I SA/Gd 1021/17

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2014 r. postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF, którego braki uzupełniono w dniu 8 września 2017 r., skarżąca L. R. zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym wpisu od skargi w kwocie 3.134 zł). Z oświadczenia wnioskodawczyni o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z bezrobotnym, nie uzyskującym dochodów małżonkiem, z którym mają na utrzymaniu troje małoletnich dzieci, z dniem [...] kwietnia 2017 r. zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej i aktualnie nie uzyskuje innych dochodów poza świadczeniem wychowawczym w kwocie 1.000 zł otrzymywanym na dzieci. Majątek wnioskodawczyni stanowi udział w 1/3 części we współwłasności domu o powierzchni około 170 m2 i wartości około 450.000 zł, obciążonego hipoteką, dwa samochody ciężarowe (rok produkcji 2008 i 2009) oraz przyczepa ciężarowa o wartości powyżej 5.000 zł, wpisane do rejestru zastawów skarbowych, oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym oraz gotówce w łącznej wysokości 5.450 zł. Do swoich zobowiązań i stałych wydatków wnioskodawczyni zaliczyła kredyty, zaległości podatkowe oraz opłaty bieżące, jednakże nie podała ich wysokości. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.– przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie wskazanego przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 15 września 2017 r. wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów źródłowych: a) odpisów wszystkich złożonych przez nią i jej małżonka zeznań podatkowych za rok 2016 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39) lub rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy (PIT-40A), a w przypadku ich nieskładania za ww. rok stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, b) zaświadczenia właściwego organu potwierdzającego, że jej małżonek posiada obecnie status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, c) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez nią i jej małżonka rachunków bankowych (rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat, w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, d) oświadczenia w przedmiocie pobierania przez małżonków świadczeń rodzinnych (zasiłku rodzinnego, dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczeń opiekuńczych) wraz z odpisami decyzji przyznających te świadczenia lub zaświadczeniem właściwego organu potwierdzającego ich aktualną wysokość, e) odpisu decyzji przyznającej otrzymywane świadczenie wychowawcze (500 plus), f) oświadczenia, czy małżonkowie otrzymali w 2017 r. świadczenia z pomocy społecznej, jeżeli tak podania form i wysokości tej pomocy wraz z odpisami decyzji przyznających te świadczenia, jeżeli nie – wskazania, czy o taką pomoc się ubiegali, a jeśli tak przedłożenia odpisów decyzji odmownych w tym przedmiocie, g) dokumentów (zaświadczeń wystawionych przez banki, harmonogramów spłat kredytów i pożyczek) obrazujących wysokość aktualnego zadłużenia i wysokość spłacanych przez małżonków miesięcznych rat kredytowych oraz dokumentów obrazujących wysokość ich innych zobowiązań finansowych (wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów), h) oświadczenia, czy jest względem niej lub jej małżonka prowadzone postępowanie egzekucyjne, a jeżeli tak przedłożenia dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej obecnie z ich majątku, w szczególności obrazujących aktualną wysokość egzekwowanych należności oraz rodzaj zastosowanych środków egzekucyjnych, i) dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, itp.). Wnioskodawczyni została też poinformowana, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania jej prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi wnioskodawczyni w dniu 21 września 2017 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, k. 67), jednakże pomimo upływu zakreślonego terminu pozostało ono bez odpowiedzi. Wnioskodawczyni nie wykonała nałożonego na nią obowiązku i nie przedłożyła żadnego z wymienionych dokumentów, uniemożliwiając tym samym dokonanie pełnej oceny jej sytuacji majątkowej, w szczególności jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.