IV SA/Po 223/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii po rozpoznaniu odwołania M. S. utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] im. K. M. w P. z [...] listopada 2016 r. w sprawie skreślenia M. S. z listy studentów II roku, studiów niestacjonarnych II stopnia, kierunek kosmetologia Wydziału [...] im. K. M. w P.. W uzasadnieniu organ wskazał, że zainteresowana w roku akademickim [...] nie uzyskała zaliczenia z przedmiotu Toksykologia kosmetyków oraz nie zdała egzaminu z przedmiotu Technologia formy kosmetyków, a także nie złożyła pracy magisterskiej w terminie do dnia [...] września 2016 r. Organ podniósł, iż zainteresowana w swym odwołaniu nie kwestionując faktu, że nie uzyskała zaliczenia z przedmiotu Toksykologia kosmetyków oraz nie zdała egzaminu z przedmiotu Technologia formy kosmetyków podnosi zarzut, iż mimo spełnienia przesłanek do dopuszczenia do egzaminu została z niego wyproszona, a na późniejsze prośby o wyznaczenie kolejnego terminu, nie uzyskała nigdy odpowiedzi. Zdaniem odwołującej, w sytuacji braku wyżej wymienionych zaliczeń, złożenie pracy magisterskiej mijało się z celem. Organ podniósł, że z zebranego w sprawie materiału wynika jednoznacznie, że odwołująca okoliczności tych nie kwestionuje, że była ona nieobecna na dwóch spośród trzech obowiązkowych zajęć seminaryjnych z przedmiotu Toksykologia kosmetyków i nie przedstawiła w wymaganym terminie usprawiedliwienia swej nieobecności. Organ podkreślił, iż bezspornym jest też, że studentka nie stawiła się na zaliczenie przedmiotu Toksykologia formy kosmetyków, jak twierdzi w odwołaniu "będąc rozbitą psychicznie", co jednak nie jest usprawiedliwieniem. Trudno nie zgodzić się z odwołującą, że w zaistniałej sytuacji (brak zaliczeń), złożenie pracy magisterskiej mijało się z celem, ale nie zmienia to faktu, iż pracy tej w zakreślonym terminie odwołująca nie złożyła. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła M. S. zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów postępowania ujawnionych w art. 107 §1 i 3 Kpa w zw. z art. 7 Kpa, 77 Kpa i 80 Kpa oraz w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1842 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie, polegające na lakonicznym uzasadnieniu stanowiska organu, pozbawionego wnikliwej analizy materiału dowodowego jak i inicjatywy dowodowej, oceny walorów wiarygodności zgromadzonych dowodów, braku wskazania przyczyn dla których pewnym dowodom odmówiono tej wiarygodności w szczególności wielokrotnym pismom (e-mail) wysyłanym w sprawie przez skarżącą, dowolna ocenę materiału dowodowego, jak również całkowity brak uzasadnienia prawnych podstaw decyzji Dziekana Wydziału Farmaceutycznego w zakresie przywołanego przepisu nieobowiązującego Regulaminu Studiów, 2. naruszenie przepisów postępowania ujawnionych w art. 6 Kpa w zw. § 3 i § 5 Uchwały nr [...] Senatu [...] im. K. M. w P. z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów [...] im. K. M. w P., poprzez ich nie zastosowanie i w konsekwencji zastosowanie § 45 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów (Uchwała nr [...] Senatu [...] im. K. M. w P. z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów [...] im. K. M. w P.) jako podstawy prawnej decyzji z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], Dziekana Wydziały [...] pomimo obowiązywania od dnia [...] października 2016 r. Regulaminu Studiów wprowadzonego do obrotu prawnego uchwałą Senatu nr [...], a tym samym wydania decyzji na podstawie nieistniejącej normy prawnej. 3. naruszenia przepisów postępowania ujawnionych w § 23 ust. 4 pkt 1 i § 24 ust. 1 i 2 Regulaminu Studiów (Uchwała nr [...] Senatu [...] im. K. M. w P. z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów [...] im. K. M. w P.) w zw. z art. 161 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez ich nie zastosowanie i w konsekwencji pozbawienie skarżącej jej uprawnień w zakresie poprawienia oceny z zaliczenia przedmiotu Toksykologia kosmetyków, 4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nie zaliczeniu przedmiotu Toksykologia kosmetyków pomimo wypełnienia warunków ustalonych przez prowadzącą - konspekt wysiany w terminie - a przez to nie zgromadzenie materiału dowodowego w pełnym zakresie i nie rozpoznanie stawianych zarzutów pomimo normatywnego obowiązku, wynikającego z art. 140 Kpa w zw. z art. 35 § 2 Kpa i art. 75 § 1 Kpa i art. 77 § 1 Kpa, ponownego rozpoznania sprawy przez organ II instancji oraz nie uwzględnienia potwierdzenia usprawiedliwienia nieobecności podczas zajęć pomimo, że § 31 ust. 1 Regulaminu Studiów (Uchwała nr [...] Senatu [...] im. K. M. w P. z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów [...] im. K. M. w P.) nie znajduje zastosowania w przypadku nieobecności na zajęciach, co potwierdza także brzmienie § 37 ust. 1 Regulaminu Studiów - wprowadzonego uchwałą nr [...] Senatu [...] im. K. M. w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału Farmaceutycznego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że decyzja Dziekana Wydziału Farmaceutycznego oparta została na normie nie obowiązującego Regulaminu Studiów. Organ I instancji w decyzji z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], jako podstawę wskazał § 45 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów [...] w P. wprowadzonego uchwałą nr [...] Senatu [...] im. K. M. w P. z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów [...] im. K. M. w P.. Jednakże dnia [...] kwietnia 2016 r. Senat [...] im. K. M. w P. podjął uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów [...] im. K. M. w P., którą w § 3 uchylił obowiązywanie uchwały nr [...] w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów [...] im. K. M. w P. zaś w § 5 określił, iż uchwała nr [...] wchodzi w życie dnia [...] października 2016r. Natomiast w § 61 Regulaminu wprowadzonego w życie uchwała Senatu nr [...] wyrażono normę wskazującą, iż wchodzi on w życie z dniem uchwalenia (tj. [...] kwietnia 2016 r.) z mocą obowiązywania od [...] października 2016r. Jednocześnie brak jest przepisów intertemporalnych. Skarżąca podniosła, że Regulamin Studiów, zarówno obowiązujący do [...] września 2016 jak i od [...] października 2016, zawiera normy, zgodnie z którymi student ma prawo do poprawiana zaliczenia przedmiotu jak również egzaminu, a skreślenie go z listy studentów następuje dopiero po niedostatecznym zaliczeniu przedmiotu lub egzaminu w trybie jego poprawiania. Skarżąca podkreśliła, że Regulamin Studiów z 2015 jak i 2016r., co do zasady stanowi o prawie studenta do dwukrotnego poprawiania oceny niedostatecznej w terminie uzgodnionym z osobą prowadzącą zajęcia. Prowadząca zajęcia z Toksykologii kosmetyków odmówiła skarżącej zaliczenia tego przedmiotu pomimo takiego prawa wynikającego z Regulaminu. W ten sposób pozbawiła w sposób nieuprawniony prawa skarżącej do zaliczenia tego przedmiotu. Przy czym regulamin studiów nie dopuszcza możliwości innego uregulowania tego zagadnienia w wewnętrznych regulaminach jednostek dydaktycznych co do uzyskania zaliczeń przedmiotu. Natomiast student, który nie zaliczył przedmiotu z danego roku na obowiązek zaliczenia tych przedmiotów w następnym roku akademickim po wniesieniu opłaty. Istotnym jest, że ta norma Regulaminu nie dotyczy wyłącznie studentów pierwszego roku studiów jednolitych oraz pierwszego roku studiów licencjackich, którzy w przypadku niezaliczenia przedmiotów w danym roku podlegają skreśleniu z listy studentów. Powyższe oznacza, że zarówno Rektora jak i Dziekan uchybili temu przepisowi w sposób rażący pozbawiając skarżącą prawa kontynuacji nauki poprzez ponowne zaliczenia przedmiotu i przystąpienie do egzaminu z przedmiotów, z których uzyskała wynik negatywny (Toksykologia kosmetyków, Technologia form kosmetyków), a w konsekwencji złożenia pracy dyplomowej uprawniającej jej do uzyskania tytułu naukowego magistra. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii w P. utrzymująca w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] im. K. M. w P. o skreśleniu skarżącej z listy studentów II roku, studiów niestacjonarnych II stopnia, kierunek kosmetologia Wydziału [...] im. K. M. w P.. Jak wynika z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r. , poz. 1842 – dalej jako "ustawą o szkolnictwie") uczelnia publiczna jest uczelnią utworzoną przez państwo reprezentowane przez właściwy organ władzy lub administracji publicznej. Uczelnia jest autonomiczna we wszelkich obszarach swojego działania na zasadach określonych w ustawie - art. 4 ust. 1 ustawy o szkolnictwie stanowiący respektowanie zasady wyrażonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP. Uczelnia publiczna nie jest zatem organem administracji publicznej, o którym mowa w art. 1 pkt 1 Kpa, a jedynie jednostką organizacyjną nie będącą organem państwowym ani samorządowym, która została powołana do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2001r. sygn. akt I SA 2521/00, niepublikowany). Taka pozycja uczelni państwowej powoduje, że ustawodawca w art. 207 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wprowadził zapis o odpowiednim stosowaniu przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego między innymi do decyzji podejmowanych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, jak również przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnego (wyrok NSA z 25 czerwca 2002r. sygn. I SA 106/02, niepubl., wyrok NSA z 12 czerwca 2001r. sygn. I SA 2521/00, niepubl.) odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma zapewnić tylko minimum procedury, niezbędnej dla załatwienia sprawy i zachowania uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej. W ramach tej odpowiedniości nie sposób oczekiwać aby uczelnia publiczna działała tak, jak organ administracji publicznej, gdyż została powołana do zupełnie innych zadań, których zakres wynika z art. 4 ustawy o szkolnictwie. Zatem odpowiednie stosowanie przepisów Kodeku postępowania administracyjnego oznacza, że pewne jego regulacje znajdą zastosowanie wprost, inne z pewnymi modyfikacjami, natomiast jeszcze inne z uwagi na specyfikę podmiotu jakim jest uczelnia publiczna nie będą miały zastosowania przed tym organem, który tylko pełni funkcję organu administracji publicznej w ściśle określonym zakresie spraw wyznaczonych w art. 207 ust. 1 ustawy o szkolnictwie. W tym miejscu wskazać pozostaje, że stosownie do art. 60 ust. 6 tej ustawy organami jednoosobowymi uczelni są rektor i kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych. Z art. 66 ust. 1 tej ustawy wynika natomiast, iż rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz, jest przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni. Rektor podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni lub kanclerza. Rektor właściwy, więc był do wydania zaskarżonej decyzji. Z przedstawionych Sądowi akt tej sprawy wynika, że organy orzekające podjęły rozstrzygniecie w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów w oparciu o art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie, zgodnie z którym kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że podstawowe obowiązki studenta określają ustawy o szkolnictwie wyższym oraz na mocy art. 160 ust. 1 tej ustawy – regulamin studiów. Zgodnie z art. 189 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym student zobowiązany jest w szczególności do uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów, a także składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów. Obowiązki te znajdują odzwierciedlenie w Regulaminie Studiów. W tym miejscu odnieść należy się do zarzutu naruszenie przepisów postępowania ujawnionych w art. 6 Kpa w zw. § 3 i § 5 Uchwały nr [...] Senatu [...] im. K. M. w P., poprzez ich nie zastosowanie i w konsekwencji zastosowanie § 45 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 pkt 2 Regulaminu Studiów (Uchwała nr [...] Senatu [...] im. K. M. w P.) jako podstawy prawnej decyzji z dnia [...] listopada 2016r., Dziekana Wydziały Farmaceutycznego pomimo obowiązywania od dnia [...] października 2016 r. Regulaminu Studiów wprowadzonego do obrotu prawnego uchwałą Senatu nr [...], a tym samym wydania decyzji na podstawie nieistniejącej normy prawnej. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że zgodnie z § 2 uchwały nr [...] Senatu [...] im. K. M. w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów [...] im. K. M. w P. do spraw wszczętych przed wejściem w życie niniejszej uchwały stosuje się dotychczasowy Regulamin Studiów. Natomiast jak wynika z § 5 uchwały nr [...] Senatu [...] im. K. M. w P. uchwała ta wchodzi w życie z dniem [...] października 2016 r. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia [...] września 2016 r. organ zawiadomił skarżącą na podstawie § 45 ust. 3 Regulaminu Studiów (załącznik do uchwały nr [...] Senatu [...] im. K. M. w P. z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów [...] im. K. M. w P.), o wszczęciu postępowania wyjaśniającego mającego na celu skreślenie skarżącej z listy studentów. Z powyższych względów nie ulega wątpliwość, że do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie doszło przed [...] października 2016 r., co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że w sprawie znajduje zastosowanie Regulamin Studiów przyjęty uchwałą nr [...] Senatu [...] im. K. M. w P. z dnia [...] kwietnia 2015r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów [...] im. K. M. w P.. Z powyższych względów zarzut naruszenia przepisów postępowania ujawnionych w art. 6 Kpa w zw. § 3 i § 5 Uchwały nr [...] Senatu [...] im. K. M. w P. z dnia [...] kwietnia 2015r. nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści § 8 ust. 1 Regulaminu Studiów do obowiązków studenta należy pełne wykorzystanie możliwości kształcenia się, jakie stwarza mu Uniwersytet Medyczny oraz postępowania zgodnie z treścią ślubowania i Regulaminem. W szczególności student zobowiązany jest do wypełniania obowiązków dydaktycznych zgodnie z planem i programem studiów, w tym: uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z Regulaminem, składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania wymogów przewidzianych w planie studiów. W świetle postanowień ustawy o szkolnictwie jak i Regulaminu Studiów nie ulega wątpliwości, że podstawowym obowiązkiem studenta jest pełne wykorzystanie możliwości kształcenia się w szczególności poprzez uczestniczenie w zajęciach objętych programem studiów, uzyskiwanie zaliczeń oraz zdawanie egzaminów przewidzianych w toku studiów. Z obowiązkami tymi koresponduje przesłanka uprawniająca do skreślenia z listy studentów - art. 190 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, gdyż w przypadku nieuzyskania zaliczenia lub roku w określonym terminie student może być skreślony z listy studentów. Wprawdzie decyzja podejmowana w tym zakresie ma charakter decyzji uznaniowej, a nie obligatoryjnej lecz taki zapis wynika z poszanowania przez ustawodawcę zasady autonomii wyższej uczelni. Przekazanie tej kwestii do uznania organów uczelni umożliwia uwzględnienie różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązanie się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych lub trudnych do przewidzenia. Wystąpienie tych przesłanek powoduje konieczność ich rozpoznania przez organ w trakcie podejmowania decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów z uwagi na nieuzyskanie zaliczenia lub roku w określonym terminie. Z przekazanych akt sprawy oraz uzasadnienia decyzji będących przedmiotem skargi wynika, że skarżąca w roku akademickim [...] nie uzyskała zaliczenia z przedmiotu Toksykologia kosmetyków oraz nie zdała egzaminu z przedmiotu Technologia formy kosmetyków, a także nie złożyła pracy magisterskiej w terminie do dnia [...] września 2016 r. W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż w toku postępowania strona wielokrotnie wskazywała na okoliczności związane z nie zaliczeniem przedmiotu Toksykologia kosmetyków. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, iż sam fakt nie zaliczenia przedmiotu Toksykologia kosmetyków nie mógł stanowić podstawę skreślenia skarżącej z listy studentów, to jednakże należy mieć na uwadze, że powodem skreślenia nie była wyłącznie okoliczność nie uzyskania zaliczenia z przedmiotu Toksykologia kosmetyków ale również nie zdanie egzaminu z przedmiotu Technologia formy kosmetyków, a także nie złożenie pracy magisterskiej w terminie do dnia [...] września 2016 r. W tym miejscu wskazać należy, że podniesione przez skarżącą okoliczności dotyczące niedopuszczenia jej do zaliczenia budzą zastrzeżenia, co do postępowania władz uczelni, to jednakże z uwagi na nie zdanie egzaminu i nie przedłożenie pracy magisterskiej, nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów ewentualne nieprawidłowości związane z zaliczaniem przedmiotu Toksykologia kosmetyków nie mają znaczenia w świetle niespornych faktów, że skarżąca w pierwszym terminie egzaminu z przedmiotu Technologia formy kosmetyków uzyskała ocenę negatywną, a na egzamin poprawkowy się nie stawiła. Ponadto skarżąca w terminie określonym przez § 49 ust. 1 Regulaminu Studiów nie przedłożyła pracy magisterskiej. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, iż skarżąca miała prawo na mocy § 49 ust. 2 Regulaminu Studiów wnioskować o przesunięcie terminu złożenia pracy magisterskiej. W mniejszej sprawie skarżąca powyższego nie uczyniła, jak również w terminie do [...] września 2016 r. nie złożyła pracy magisterskiej, co w świetle § 49 ust. 4 Regulaminu Studiów skutkowało skreśleniem jej z listy studentów. W tym miejscu odnosząc się do zarzutu strony, że władze uczelni uniemożliwiły jej poprawienie wyników egzaminu wskazać należy, że skarżąca nie stawiła się na wyznaczony egzamin poprawkowy. Skarżąca w skardze, ani w odwołaniu nie kwestionuje dokonanych w toku postępowania ustaleń dotyczących niestawienia się na egzamin poprawkowy. Tym samym uznać należy, że organ umożliwił skarżącej poprawienie egzaminu, a skarżąca z tej możliwości nie skorzystała. Z powyższych względów słusznie uznał organ, że nie zdanie egzaminu jak również nie przedłożenie pracy magisterskiej stanowi podstawę, w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa, do wydania decyzji o skreśleniu skarżącej z listy studentów. Podkreślić należy, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżąca nie przedstawiła żadnej okoliczności, które miały wpływ na fakt nie zdania w terminie egzaminu z przedmiotu Technologia formy kosmetyków i nie złożenia w terminie pracy magisterskiej. Za okoliczności te w żadnym wypadku nie mogą zostać uznane podnoszone przez skarżącą fakty związane z prowadzonym zaliczeniem z przedmiotu Toksykologia kosmetyków. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.