I SA/Kr 813/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Inga Gołowska sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi L. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 28 czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy; I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych). Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wyłączył z materiału dowodowego, zebranego w toku prowadzonego wobec L. W. postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2014r., część dokumentu ( pisma z dnia 30.11.2016 r. od M. W.), poprzez jego anonimizację. Anonimizacji poddano dane adresowe M. W. oraz dane podmiotów ujawnionych w tym piśmie, a nie mających związku z prowadzonym wobec skarżącej L. W. postępowaniem podatkowym. W uzasadnieniu organ wskazał, że indywidualne dane osób zawarte w tym dokumencie stanowią tajemnicę skarbową zgodnie z art. 293 § 1 i § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W interesie publicznym leży, by organ podatkowy prowadząc postępowanie wobec jednego podatnika nie ujawniał danych innych osób nie związanych ze sprawą, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym na identyfikację, a także mogłyby narazić na szkodę interesy tych podmiotów. Pismem z dnia 14.02.2017 r. skarżąca złożyła wniosek o umożliwienie zapoznania się z dokumentem wyłączonym z jawności ze względu na interes publiczny. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia 5 maja 2017 r. nr [...], uznając, że pismo to stanowi w istocie wniosek o wgląd w część dokumentu wyłączonego z akt sprawy, odmówił zapoznania się z tym dokumentem. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 178 § 1 i 3 oraz art. 179 Ordynacji podatkowej oraz powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia z 19.01.2017 r. o wyłączeniu części przedmiotowego dokumentu, tj. powołał się na art. 293 § 1 i § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej i ochronę danych osób zawartych w tym dokumencie, a niezwiązanych z przedmiotową sprawą. We wniesionym zażaleniu L. W. podniosła zarzut naruszenia art. 179 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie umożliwienia stronie zapoznania się ze znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami zawierającymi informacje niejawne, gdyż materiały te mogą mieć istotne znaczenie dla sprawy, oraz naruszenia art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej, gdyż postanowienie zawiera błędne uzasadnienie faktyczne i prawne, które nie spełnia przesłanek ustawowych. Wedle skarżącej organ błędnie przyjął, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do udostępnienia stronie do wglądu całości materiałów dowodowych postępowania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 28 czerwca 2017r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podano, iż organ odmówił udostępnienia tylko części danych zawartych w piśmie M. W., które to dane w ocenie organu objęte są tajemnicą skarbową z uwagi na to, że zawierają informacje, których ujawnienie mogłoby naruszać interes innych podmiotów nie związanych bezpośrednio ze sprawą. Ograniczenie dostępu do treści dokumentu nie oznacza, że skarżąca nie ma dostępu w ogóle do przedmiotowego pisma. Zanonimizowane pismo znajduje się w aktach sprawy, a co istotne, po anonimizacji treść pisma jest równie zrozumiała jak i przed dokonaniem anonimizacji. Organ kierował się przestrzeganiem zasad postępowania oraz mając na uwadze związanie tajemnicą skarbową jak i to, iż prowadząc postępowanie wobec określonego podmiotu nie ujawnia danych innych podmiotów niezwiązanych bezpośrednio ze sprawą, a które uzyskał w trakcie czynności służbowych. Z uwagi na to za ograniczeniem prawa do wglądu do oryginału dokumentu przemawia interes publiczny. W sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie przepisu art. 179 Ordynacji podatkowej. Kwestionując zasadność odmowy umożliwienia zapoznania się z dokumentami częściowo wyłączonymi z akt sprawy, powinna skarżąca wykazać brak podstaw do ich wyłączenia na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej. Natomiast jak wynika z treści zażalenia nie neguje, że interes publiczny wymaga ochrony indywidualnych informacji dotyczących podmiotów trzecich. Nie podważa również, że wyłączone informacje takie dane zawierają, natomiast wadliwości zaskarżonego postanowienia upatruje w nieudostępnieniu w całości wyłączonych dokumentów, choć były one dostępne w formie zanonimizowanej. Przepis art. 179 § 1 daje podstawę do wyłączenia z akt sprawy części dokumentu. Możliwość anonimizacji części dokumentu zachodzi wówczas, gdy pozostawienie tak zmodyfikowanego dokumentu jest niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W zakresie pozostałych zarzutów podano, iż postanowienie organu I instancji zawiera wszystkie elementy, jakie zgodnie z prawem powinny się w nim znaleźć. Postanowienie to odpowiada zatem wymogom przepisu art. 217 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Na powyższe postanowienie L. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przywołując w całości zarzuty podniesione w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, dodatkowo wskazując na naruszenie art. 233 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej W uzasadnieniu wskazano, iż sporne materiały mogą mieć istotne znaczenie dla sprawy. Według skarżącej bez zapoznania się z całością materiałów dowodowych zgromadzonych z urzędu nie ma ona możliwości złożenia swoich wniosków dowodowych i wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Ponadto wedle skarżącej postanowienia organów obu instancji zawierają błędne uzasadnienie faktyczne i prawne, gdyż nie spełniają przesłanek ustawowych, przez co naruszono art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd w oparciu o art. 151 tej ustawy oddala skargę. Zarzuty skargi są zasadne, albowiem w poddanej sądowej kontroli sprawie doszło do naruszenia przez organy art. 179 § 1 i § 2, oraz art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej, co miało wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że istotą rozpatrywanej sprawy była ocena, czy skarżone organy prawidłowo zastosowały art. 179 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, odmawiając ze względu na interes publiczny umożliwienie stronie zapoznania się z danymi zanonimizowanymi przez organ z pisma pochodzącego od M. W.. Z tej perspektywy zwrócić należy zwłaszcza uwagę na znaczny stopień ogólności argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień. Rozważania merytoryczne w dużej mierze sprowadzają się do przywołania przepisów, ich teoretycznej (tj. oderwanej od okoliczności sprawy) analizy i wyrażonych na ich gruncie poglądów orzecznictwa. Fragmenty uzasadnienia odnoszące się do przedmiotowej sprawy sprowadzają się do jednego stwierdzenia: "po anonimizacji treść pisma jest równie zrozumiała jak i przed dokonaniem anonimizacji". Oceniając przytoczoną argumentację nie sposób nie dostrzec, że organy nie odniosły się w istocie do konkretnych okoliczności sprawy mających świadczyć o zasadności odmowy wglądu w przedmiotowe dane. Generalne wskazanie na przesłankę interesu publicznego, dobro osób trzecich, czy zawarcie w piśmie dotyczącej innego podmiotu chronionych tajemnicą skarbową danych o innym podmiocie niż skarżąca (z czym generalnie można zetknąć się w każdym przypadku włączenia do materiału dowodowego pism kontrahenta podatnika) nie wyjaśnia, dlaczego akurat w niniejszej sprawie odmowa udostępnienia spornych danych miałaby być usprawiedliwiona. Organ nie próbował nawet wskazać rodzajowo informacji, które świadczyłyby o konieczności zatajenia przed skarżącą tych danych, w tym dotyczy to zwłaszcza zanonimizowania nazwiska osoby faktycznie prowadzącej działalność w imieniu M. W. zwłaszcza, jak wynika z tego pisma w okresie, co do którego prowadzona jest sprawa podatkowa względem skarżącej z uwagi na wspólne transakcje, dokonywanie płatności wobec L. W. i inne rozliczenia. Brak jest zatem wskazania, dlaczego te dane nie mają bezpośredniego wpływu na prowadzone postępowanie podatkowe wobec skarżącej np. z uwagi na rodzaj kontrolowanej działalności, rozliczenia finansowe, wystawiane faktury, czy też sam badany okres rozliczeniowy w podatku, tj. bez wyjaśniania, czy ta informacja jest przydatna dowodowo do weryfikacji rozliczenia skarżącej w podatku od towarów i usług. Mając to na uwadze trzeba przyjąć, że wykazanie interesu publicznego przemawiającego za wyłączeniem spornych danych z dokumentu i uniemożliwieniem skarżącej wglądu do jego treści, nie może sprowadzać się do przywołania ogólnego sformułowania o chronieniu danych osób trzecich. To bowiem, że dana kategoria informacji może podlegać co do zasady ochronie jako spełniająca kryteria "interesu publicznego" nie oznacza, że wystarczy się na nią powołać i nie trzeba na tle konkretnych okoliczności sprawy wykazać, jakie (rodzajowo) treści czy dane osobowe określonych grup podmiotów czy osób zawarte w dokumencie są podstawą odmowy stronie wglądu do dokumentu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy o p.p.s.a. orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku, o kosztach postępowania rozstrzygając w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 tejże ustawy.