II FZ 814/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz, , , po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Bd 894/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 3 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Bd 894/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę R. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dna 3 sierpnia 2017 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 października 2017 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz złożenie opłaconego pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone w dniu 23 października 2017 r. (k. 122 akt sądowych). Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał z dniem 30 października 2017 r. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik podał wartość przedmiotu zaskarżenia w piśmie z dnia 24 października 2017 r. jako kwotę 148.324 zł oraz załączył do pisma dowód uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Samego pełnomocnictwa jednak nie przedłożono. Wobec niewykonania wezwania Sądu i nieuzupełnienia braku formalnego skargi, sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej "p.p.s.a."). 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie: 1) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że istniał rzekomy brak formalny w postaci braku pełnomocnictwa, które znajdowało się w aktach sprawy co miało stanowić podstawę do wezwania do usunięcia rzekomych braków formalnych i odrzucenia skargi administracyjnej; 2) art. 37 § 1 w zw. z art. 54 § 1 i § 2 i art. 49 § 1 p.p.s.a., przez przyjęcie że istniał rzekomy brak formalny w postaci braku pełnomocnictwa, które znajdowało się w aktach sprawy co miało stanowić podstawę do wezwania do usunięcia rzekomych braków formalnych i odrzucenia skargi administracyjnej. W uzasadnieniu podniesiono, że pełnomocnictwo uprawniające również do występowania przed sądami administracyjnymi zostało złożone wraz z pierwszym pismem z dnia 27 grudnia 2016 r. do Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. Pełnomocnictwo upoważniało do występowania w tym postępowaniu, składaniu oświadczeń w formie ustnej i pisemnej, jak również odwołania od wydanych orzeczeń kończących. Pełnomocnictwo uprawniało także do złożenia w imieniu skarżącego skargi administracyjnej, czego nie kwestionował Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, który ową skargę administracyjną przyjmował. Pełnomocnik skarżącego stwierdził, że zarówno w skardze administracyjnej jak i w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia braków formalnych, wyraźnie wskazywał, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach sprawy. 3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do regulacji art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę. W myśl art. 46 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym. Ponadto zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., zawierać elementy przewidziane tylko dla skargi. W sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 p.p.s.a., z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Zasadniczą kwestią wymagającą oceny w niniejszej sprawie jest dopuszczalność powołania się przez pełnomocnika na dokument pełnomocnictwa złożony w postępowaniu administracyjnym. Ocena dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone wcześniej do akt administracyjnych była przedmiotem licznych i rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych. Odnotować należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano pogląd, zgodnie z którym pełnomocnik może skutecznie powołać się na pełnomocnictwo złożone wcześniej w aktach administracyjnych nadesłanych wraz ze skargą na akt (działanie, bezczynność) organu, o ile treść tego pełnomocnictwa nie budzi wątpliwości co do jego zakresu i w sposób wyraźny obejmuje występowanie przed sądami administracyjnymi. Nie był to jednak podgląd jednolity w orzecznictwie, bowiem równie często wskazywano, że użyte w art. 37 § 1 p.p.s.a. pojęcie "sprawa" dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego konkretną skargą. Tym samym dokonując pierwszej czynności w danej sprawie, rozumianej formalnie jako dane postępowanie sądowoadministracyjne, należy każdorazowo przedłożyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Powyższy pogląd nie jest jednak trafny w aktualnym stanie prawnym. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Powyższe brzmienie tego przepisu zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) zmieniającej niniejszą ustawę w dniu 15 sierpnia 2015 r. Dotychczas, przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa, nie zawierał zatem sprecyzowania "przed sądem", co było źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Obecnie, od 15 sierpnia 2015 r., nie może już nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Również złożenie pełnomocnictwa do innej sprawy sądowej lub administracyjnej, z którego treści wynika upoważnienie dla pełnomocnika do występowania w innej sprawie, nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy zauważyć należy, że dokument pełnomocnictwa nie został złożony przy pierwszym piśmie wnoszonym do sądu (skardze), a zatem pełnomocnik nie może powoływać się na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy. Jak już podkreślono wyżej złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niewątpliwie w terminie wyznaczonym w zarządzeniu do uzupełnienia braków formalnych skargi strona skarżąca nie nadesłała wymaganego pełnomocnictwa, zatem zaistniała obligatoryjna przesłanka do odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.