II SA/Wa 268/17

WyrokWSA w Warszawie2017-11-07

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Sławomir Antoniuk, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (CWKL) prawidłowo utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) stwierdzające niezdolność do zawodowej służby wojskowej, opierając się na dokumentacji medycznej sprzed kilku lat i nie uwzględniając w wystarczającym stopniu aktualnych badań lekarskich?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie CWKL, uznając, że narusza ono prawo w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego. CWKL nie wyjaśniła w sposób niebudzący wątpliwości, czy kwalifikacja rozpoznania do § 34 pkt 5 (kategoria N) została dokonana prawidłowo, opierając się głównie na dokumentacji archiwalnej i badaniu z lipca 2016 r., marginalizując aktualne konsultacje ortopedyczne i neurologiczne. Naruszono tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania oraz przepisy KPA dotyczące wyjaśnienia stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL), które utrzymało w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) stwierdzające niezdolność P. P. do pełnienia zawodowej służby wojskowej z powodu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Skarżący kwestionował sposób przeprowadzenia badań, zarzucając stronniczość lekarza i oparcie się na nieaktualnej dokumentacji medycznej, podczas gdy aktualne badania nie wykazywały przeciwwskazań do służby. CWKL nie przeprowadziła nowych badań, opierając się na dokumentacji sprzed lat.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Danuta Kania (spr.), Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r. sprawy ze skargi P. P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. (dalej jako: "CWKL", "Komisja II instancji") orzeczeniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., działając na podstawie § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013), dalej: rozporządzenie MON z dnia 24 sierpnia 2012 r.", a także § 7 pkt 1 i § 23 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761), dalej: "rozporządzenie MON z dnia 3 czerwca 2015 r.", utrzymała w mocy: (1) orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. (dalej jako: "RWKL", "Komisja I instancji") z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w sprawie zdolności [...] P. P. do pełnienia zawodowej służby wojskowej - kategoria N - Zał. [...] - niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz (2) orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w sprawie zdolności [...] P. P. do pełnienia zawodowej służby wojskowej - kategoria N - Zał. [...] - niezdolny do zawodowej służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej. Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: RWKL, działając na skierowanie Wojskowego Komendanta Uzupełnień w R., przeprowadziła wobec wobec [...] P. P. postępowanie orzecznicze i w dniu [...] lipca 2016 r. wydała orzeczenie nr [...] stwierdzające niezdolność wymienionego do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz orzeczenie nr [...] stwierdzające niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej (kategoria N) rozpoznając w pkt 8 orzeczeń chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego pod postacią wielopoziomowej dyskopatii L3/S1 aktualnie nieupośledzającą sprawności ustroju - §34 pkt 5 (Załącznik nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r.). W odwołaniu od powyższych orzeczeń P. P. podniósł, iż cyt.: "Lekarz badający przeprowadził badanie w sposób lakoniczny, pobieżny i czynił aluzje w stosunku do mojej osoby, między innymi wskazując, że jestem zdrajcą, ponieważ chcę opuścić służby policyjne na rzecz służb wojskowych ŻW. Osobista niechęć lekarza badającego w stosunku do mnie została potwierdzona w wydanych orzeczeniach nr [...] nr [...]". Skarżący wskazał również, że wydane orzeczenia nie odnoszą się do stanu obecnego a jedynie określają jego stan zdrowia na przyszłość. Skarżący zauważył, iż służba w Żandarmerii Wojskowej nie będzie odbiegać do wykonywanej przez niego obecnie służby w Wydziale Kryminalnym w Zespole [...] Komendy Powiatowej Policji w N., różnica będzie polegać na realizowaniu zadań w oparciu o część wojskową kodeku karnego. Skarżący zaznaczył również, że pozytywnie przeszedł wszystkie testy do Żandarmerii Wojskowej, tj. sprawnościowe, psychologiczne i językowe, o czym poinformował lekarza badającego, a co w konsekwencji spowodowało niechęć lekarza do jego osoby. Do odwołania skarżący załączył orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. (wydane w związku z koniecznością przeprowadzenia badań okresowych) stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku asystent Zespołu [...] KPP w N. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2016 r. uchyliła zaskarżone orzeczenia RWKL nr [...] i nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. zalecając ponowne rozpatrzenie sprawy przez Komisję I instancji i wydanie nowych orzeczeń zgodnie ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami. W uzasadnieniu CWKL wskazała, że w procesie orzeczniczym podczas konsultacji okulistycznej brał udział lekarz, który następnie wystąpił w składzie orzeczniczym zaskarżonego orzeczenia RWKL jako przewodniczący zespołu. Istnieje zatem potrzeba ponownego wydania orzeczenia w prawidłowym składzie orzeczniczym. Jednocześnie, wobec zarzutów skarżącego, że badanie ortopedyczne było wykonane w sposób lakoniczny i pobieżny, a lekarz je wykonujący czynił wobec badanego osobiste aluzje, CWKL stwierdziła potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy poprzez przeprowadzenie konsultacji ortopedycznej - wykonanej przez innego lekarza ortopedę z ponowną oceną RTG kręgosłupa i tomografii komputerowej. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy RWKL orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2016 r. stwierdziła niezdolność [...] P. P. do pełnienia zawodowej służby wojskowej, zaś orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2016 r. stwierdziła niezdolność wymienionego do pełnienia zawodowej służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej (kategoria N) rozpoznając w pkt 8 orzeczeń: 1) chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego pod postacią wielopoziomowej dyskopatii L3/S1 w obrazie CT - § 34 pkt 5, 2) przebyte stłuczenie kręgosłupa szyjnego z okresowym zespołem bólowym ze zwiększeniem przestrzeni międzykolcowej C2-C3 oraz C4-C5, (podejrzenie uszkodzenia więzadeł w obrazie CT i RTG u osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi na krawędziach trzonów C3 i C4 w stawach unkowertebralnych) - § 62 pkt 2, § 34 pkt 5, 3) przebyte stłuczenie głowy z bólami głowy - § 5 pkt 1, § 63 pkt 1 (w zast.). W uzasadnieniu Komisja wskazała, że rozpoznanie dokonane zostało w oparciu o badania CT kręgosłupa szyjnego z dnia [...] listopada 2010 r., CT kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z dnia [...] lipca 2016 r., orzeczenie WKL MSWiA w R. nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. oraz dokumentację leczenia ambulatoryjnego. W badaniu CT kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z dnia [...] lipca 2016 r. stwierdzono na poziomach od L3 do S1 niewielką tylną wypuklinę krążka międzykręgowego bez cech ucisku na korzenie. Dowodzi to istnienia zmian zwyrodnieniowych ogólnie nazywanych dyskopatią. Konsultujący w trakcie obecnego procesu orzeczniczego lekarze: neurolog i ortopeda - nie stwierdzili w chwili badania zespołów bólowych kręgosłupa ani upośledzenia funkcjonowania ustroju. Aktualnie nie obserwuje się u orzekanego objawów klinicznych związanych z występowaniem wyżej wymienionych ułomności, jednak badanie CT kręgosłupa potwierdza zmiany zwyrodnieniowe, co skutkuje przyjęciem kwalifikacji do § 34 pkt 5 (kategoria N). Jednocześnie dokumentacja medyczna dołączona do orzeczenia WKL MSWiA w R. z dnia [...] lutego 2011., wykazuje zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa odcinka szyjnego oraz okresowy zespół bólowy kręgosłupa szyjnego, co wymaga zastosowania § 62 pkt 1 i § 34 pkt 5 (kategoria N). W odwołaniu od ww. orzeczeń P. P. wniósł o ich uchylenie zarzucając, iż RWKL oparła się na nieaktualnej dokumentacji medycznej (sprzed 6 lat) i nie uwzględniła aktualnych badań ortopedycznych i neurologicznych, których wyniki nie budzą zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia. Skarżący wskazał, iż w dniu [...] września 2016 r. został powtórnie przebadany neurologicznie i ortopedycznie w Szpitalu Wojskowym w L. Po przeprowadzonych badaniach został poinformowany przez badających lekarzy, że jest zdrowy i nie ma żadnych przeciwwskazań do pełnienia służby w Żandarmerii Wojskowej. W trakcie badań udostępnił dokumentację opisową z RTG kręgosłupa i tomografii komputerowej, wraz z płytą CT kręgosłupa. Nadto wskazał, że został przebadany neurologicznie w dniu [...] lipca 2016 r. w Szpitalu Wojskowym w L., gdzie po analizie RTG kręgosłupa nie stwierdzono żadnych zastrzeżeń odnośnie jego stanu zdrowia. Dodatkowo prywatnie poddał się badaniom ortopedycznym, które nie potwierdziły rozpoznanych schorzeń. Skarżący zaznaczył, że w 2010 r. uczestniczył w drobnej kolizji drogowej, o której nie poinformował w trakcie badania ze względu na znaczny upływ czasu od tego zdarzenia oraz brak jakichkolwiek dolegliwości z tym związanych. Od daty zakończonego leczenia po tym zdarzeniu kilkakrotnie stawał na badaniach okresowych, zaś lekarz badający nie miał żadnych zastrzeżeń odnośnie jego stanu zdrowia. CWKL nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołane na wstępie rozstrzygnięcie z dnia [...] grudnia 2016 r. wskazała, że RWKL przeprowadziła stosowne konsultacje specjalistyczne i badania diagnostyczne, tj. badania RTG kręgosłupa C, Th, L/S. Ponadto z archiwum zakładowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej MSWiA w R. uzyskano dokumentację medyczno-orzeczniczą z lat 2010-2011 wraz z orzeczeniem WKL MSWiA w R. nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. W orzeczeniu tym rozpoznano u P. P. przebyte stłuczenie kręgosłupa szyjnego oraz głowy i orzeczono 5% uszczerbku na zdrowiu. W dołączonym do orzeczenia badaniu TK kręgosłupa szyjnego z dnia [...] listopada 2010 r. stwierdzono m. in. drobne osteofity krawędzi tylnych górnych trzonów C3 i C4, a także zwiększenie przestrzeni międzykręgowej C2/C3 i C4/C5. W dokumentacji orzeczniczej znajduje się również badanie TK kręgosłupa L/S z dnia [...] lipca 2016 r., z którego wynika, iż na poziomie od L3 do S1 występują niewielkie wypukliny krążków m/k. Zdaniem CWKL, na podstawie ww. dokumentacji orzeczniczej RWKL ustaliła rozpoznanie prawidłowo, zasadnie stosując powołane wyżej przepisy rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. Zmiany kręgosłupa w odcinku C i L/S stanowią o uogólnionej chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa. Aktualne, dodatkowo przeprowadzone konsultacje: ortopedyczna i neurologiczna z dnia [...] września 2016r. potwierdzają, że schorzenia zdiagnozowane na podstawie RTG, CT kręgosłupa nieupośledzają sprawności ruchowej. Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa bez upośledzenia sprawności ustroju kwalifikowana jest według § 34 pkt 5 i w tej grupie kandydatów skutkuje kategorią zdrowia N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej i Żandarmerii Wojskowej. Dalej CWKL wskazała, że zgodnie z piśmiennictwem medycznym choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa jest schorzeniem pojawiającym się z wiekiem i polega na tworzeniu się zmian wytwórczych (osteofitów) w wyniku dekompensacji procesów degeneracyjnych i syntezy na poziomie komórkowym i tkankowym. W zależności od przyczyny schorzenie dzieli się na pierwotne (idiopatyczne) o nieznanej przyczynie oraz wtórne (pourazowe lub związane z chorobami ogólnoustrojowymi lub czynnikami środowiskowymi). W chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa wyróżnia się trzy rodzaje zmian: zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze trzonów kręgowych; zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze stawów międzykręgowych; zwyrodnienie krążka międzykręgowego (dyskopatia, obniżenie przestrzeni). Każdy z ww. rodzajów zmian prowadzi do zwężenia kanału rdzeniowego i otworów międzykręgowych. U orzekanego występują zmiany zwyrodnieniowe pod postacią osteofitów krawędzi tylnych górnych trzonów C3 i C4 oraz zmiany na poziomach L3/L4, L4/L5, L5/S1 pod postacią wypuklin krążka m-kręgowego. W konsekwencji wieloletniej służby wojskowej z występującym w tej służbie narażeniem na wzmożony wysiłek fizyczny, nienormowany czas pracy, zmienne warunki pogodowe, będzie dochodzić do progresji zmian z występowaniem objawów chorobowych. Stąd ustawodawca w tej grupie orzekanych przewidział wyłącznie kategorię N. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie CWKL z dnia [...] grudnia 2016 r. P. P. zarzucił: 1) naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez nierozstrzygnięcie istoty sprawy przez Komisję II instancji i oparcie się jedynie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia Komisji I instancji, 2) naruszenie § 23 pkt 2 rozporządzania MON z dnia 3 czerwca 2015 r. poprzez nieprzeprowadzenie ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu zdrowia skarżącego, pomimo zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o: 1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia CWKL i poprzedzających je orzeczeń RWKL w L., 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W motywach skargi skarżący podniósł, iż CWKL bez przeprowadzenia jakichkolwiek badań w sposób bezkrytyczny przyjęła, że skarżący cierpi na chorobę3 zwyrodnieniową kręgosłupa - co skutkuje kategorią zdrowia N. Skarżący jako policjant przechodzi badania, w tym badania okresowe, które nie potwierdzały ww. schorzenia. Ponadto z załączonych do akt dokumentów nie wynika, że u skarżącego rozpoznano chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa. Komisja II instancji posłużyła się definicją choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa nie podając źródeł tejże definicji. Dodatkowo pominęła aktualne badania ortopedyczne skarżącego. Skarżący wskazał, że CWKL naruszyła § 23 pkt 2 rozporządzania MON z dnia 3 czerwca 2015 r. poprzez nieprzeprowadzenie ponownych badań lekarskich i badań specjalistycznych, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu zdrowia skarżącego. Nadto, zdaniem skarżącego, CWKL naruszyła zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, bowiem uniemożliwiła skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego. Skarżący sygnalizował konieczność wykonania dodatkowych badań specjalistycznych i konsultacji, jednakże Komisja II instancji nie odniosła się w żaden sposób do podnoszonych kwestii. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Dokonując oceny przedmiotowej sprawy w świetle powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymujące w mocy orzeczenia: Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. nr [...] z dnia [...] października 2016 r. w sprawie zdolności [...] P. P. do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz nr [...] z dnia [...] października 2016 r. w sprawie zdolności wymienionego do pełnienia zawodowej służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej - narusza prawo w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego. Zaznaczenia wymaga, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału orzekanego w tym postępowaniu. Podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez wojskowe komisje lekarskie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761). Stosownie do § 19 ust. 1 ww. rozporządzenia, orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności: (1) rozpoznanie, (2) ustalenie kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności – określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową. Wzór orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej jest określony w załączniku 5 do rozporządzenia (ust. 5). Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 9 i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu dokumentów (§ 17 i § 18 ust. 1 rozporządzenia). Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. za pośrednictwem komisji, która wydała orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia (§ 22 ust. 1). CWKL rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 23 ust. 2). Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego oraz ocenę, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast uprawniony do oceny dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń lub ułomności prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Ustalony na podstawie ww. dokumentów i badań stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że orzekająca w I instancji RWKL w L. była właściwa miejscowo i rzeczowo do orzekania w sprawie - stosownie do § 5 pkt 3 i § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012r. poz. 1013) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. Zgodnie z dyspozycją § 20 ust. 1 ww. rozporządzenia, Komisja orzekała w składzie trzech lekarzy przy uwzględnieniu wytycznych zawartych w orzeczeniu CWKL nr [...] z dnia [...] września 2016 r. Zaznaczyć należy, że w ww. orzeczeniu CWKL zaleciła Komisji I instancji ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez przeprowadzenie ponownej konsultacji ortopedycznej z ponowną oceną RTG kręgosłupa i tomografii komputerowej. W następstwie powyższego Komisja I instancji rozpoznała u skarżącego: (1) chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego pod postacią wielopoziomowej dyskopatii L3/S1 w obrazie CT - § 34 pkt 5, (2) przebyte stłuczenie kręgosłupa szyjnego z okresowym zespołem bólowym ze zwiększeniem przestrzeni międzykolcowej C2-C3 oraz C4-C5, (podejrzenie uszkodzenia więzadeł w obrazie CT i RTG u osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi na krawędziach trzonów C3 i C4 w stawach unkowertebralnych) - § 62 pkt 2, § 34 pkt 5, (3) przebyte stłuczenie głowy z bólami głowy - § 5 pkt 1, § 63 pkt 1 (w zast.). Stwierdziła, że rozpoznanie z pkt 1 i 2 powoduje niezdolność do zawodowej służby wojskowej (w Żandarmerii Wojskowej). W § 34 pkt 5 Załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015r. w dacie orzekania przez CWKL wskazana została choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa nieupośledzająca sprawności ustroju lub nieznacznie upośledzająca sprawność ustroju (grupa I, kategoria N). Z kolei dyspozycja § 62 pkt 2 Załącznika nr 1 rozporządzenia wskazuje przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo-nerwowe, splotów nerwowych, nerwobóle i zapalenie pojedynczych lub licznych nerwów z częstymi zaostrzeniami i utrwalonymi objawami ubytkowymi znacznie upośledzającymi sprawność ustroju (grupa I, kategoria N). Zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi, do § 62 pkt 2 kwalifikować należy osoby z niedowładami lub porażeniami lub zaburzeniami funkcji zwieraczy. Orzekając w sprawie Komisja I instancji wzięła pod uwagę dokumentację archiwalną (badanie CT kręgosłupa szyjnego skarżącego z dnia [...] listopada 2010 r. i orzeczenie WKL MSWiA w R. nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r.) oraz badanie CT kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z dnia [...] lipca 2016 r., a więc sprzed daty wydania orzeczenia kasacyjnego CWKL nr [...] z dnia [...] września 2016r. W badaniu tym stwierdzono "Wysokość trzonów kręgów zachowana. Na poziomach od L1 do L3 bez cech uwypukleń krążka m-k. Szerokość kanału kręgowego zachowana. Na poziomach od L3 do S1 niewielka tylna wypuklina krążka m-k bez cech ucisku na korzenie nerwowe. Szerokość kanału kręgowego zachowana. Wnioski: kręgosłup w odcinku L w granicach normy". Jednocześnie Komisja I instancji wskazała, że konsultujący w czasie obecnego procesu orzeczniczego lekarze - neurolog i ortopeda - nie stwierdzili w chwili badania zespołów bólowych kręgosłupa ani upośledzenia sprawności funkcjonowania ustroju. Konsultacje te, jak wynika z akt sprawy, zostały przeprowadzone w dniu [...] października 2016 r., a więc na obecnym etapie orzeczniczym, przy czym ich treść - w istocie nieczytelna - nie została przytoczona w uzasadnieniu orzeczenia Komisji I instancji. Kwestia ta pozostaje bardzo istotna dla oceny niniejszej sprawy w sytuacji, gdy w świetle wytycznych CWKL zawartych w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] września 2016 r., wynik aktualnej konsultacji neurologicznej i ortopedycznej powinien mieć kluczowe znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie zdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej (w Żandarmerii Wojskowej). W odwołaniu skarżący zarzucił, iż Komisja I instancji wydała orzeczenie w oparciu o niekatulaną dokumentację medyczną (sprzed 6 lat) i nie uwzględniła obecnych wyników konsultacji neurologicznej i ortopedycznej. Skarżący wskazał, iż konsultujący go w dniu [...] października 2016 r. lekarze poinformowali go, że jest zdrowy. Nie stwierdzili przy tym żadnych przeciwwskazań do pełnienia służby w Żandarmerii Wojskowej. W związku z powyższym skarżący wniósł do CWKL o wyznaczenie innej RWKL do wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie w celu zapewnienia obiektywizmu i rzetelności w postępowaniu. W tym stanie rzeczy obowiązkiem CWKL było wnikliwe, wszechstronne rozpatrzenie sprawy i ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, że w przypadku skarżącego prawidłowa jest kwalifikacja do § 34 pkt 5 i § 62 pkt 2 (kat. N) Załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy Komisja I instancji oparła się zasadniczo na dokumentacji archiwalnej oraz na badaniu CT kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z dnia [...] lipca 2016 r. (gdzie we wnioskach wskazano: "Kręgosłup w odcinku L w granicach normy"), nie zaś na wynikach konsultacji przeprowadzonych w obecnym procesie orzeczniczym - stosownie do wytycznych CWKL. Podkreślić należy, że CWKL - jako organ wyższego stopnia w stosunku go RWKL - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania ma obowiązek ponownego, wszechstronnego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie oraz obowiązek ustosunkowania się do wszelkich zarzutów i wniosków strony zawartych w odwołaniu. Co do zasady CWKL orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jednak w razie potrzeby CWKL może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów - o czym stanowi § 23 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. Wprawdzie uprawnienie CWKL do uzupełnienia dokumentacji i przeprowadzenia dodatkowych badań pozostawione jest do jej uznania, w zależności od stwierdzonej w tym zakresie potrzeby, jednak w przypadku nieskorzystania z ww. uprawnienia CWKL powinna w uzasadnieniu swojego orzeczenia podać, z jakich powodów uznaje dokumentację za wystarczającą, a dodatkowe badania za zbędne. W niniejszej sprawie CWKL nie skorzystała z uprawnienia przewidzianego w § 23 ust. 2 ww. rozporządzenia, nie wyjaśniła też w sposób przekonujący z jakich względów uznała, że zgromadzona w sprawie dokumentacja medyczna - zważywszy na wytyczne zawarte w orzeczeniu z dnia [...] września 2016 r. oraz na działania podjęte przez Komisję I instancji - jest wystarczająca do orzeczenia o niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej (w Żandarmerii Wojskowej). CWKL stwierdziła jedynie, że postawione przez RWKL rozpoznanie stanowi o "uogólnionej chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa" (§ 34 pkt 5) odsyłając do piśmiennictwa medycznego w zakresie definicji tej choroby bez podania źródeł. Wskazała, że u skarżącego występują zmiany zwyrodnieniowe pod postacią osteofitów krawędzi tylnych górnych trzonów C3 i C4 oraz zmiany na poziomach L3/L4, L4/L5, L5/S1 pod postacią wypuklin krążka m-kręgowego. Oceny tej dokonała w oparciu o badania archiwalne (2010 - 2011 r.) oraz badanie z dnia [...] lipca 2016 r., gdzie stwierdzono "kręgosłup w odcinku L. w granicach normy". Podzielając stanowisko Komisji I instancji odnośnie kategorii N, CWKL odniosła się do kwestii hipotetycznej progresji zmian kręgosłupa, a nie aktualnego stanu zdrowia skarżącego, marginalizując w istocie aktualne konsultacje: ortopedyczną i neurologiczną. Tym samym Komisja II instancji nie wyjaśniła w sposób nie budzący wątpliwości, czy kwalifikacja rozpoznania do § 34 pkt 5 (kat. N) dokonana została w sposób prawidłowy. Nie odniosła się też do dokonanej przez Komisję I instancji kwalifikacji rozpoznania do § 62 pkt 2 (kat. N) oraz objaśnień szczegółowych do tego punktu. W tym stanie rzeczy uzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia dwuinstancyjności postępowania poprzez ponowne, wnikliwe rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie. Stan faktyczny sprawy nie został bowiem wyjaśniony w sposób niebudzący wątpliwości co do prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Tym samym istnieją podstawy do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Rozpoznając sprawę ponownie CWKL podejmie działania w celu pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez dokonanie jednoznacznych ustaleń odnośnie stanu zdrowia skarżącego. Zważy, iż w świetle ustaleń poczynionych przez Komisję I instancji istnieją przesłanki do uzupełnienia materiału dowodowego w oparciu o § 23 pkt 2 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r. poprzez przeprowadzenie dodatkowych badań specjalistycznych (ortopedycznych i neurologicznych) skarżącego w celu wyeliminowania wszelkich wątpliwości co do podjętego rozstrzygnięcia. CWKL weźmie również pod uwagę, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym w związku z wejściem w życie rozporządzenia MON z dnia 30 grudnia 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2017 r., poz. 163) rozpoznanie określone w § 34 pkt 5 uzyskało kwalifikację (Z/N) stosownie do objaśnień szczegółowych. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło