II SAB/Wr 68/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-11-09

Skład orzekający: Halina Filipowicz-Kremis, Olga Białek, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności w sprawie kontroli legalności budowy łazienki i garażu, pomimo wcześniejszego umorzenia postępowania w podobnej sprawie i odmowy wszczęcia nowego postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności, ponieważ po uchyleniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przez organ wyższej instancji, organ pierwszej instancji nie zakończył sprawy wydaniem decyzji administracyjnej, a jedynie poinformował skarżącego pismem o swoim stanowisku. Sąd zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w terminie 14 dni. Jednocześnie stwierdzono, że bezczynność organu nie miała rażącego charakteru, a wynikała z błędnego przeświadczenia o wystarczalności pisemnego poinformowania strony.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w K. w sprawie kontroli legalności budowy łazienki i garażu. PINB odmówił wszczęcia postępowania, ale postanowienie to zostało uchylone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB). Następnie PINB pismem poinformował skarżącego o braku podstaw do ponownego procedowania, powołując się na wcześniejszą decyzję legalizującą roboty budowlane. Skarżący zarzucił organowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego i wniósł skargę na bezczynność.
Rozstrzygnięcie
I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie legalności budowy łazienki i garażu dobudowanych od strony północnej budynku mieszkalnego przy ul. W. w L., w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie kontroli legalności dobudowania łazienki i garażu do budynku mieszkalnego I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie legalności budowy łazienki i garażu dobudowanych od strony północnej budynku mieszkalnego przy ul. W. w L., w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćset siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. D., działając przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżył, w dniu 22 czerwca 2017r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB) w sprawie kontroli legalności budowy łazienki i garażu, dobudowanych od strony północnej budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. w L. (działka nr 111), którego właścicielem jest I. S.. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie w terminie 14 dni od daty doręczania organowi akt oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu autor skargi podał, że pismem z dnia 22 listopada 2016 r. wystąpił do PINB o przeprowadzenie kontroli w zakresie legalności budowy łazienki i garażu, dobudowanych od strony północnej budynku mieszkalnego znajdującego się przy ul. W. w L.. PINB postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) odmówił wszczęcia postępowania w powyższej sprawie, jednak D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. (dalej DWINB), na skutek zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia [...] r. uchylił w całości powyższe postanowienie. W ocenie skarżącego, powyższa czynność kasacyjna zrodziła po stronie PINB obowiązek wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie i umożliwienia wzięcia w niej udziału stronom postępowania. Organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego ignorując jednak swoje ustawowe obowiązki, w dniu 19 stycznia 2017 r. wystosował do skarżącego pismo w którym poinformował go, że w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną z dnia [...] r. nr [...] zalegalizował roboty budowalne wykonane samowolnie w garażu dobudowanym do opisanego wyżej budynku. Zdaniem skarżącego, takie działanie organu pierwszej instancji rażąco narusza podstawowe, elementarne zasady postępowania administracyjnego jak zasada prawdy obiektywnej, zasada pogłębiania zaufania do obywateli, zasada informowania i zasada czynnego udziału stron w postępowaniu. Argumentując powyższe stanowisko wywodził, że organ nie przeprowadził w zakresie wskazanym w jego wniosku żadnego postępowania, nie zgromadził materiału dowodowego – nawet nie wszczął postępowania mimo, że obowiązek taki wynikał z postanowienia DWINB z dnia [...] r. PINB ograniczył się tylko do poinformowania skarżącego zwykłym pismem, o zalegalizowaniu robót budowlanych wykonanych samowolnie w spornym garażu mocą decyzji z dnia [...] r. umarzającej postępowanie toczące się przed PINB w sprawie przebudowy budynku, polegającej na zmianie kształtu dachu i biegu schodów wewnętrznych celem powiększenia powierzchni mieszkalnej. W związku z powyższym autor skargi zauważył, że niezrozumiałym jest w jaki sposób, w zakresie decyzji umarzającej postępowanie w sprawie przebudowy budynku polegającego na zmianie kształtu dachu i biegu schodów, mogła się jednocześnie mieścić legalizacja dobudowania do budynku pomieszczeń łazienki i garażu - tym bardziej, że ten sam organ, w późniejszym piśmie z datowanym na 12 maja 2017 r. stwierdził: "od roku 2014 prowadzone było inne postępowanie administracyjne o sygn. akt [...] - dot. przebudowy budynku mieszkalnego polegającej na zmianie kształtu dachu i biegu schodów drewnianych wewnętrznych (..)". Zdaniem skarżącego przywołany cytat świadczy, że PINB stosownie do okoliczności i potrzeby, dowolnie czy też samowolnie uznaje, czy objął swoim postępowaniem daną sprawę, czy też nie i czy ta sprawa jest przedmiotem ostatecznej decyzji, czy też nie. Skarżący podniósł, że niedopuszczalne jest aby organ administracji nie podejmował jakiegokolwiek działania przy rozpatrywaniu wniosku o wydanie określonej decyzji. Stanowi to naruszenie przepisów zobowiązujących do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki a gdy wymaga ona przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w terminie miesiąca, lub gdy jest szczególnie skomplikowana, w terminie dwóch miesięcy (art. 35 k.pa.). Jeżeli organ nie jest w stanie dotrzymać ustawowo określonych terminów załatwienia sprawy, powinien zawiadomić wnioskodawcę o ich niedotrzymaniu i przyczynach zwłoki, wskazując nowy termin jej załatwienia. W niniejszej sprawie PINB nie wypełnił żadnego ze wskazanych wyżej obowiązków, co uzasadnia czynność zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że skarga dotyczy rozpatrzenia wniosku z dnia 22 listopada 2016 r. o przeprowadzenie kontroli legalności budowy łazienki i garażu dobudowanych od strony północnej do budynku przy ul. W. w L., stanowiącego własność I. S.. Przedstawił czynności podjęte po złożeniu tego podania, przytaczając treść pisma z dnia 19 kwietnia 2017 r. w którym udzielił szczegółowych wyjaśnień co do przyczyn dla których uznał, że nie jest zasadne prowadzenie w tej sprawie postępowania. W szczególności wskazał na brak podstaw do ingerencji, ze względu na fakt załatwienia tej sprawy decyzją ostateczną z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwana dalej u.p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Skargę na bezczynność organu administracji publicznej można wnieść skutecznie w stosunku do organu, który, mimo, że zobowiązany do wydania aktu, interpretacji lub dokonania czynności bądź stwierdzenia uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie czyni tego w terminie ustawowo przewidzianym (art. 149 P.p.s.a.). Wniesiona w niniejszej sprawie skarga znajduje swoje umocowanie w ww. przepisach, gdyż dotyczy bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kłodzku (dalej PINB) w rozpoznaniu sprawy administracyjnej dotyczącej legalności budowy garażu i łazienki w budynku mieszkalnym przy ul. W. w L.. Przed przystąpieniem do szczegółowych rozważań merytorycznych wyjaśnić należy, że Sąd nie stwierdził przeszkód o charakterze formalnym dla rozpoznania niniejszej skargi. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 u.p.p.s.a. warunkiem dopuszczalności skargi jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na niezałatwienie sprawy w terminie lub przewlekłe prowadzenie postępowania niezbędne jest złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia – o czym stanowi art. 37 § 1 K.p.a. Dopiero po wyczerpaniu wskazanego trybu, strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest wskazanie, że złożyła ona stosowne zażalenie do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi nie ma przy tym znaczenia sposób rozpoznania zażalenia przez właściwy organ. Na podstawie przedłożonych akt Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zażalenie takie przed wniesieniem skargi zostało złożone do DWINB i zostało przez ten organ rozpatrzone. Przystępując do rozpoznania skargi należy w pierwszym rzędzie zauważyć, że o bezczynności organu administracji publicznej możemy mówić w każdym przypadku niezałatwienia przez organ sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Dla uwzględnienia skargi na bezczynność konieczne jest zatem uprzednie ustalenie, że istnieje określony przepis prawa, który zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności. Bezczynność organu zachodzi bowiem, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub podjęciem czynności (T.Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Warszawa 2005, s.86). Skarga na bezczynność traktowana jest zatem jako skuteczne narzędzie przymuszające organ do podjęcia żądanego działania. Celem tej instytucji jest bowiem ochrona uprawnień jednostki do żądania od organu zachowania gwarantowanego jednostce przez przepis prawa. Podstawowym kryterium oceny zasadności skargi na bezczynność organu jest ustalenie, czy nakazanie organowi administracji wydania aktu administracyjnego będzie uzasadnione i celowe w okolicznościach konkretnej sprawy. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie wystąpiły opisane na wstępie przesłanki do uznania, że zachodzą podstawy do wydania orzeczenia zgodnie z art. 149 u.p.p.s.a. Z przedstawionych wraz z odpowiedzią na skargę akt sprawy wynika, że PINB w K. prowadził w 2014 r., z udziałem skarżącego jako strony, postępowanie dotyczące budynku przy ul. W. w L. (w początkowej fazie określone jako postępowanie w sprawie przebudowy tego budynku), które zakończone zostało decyzją z dnia [...] o umorzeniu postępowania w sprawie rozbudowanego przez I. S. budynku mieszkalnego. Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji, przedmiotem zainteresowania organu w toku postępowania które zostało nią zakończone, były roboty budowlane dotyczące dobudowy w 1974 r. garażu, jego przebudowy w latach 1989-1990 oraz roboty remontowe wykonane samowolnie w tym garażu. Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku postępowania po wydaniu decyzji DWINB z dnia [...]. Następnie wnioskiem z dnia 22 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił do PINB o przeprowadzenie kontroli w zakresie legalności budowy łazienki i garażu dobudowanych od strony północnej do budynku przy ul. W.. Wskazując, że bryła łazienki i garażu została samowolnie powiększona w stosunku do garażu na dobudowanie którego uzyskano pozwolenie na budowę z 1974 r., wnioskodawca podnosił, że nie doszło w latach osiemdziesiątych do przebudowy garażu, ale do budowy nowych pomieszczeń garażu i łazienki, co doprowadziło do przybliżenia budynku do granicy z jego działką. W związku z powyższym wnioskiem, PINB w dniu 2 grudnia 2016 r. zawiadomił I. S., A. D. i jego pełnomocnika o "przeprowadzeniu dowodu z oględzin w postępowaniu administracyjnym w sprawie legalności budowy, łazienki i garażu dobudowanych od strony północnej budynku mieszkalnego". W dniu 28 grudnia 2016 r. odbyły się z udziałem właścicielki, oględziny w sprawie legalności budowy łazienki i garażu dobudowanych od strony północnej budynku mieszkalnego, z której to czynności spisano protokół. Kolejną czynnością procesową organu było wydanie postanowienia z dnia 3 stycznia 2017 r. którym, na podstawie art. 61a k.p.a., PINB odmówił wnioskodawcy wszczęcia postępowania w przedmiocie legalności budowy łazienki i garażu dobudowanych od strony północnej (...) wskazując, że postępowanie w tej sprawie nie mogło być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn o których mowa w ww. przepisie. Organ wyjaśnił, że wszczęcie przedmiotowego postępowania prowadziłoby do wydania kolejnej decyzji w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną z dnia [...] r. Postanowienie PINB z dnia [...] r. na skutek zażalenia pełnomocnika skarżącego, zostało przez DWINB uchylone (postanowieniem z dnia [...]) przy zastosowaniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ II instancji uznał bowiem, że w przypadku postępowań prowadzonych na podstawie art. 48, art. 49b oraz art. 50-51 Prawa budowlanego, ze względu na ich nakazowy charakter, nie jest możliwe wszczęcie postępowania na wniosek stron lecz tylko z urzędu. W konsekwencji organ uznał, że skoro nie wszczyna się postępowań określonych ww. przepisami prawa materialnego na wniosek, to nie było też podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w opisanej wcześniej sprawie. Organ zauważył jednakże, że zarzuty zażalenia powinny być podniesione w postępowaniu jakie będzie toczyć się przed organem I instancji. W tych okolicznościach, po otrzymaniu stanowiska organu wyższego stopnia, PINB wystosował do pełnomocnika skarżącego pismo z dnia 19 kwietnia 2017 r. informujące, że nie znajduje on podstaw do ponownego procedowania w sprawie objętej wnioskiem, gdyż rozstrzygnięto co do niej decyzją ostateczną z dnia [...] r. i zalegalizowano roboty budowle wykonane samowolnie w garażu w budynku przy ul. W.. Powyższe pismo zakończyło czynności procesowe organu I instancji. Mając na uwadze opisany wyżej przebieg czynności procesowych Sąd stwierdził, że PINB pozostaje w bezczynności w załatwieniu sprawy legalności budowy łazienki i garażu dobudowanych od strony północnej budynku mieszkalnego na działce nr 111. W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że niezależnie od przyczyn uchylenia postanowienia PINB z dnia [...] r. podanych w postanowieniu DWINB z dnia [...] r., odmowa wszczęcia postępowania w sprawie legalności budowy łazienki i garażu (dokonana ww. postanowieniem z dnia [...] r.) nastąpiła w toku już toczącego się postępowania administracyjnego w opisanej wyżej sprawie. O fakcie wszczęcia tego postępowania, zawiadomił bowiem PINB jednocześnie z zawiadomieniem o przeprowadzeniu dowodu z oględzin. W piśmie z dnia 2 grudnia 2016 r. skierowanym do stron postępowania, podano bowiem, że przeprowadzony zostanie dowód w "postępowaniu administracyjnym w sprawie legalności budowy łazienki i garażu (...)." Polegający na przeprowadzeniu oględzin. Podobne stwierdzenia zawarte są w protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu 28 grudnia 2016 r. Treść skierowanego do stron zawiadomienia z dnia 2 grudnia 2016 r. wskazuje zatem, że niezależnie od tego, czy na zasadzie oficjalności czy też na wniosek, przed PINB, już przed wydaniem postanowienia z dnia [...] r., doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego w opisanej na wstępie sprawie, o czym poinformowano strony. Godzi się zatem przypomnieć, że postępowanie administracyjne może być wszczęte na wniosek strony lub z urzędu. Zgodnie bowiem z zasadą oficjalności wyrażoną możliwe jest wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, niezależnie od wniosku jednostki. Oprócz tego istnieją sytuacje, kiedy do wszczęcia postępowania niezbędny jest wniosek strony, co z kolei stanowi realizację zasady skargowości (art. 61 § 1 k.p.a.). Wszczęcie postępowania na żądanie następuje z chwilą doręczenia organowi tego żądania (art. 61 § 3 k.p.a.), zaś w przypadku postępowania z urzędu, przyjmuje się, że następuje ono z dniem dokonana przez organ pierwszej czynności procesowej o której zostanie zawiadomiona strona. Należy także zwrócić uwagę, że występują kategorie spraw w których możliwe jest wszczęcie postępowania zarówno z urzędu jak i na wniosek strony. W orzecznictwie zwraca się bowiem uwagę, że art. 61 § 1 k.p.a. winien być interpretowany w powiązaniu z przepisami praw materialnego, które wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji oraz normują inicjatywę co do powstania stosunku prawnego określonej treści. Jedynie w pewnym uproszczeniu można wskazać, że przypadku, gdy przepis prawa nie reguluje expressis verbis inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw administracyjnych przyjmuje się, że jeżeli przedmiotem postępowania jest określenie ciążących na jednostce obowiązków, ograniczenie lub cofnięcie uprawnień - wszczęcie postępowania następuje z urzędu. Jeżeli zaś chodzi o ustalenie sytuacji prawnej jednostki w zakresie jej uprawnień, zgodnie z zasadą, że jednostka rozporządza swoim prawem wszczęcie postępowania następuje na jej wniosek. Skoro określając podstawy wszczęcia postępowania administracyjnego ustawodawca w przywołanym art. 61 k.p.a. posługuje się oznaczającym alternatywę zwykłą słowem " lub " dla obu w nim przewidzianych przypadków inicjujących rozpatrzenie sprawy, to naprowadza to, że pojawiają się sprawy, które mogą zostać wszczęte zarówno z urzędu, jak i na wniosek w przypadku uprzedniej inicjatywy strony. Tej ogólnej regulacji odpowiadają normy prawa materialnego, wśród których można wyodrębnić wszystkie wskazane wyżej sytuacje. W związku z powyższym, można wskazać orzeczenia sądowoadministracyjne, które – inaczej niż DWINB w swoim postanowieniu z dnia [...] r. - nie ograniczają możliwość wszczęcia postępowania w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego wyłącznie z urzędu. Wskazuje się w nich, że skoro przepis prawa nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania na wniosek, to nie jest dopuszczalne wyprowadzenie ograniczenia co do wszczęcia postępowania wyłącznie z urzędu. Brak zatem uzasadnionych podstaw do wyłączenia dopuszczalności wszczęcia postępowania na żądanie strony poprzez przyjęcie wyłącznie zasady oficjalności (wszczęcia postępowania z urzędu). Podkreśla się także, że w razie gdy jednostka żąda wszczęcia postępowania ze względu na swój interes prawny, to nie można jej tego prawa pozbawić wywodząc o dopuszczalności wszczęcia postępowania jedynie z urzędu (por. np. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1573/11, z dnia 17 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 3055/13, WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1148/14, WSA w Krakowie z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1187/14 dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Według rozwiązań przyjętych w Kodeksie postępowania administracyjnego, prawu strony do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego, przewidzianym w art. 61 k.p.a., odpowiada obowiązek organu do załatwienia zgłoszonego żądania w formach przewidzianych w tej ustawie poprzez nadanie sprawie biegu lub wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania opartego o art. 61a k.p.a. W efekcie, w sprawach w których możliwe jest wszczęcie postępowania zarówno z urzędu, jak i na wniosek, nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania z urzędu bez procesowego rozpatrzenia zgłoszonego żądania, tj. nadania mu biegu lub wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Tylko bowiem wskazane procesowe formy załatwienia sprawy stanowią gwarancję zapewnienia praw procesowych strony w postępowaniu administracyjnym. Istotne także jest, że toczące się postępowanie administracyjne nie może być zakończone odmową jego wszczęcia. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.) zastrzeżona jest bowiem dla wstępnego etapu oceny wniosku. Dostrzeżenie po wszczęciu postępowania niedopuszczalności jego prowadzenia może prowadzić jedynie do umorzenia postępowania w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli zatem w niniejszej sprawie doszło przed PINB do wszczęcia postępowania, w związku z wnioskiem skarżącego w sprawie kontroli legalności budowy łazienki i garażu dobudowanych do budynku mieszkalnego na działce nr 111, to niezależnie od tego czy nastąpiło ono na zasadzie oficjalności czy też skargowości, winno być one zakończone w formie prawem przewidzianej. Zgodnie z art. 104 k.p.a. następuje to przez wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy albo kończącej postępowanie w inny sposób (art. 105 k.p.a.). Powyższe oznacza, że PINB, po wydaniu przez DWINB postanowienia kasacyjnego z dnia [...] r. zobowiązany był do zakończenia toczącego się przed nim postępowania przez wydanie decyzji administracyjnej od której stronom przysługują środki zaskarżenia. Wyjaśnić przy tym należy, że wymogu prawidłowego zakończenia postępowania nie spełnia pismo z dnia 19 kwietnia 2017r. informujące skarżącego o tym, że samowolnie wykonane roboty budowlane w garażu zostały już zalegalizowane decyzją wydaną w 2014 r. Nie ulega wątpliwości, że ocena organu co do tożsamości obu postępowań jest między stronami sporna i powinna być poddana kontroli w postępowaniu instancyjnym. W orzecznictwie NSA wielokrotnie podkreślono, że w demokratycznym państwie prawnym nie jest dopuszczalne zamykanie drogi do postępowania administracyjnego przez stosowanie procedury postępowania skargowo-wnioskowego. Ugruntowany jest pogląd, że ustawodawca przyjmuje generalną zasadę pierwszeństwa postępowania jurysdykcyjnego przed skargowym i transformacji skargi w odpowiedni środek postępowania jurysdykcyjnego. Przesądzenie poza postępowaniem administracyjnym, w formie zawiadomienia o załatwieniu skargi, pozbawia jednostkę wszelkich praw procesowych, a zwłaszcza prawa do zaskarżenia w toku instancji a następnie zaskarżenia na drodze sądowej. Ten kierunek wykładni potwierdza brzmienie art. 61a § 1 K.p.a., w myśl którego gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (tak w wyroku NSA z dnia 23 sierpnia 2013r., sygn. akt II OSK 1815/13; w wyroku NSA z dnia 14 kwietnia 2011r., sygn. akt II OSK 584/11, wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1573/11, CBOSA). W świetle przedstawionych wyżej okoliczności Sąd stwierdził, że PINB pozostawał w bezczynności w załatwieniu sprawy legalności budowy łazienki i garażu dobudowanych do budynku mieszkalnego przy ul. W. w L.. W konsekwencji skarga na bezczynność tego organu okazała się uzasadniona. Jej istotą jest bowiem wymuszenie na organie załatwienia sprawy i niedopuszczenie do sytuacji, w której brak działania organu w formie wymaganej przez przepisy, uniemożliwia stronie zwrócenie się o merytoryczną kontrolę jego działalności przez wniesienie np. odwołania do organu wyższej instancji, czy skargi do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Jednocześnie stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a p ww. ustawy, w pkt II Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała rażącego charakteru. . Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że postępowanie organu i niewydanie procesowego rozstrzygnięcia wynikało z błędnego przeświadczenia, że w realiach niniejszej sprawy wystarczającym jest poinformowanie skarżącego na piśmie o stanowisku organu. Nie sposób jednak uznać, że działanie organu nacechowane było lekceważącym stosunkiem do norm prawnych. Organ podejmował bowiem czynności dotyczące przedmiotowego wniosku, a jedynie nie przybrały one właściwej formy, określonej przepisami prawa. O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 cytowanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Mając powyższe na względzie na mocy art. 205 § 2 u.p.p.s.a oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 1804 z późn. zm.) Sąd zasądził zwrot uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło