II OZ 549/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 780/17 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 5 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 780/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego, oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzją Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nakazującą rozbiórkę pozostałości po budynku na działce o nr ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości [...]. Pismem z 5 grudnia 2017 r. jako uzupełnienie skargi skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, iż wykonanie decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej, nieodwracalnej szkody a w przypadku nieuwzględnienia wniosku może dojść do naruszenia jego dóbr materialnych poprzez zniszczenie budynku. Skarżący załączył do wniosku pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 20 listopada 2017 r. informujące co i w jakiej dacie należy wykonać oraz o konsekwencji niewykonania decyzji, a mianowicie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnił także, że powodem niewykonania decyzji było wprowadzenie go w błąd przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który miał twierdzić, że termin robót został wstrzymany. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W uzasadnieniu Sąd przywołał normę art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", a następnie wskazał, że zgodzić się należy ze stroną skarżącą, iż rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty może wiązać się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże niedopuszczalne jest uznanie, że każdy przypadek nakazu rozbiórki uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej. Zdaniem Sądu skarżący zawarte w uzasadnieniu wniosku twierdzenie, iż wykonanie zaskarżonej decyzji powodowałoby znaczną, nieodwracalną szkodę, nie zostało poparte jakimikolwiek dowodami lub chociażby wyjaśnieniami wskazującymi na faktyczny rozmiar takiej szkody. Wnioskodawca nie wskazał chociażby wysokości kosztów rozbiórki i ewentualnej odbudowy przedmiotowego budynku, czy też koniecznego do wykonania zakresu prac, który świadczyłby o trudnych do odwrócenia skutkach, m.in. z uwagi na czas i nakłady. Skarżący lakonicznie uzasadnił wniosek, ograniczając się tylko do stwierdzenia, że poniesie znaczną, nieodwracalną szkodę. Ponadto Sąd wziął pod uwagę, że to właśnie rozbiórka pozostałości budynku skarżącego nakazana zaskarżoną decyzją ma uchronić sąsiednie nieruchomości przed wyrządzeniem szkody oraz narażeniem osób postronnych na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia. Przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może być również subiektywne przeświadczenie strony o jej wadliwości. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucają mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że przy jego dochodach szkoda w wysokości około 20.000 zł jest szkodą znaczną. Ocena wysokości kosztów rozbiórki i kosztów szkody powstałej w wyniku nieuzasadnionej rozbiórki może wynosić około 30.000 zł. Bez rozpoznania skargi nie da się rozstrzygnąć jej zasadności. Zdaniem skarżącego nie jest prawdą, że przedmiotowa nieruchomość stanowi faktyczne zagrożenie dla nieruchomości sąsiedniej. Nowy właściciel tej sąsiedniej nieruchomości nie widzi tutaj zagrożenia. Część budynku, tj. ściany szczytowe, które mogłyby stanowić ewentualnie zagrożenie, zostały rozebrane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do normy art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzją nakazano skarżącemu wykonanie rozbiórki pozostałości budynku, w terminie do dnia 1 sierpnia 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, po ustaleniu, że przedmiotowy obiekt znajduje się w złym stanie technicznym i nie nadaje się do odbudowy bądź remontu. W stosunku do tej decyzji skarżący wniósł o zastosowanie ochrony tymczasowej, gdyż jego zdaniem wykonanie rozbiórki spowoduje wyrządzenie nieodwracalnej szkody – zniszczenie budynku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że co do zasady w orzecznictwie przyjmuje się, że nakaz rozbiórki już ze swej istoty może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co jednakże nie oznacza, że niejako automatycznie w stosunku do tego typu decyzji na wniosek skarżącego sąd zobowiązany jest zawsze do zastosowania ochrony tymczasowej. W każdej sprawie bowiem musi być badana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania omawianej instytucji w kontekście indywidualnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego. Mając na uwadze powyższe podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, by na skutek wykonania decyzji mogło dojść do zaistnienia którejkolwiek z przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Samo twierdzenie skarżącego, zawarte we wniosku, że na skutek wykonania decyzji może zostać wyrządzona nieodwracalna szkoda, w warunkach tej sprawy nie jest wystarczające. Stanowiska tego nie podważyło wniesione w tej sprawie zażalenie, szacujące ewentualną wysokość szkody na poziomie 20.000 – 30.000 zł. Należy mieć bowiem na uwadze, że – jak wynika z akt sprawy – pozostałości budynku objęte zaskarżoną decyzją znajdują się w niewielkiej odległości od zabudowań na zamieszkałej działce sąsiedniej, a sam obiekt usytuowany jest bezpośrednio przy granicy z tą działką. Kwestia ta, związana z bezpieczeństwem korzystania z działki sąsiedniej, nie może zatem pozostać bez znaczenia przy ocenie wniosku skarżącego. Przy czym podkreślić należy, że w postępowaniu wywołanym wnioskiem opartym na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd nie ocenia legalności zaskarżonej decyzji, a jedynie spełnienie przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej. W tej sytuacji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.