicjować postępowanie uregulowane przepisami u.d.i.p. Analiza przepisów tej ustawy prowadzi do konkluzji, iż w razie skierowania wniosku o udzielenie informacji publicznej, podmiot zobowiązany do udostępnienia takiej informacji może zachować się w jeden z poniższych sposobów: 1) udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Wówczas winien dokonać tego w formie czynności materialno – technicznej. Przy czym w tym trybie udostępniana jest informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Sądowej lub centralnym repozytorium (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); 2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mającej charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Wówczas dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do wniosku o udostępnienie takiej informacji jest wyłącznie pismo zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów omawianej ustawy. 3) odmówić udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) lub umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), czego winien dokonać w formie decyzji administracyjnej; 4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.. Pozostając w realiach niniejszej sprawy wypada wskazać, iż Prezes Sądu w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2017 r. udostępnił mu żądane informacje w zakresie pkt 1 wniosku i jednocześnie odwołał się do faktu, iż w zakresie pkt 2 i zawartego w nim pytania informacja jest dostępna na stronie internetowej Sądu. W ocenie Sądu, tak udzielona odpowiedź w pełni stanowiła wywiązanie się organu z obowiązków, które spoczywały na nim na gruncie przepisów u.d.i.p. Jednocześnie należy podkreślić, że prawo dostępu do informacji publicznej nie może stanowić instrumentu do poszukiwania dowodów w sprawie indywidualnej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Wymaga to obiektywizacji treści wniosku, gdyż niejednokrotnie osoba go składająca może mieć wrażenie, że to co ją interesuje, jest również ważne dla społeczeństwa. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o oddaleniu skargi, jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 151 P.p.s.a.