I SA/Bk 1007/16
WyrokWSA w Białymstoku2017-03-30
Skład orzekający: Andrzej Melezini, Paweł Janusz Lewkowicz, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do ingerowania w zakres żądania strony zawartego we wniosku o przyznanie płatności, jeśli jest ono jasno określone, ale potencjalnie niekorzystne dla strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do ingerowania w jasno określony zakres żądania strony zawarty we wniosku o przyznanie płatności. Postępowanie administracyjne jest wszczynane na wniosek strony, a jej żądanie wyznacza zakres przedmiotowy sprawy. Odpowiedzialność za prawidłowe wypełnienie wniosku i zgodność z przepisami prawa spoczywa na wnioskodawcy. Organ jest związany treścią wniosku i nie może przyznać pomocy, o którą strona nie wystąpiła.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnych na 2015 r., domagając się dopłat do powierzchni 8,23 ha oraz płatności do zwierząt. Organ I instancji przyznał płatności w tej wysokości. W odwołaniu skarżący zarzucił błędne rozpoznanie wniosku, twierdząc, że domagał się płatności do znacznie większej powierzchni (280,68 ha). Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że wniosek był jasno sformułowany i dotyczył jedynie 8,23 ha. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia woli strony i prawidłowego wypełnienia wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant stażysta Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi F. B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2015 oddala skargę.
Pan F. B.(dalej powoływany także jako Skarżący) złożył w dniu [...] czerwca 2015 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w G. wniosek o przyznanie płatności na 2015 r., w którym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i płatności za zazielenienie do działek rolnych o łącznej powierzchni 8,23 ha, płatności związanej do 11 sztuk krów oraz płatności związanej do 19 sztuk zwierząt gatunku bydło domowe.
Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. przyznał Skarżącemu jednolitą płatność obszarową oraz płatność za zazielenienie do deklarowanej powierzchni 8,23 ha zgodnie z żądaniem Skarżącego, płatność dodatkową do powierzchni wynikającej z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r., poz. 1551 ze zm., dalej powoływana jako u.p.w.b.), płatność do bydła - do 19 szt., płatność do krów - przyznano płatność w pomniejszonej wysokości.
W odwołaniu od powyższej decyzji, pełnomocnik Skarżącego zarzucił organowi błędne rozpoznanie wniosku jedynie do powierzchni 8,23 ha, podczas gdy Skarżący domagał się płatności do powierzchni 280,68 ha (zaś w przypadku płatności redystrybucyjnej 27,00 ha). W tym zakresie zarzucił organowi naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. oraz art. 61 w zw. z art. 7 i 9 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., Nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zgromadzony materia dowodowy został oceniony prawidłowo, zaś Skarżący w odwołaniu nie przedstawił żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Organ podkreślił, że zgodnie z u.p.w.b. płatności są przyznawane na wniosek rolnika. W zakresie płatności na 2015 r. składany jest on w terminie od 15 marca do 15 czerwca, zgodnie z art. 21 ust. 1 ww. ustawy oraz art. 13 rozporządzenia UE nr 809/2014. Skarżący we wniosku złożonym w dniu 11 czerwca 2015 r. wnioskował o przyznanie na rok 2015 jednolitej płatności obszarowej i płatności za zazielenienie do działek rolnych A (2,25 ha), B (0,81 ha) i L (5,17 ha) o łącznej powierzchni 8,23 ha, płatności związanej do 11 sztuk krów oraz płatności związanej do 19 sztuk zwierząt gatunku bydło domowe. Wniosek ten został uwzględniony praktycznie w całości, z wyjątkiem płatności do krów, gdzie z uwagi na wykluczenie 1 sztuki z liczby zwierząt deklarowanych – płatność została przyznana w niższej wysokości.
Organ zaznaczył, że dopiero w odwołaniu Skarżący wskazał, że wnioskował o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenianie do powierzchni 280,63 ha oraz płatności dodatkowej do powierzchni 27,00 ha. Wskazał, że w przygotowanie wniosku zaangażowany został doradca rolnośrodowiskowy - Pani K. K. - który zajmuje się profesjonalnym doradztwem w zakresie programu rolnośrodowiskowego oraz posiada uprawnienia do sporządzania planów działalności rolnośrodowiskowej. Zdaniem Skarżącego wniosek został wypełniony zgodnie z wytycznymi zwartymi w Instrukcji wypełniania spersonalizowanego wniosku o przyznanie płatności i materiału graficznego na rok 2015 oraz w Szczegółowej Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej(PROW 2014-2020), płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), o wypłatę pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013) na rok 2015.
Odnosząc się do powyższych zarzutów organ odwoławczy wskazał, że wypełnienie wniosku jedynie w oparciu o wybraną część Instrukcji tj. część B, pkt VIII str. 8 pkt 3 było nieprawidłowe. Podkreślił, że na stronie 8 przedmiotowej Instrukcji w opisie kolumny 1 jest zawarte wyjaśnienie w jaki sposób należy deklarować (oznaczać) działki rolne "główne" i "podrzędne" do poszczególnych rodzajów płatności. W przypadku deklarowania działek rolnych do: płatności rolnośrodowiskowej (grupa upraw - PRŚ), należy wskazać literowe oznaczenie danej działki rolnej, tj. A, B, C, D ...itd., zaś w odniesieniu do opisu kolumny 2 wskazano, że daną działkę rolną z deklaracją płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013 ), płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020), płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) jako A1, A2, A10, AA1, AA2 itd. jednocześnie w pkt 6 na stronie 8 Instrukcji wskazano, iż w przypadku ubiegania się tylko o płatność rolnośrodowiskową (PROW 2007-2013), obszar ten oznacza się, jako odrębną "główną" działkę rolną podając oznaczenie PRS.
W świetle powyższego, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie miał wątpliwości, że Skarżący deklarując we wniosku na działkach rolnych C, D, E, F, G, H, J, JA, AA, BA, K, DA, CA grupę upraw PRS TUZ wnioskował o przyznanie tylko płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), tym samym organ prowadzący postępowanie nie był zobligowany do przyznania do powyżej wskazanych działek rolnych jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenianie, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej). Ponadto organ w trakcie prowadzonego postępowania nie jest obowiązany do porównywania wniosku "bieżącego" z wnioskami składanymi w poprzednich latach w kontekście zgłoszonej powierzchni do przyznania płatności. Organ zaznaczył także, że składając wniosek na urzędowym formularzu Skarżący oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem, zaś w toku postępowania nie wniósł o udzielenie mu informacji dotyczących zasad przyznawania jednolitej płatności obszarowej. Wniosek Skarżącego sformułowany był jasno i wyraźnie, co do przedmiotu żądania jak i jego zakresu, zatem organ I instancji nie był zobligowany do wezwania odwołującego do skonkretyzowania wniosku lub jego uzupełnienia.
Organ podkreślił, że postępowanie o przyznanie płatności obszarowych wszczynane jest wyłącznie na wniosek zainteresowanego producenta rolnego. Żądanie producenta rolnego zawarte we wniosku wyznacza zakres przedmiotowy prowadzonego postępowania, który nie może być modyfikowany w jakikolwiek sposób przez organ. Wydając decyzję w sprawie przyznania płatności organ opiera się przede wszystkim na oświadczeniu wnioskodawcy zawartym we wniosku, że spełnia on ustawowe warunki do przyznania płatności. Oświadczenie wnioskodawcy - co do zasady - uznaje się za dowód, w oparciu, o który zostanie wydana decyzja. To treść wniosku przesądza o zakresie postępowania. Wnioskodawca decyduje o tym, jaki ma być zakres udzielonego mu wsparcia. Organ orzekający w tego rodzaju sprawach nie może przyznać pomocy, o którą we wniosku nie wystąpił rolnik.
Nie zgadzając się z powyższą decyzję, pełnomocnik Skarżącego wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie:
- art. 8 k.p.a w zw. z art. 7 k.p.a w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w ten sposób, iż organy rozpoznające sprawę nie uwzględniły faktu, że Instrukcja Wypełniania Spersonalizowanego Wniosku o Przyznanie Płatności Materiału Graficznego na rok 2015 interpretowana zgodnie z zasadami wykładni nie tylko pozwalała, lecz wręcz zobowiązywała wnioskodawcę ubiegającego się o przyznanie na tą samą działkę zarówno jednolitej płatności obszarowej, jak i płatności rolnośrodowiskowej, do wypełnienia wyłącznie jednego wiersza w formularzu W-1/01, wpisując w drugiej kolumnie oznaczenie "PRS nazwa rośliny uprawnej", jak to uczynił Skarżący, co równocześnie stanowiło wyzyskanie przez organ I instancji błędu wywołanego przez organ administracji i wykorzystanie powstałej wątpliwości na niekorzyść rolnika;
- art. 61 k.p.a w zw. z art. 7 k.p.a i art. 9 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie rzeczywistej woli Skarżącego wyrażonej w złożonym przez niego wniosku W-1/01 z dnia 2 czerwca 2015 r. o przyznanie płatności na rok 2015, mimo że okoliczności sprawy uzasadniały przypuszczenie, iż zawiera on oczywiste błędy, zaś sposób jego interpretacji przez organ I instancji był odmienny od intencji rolnika.
Wskazując na powyższe uchybienia pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 22 marca 2017 r., stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy, pełnomocnik Skarżącego podtrzymując stanowisko w sprawie, wskazał, że sam formularz wniosku o dopłaty nie zawiera żadnych informacji na temat sposobu jego wypełnienia. Tym samym zasadnie należało skorzystać z Instrukcji Wypełnienia Spersonalizowanego Wniosku o Przyznanie Płatności Materiału Graficznego na rok 2015. Analiza jej treści (pkt VIII) wskazuje, że wniosek Skarżącego został wypełniony prawidłowo. Czytając Instrukcję, Skarżący zasadnie uznał, iż wpisanie w kolumnie 2 oznaczenia "PRS nazwa rośliny uprawnej" (w tym przypadku PRS TUZ) jest równoznaczne z ubieganiem się przez wnioskodawcę o przyznanie równocześnie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności rolnośrodowiskowej. W Instrukcji posłużono się bowiem spójnikiem "i" (o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej) oznaczającym koniunkcję, co powoduje, że oba warunki/ zdarzenia muszą wystąpić/ następują łącznie. Użycie w Instrukcji spójnika "i" nie pozostawia wątpliwości, iż rolnik ubiegający się o przyznanie na tą samą działkę zarówno jednolitej płatności obszarowej, jak i płatności rolnośrodowiskowej, powinien wypełnić wyłącznie jeden wiersz, wpisując w drugiej kolumnie oznaczenie "PRS nazwa rośliny uprawnej" (PRS TUZ).
Zdaniem pełnomocnika Skarżącego, organ nie rozpoznał istoty sprawy, skupiając się na twierdzeniu, że nie jest rzeczą organu administracji ingerowanie w zakres żądania strony. Zdaniem pełnomocnika jest to problem wtórny, a istotą problemu jest niespójne stanowisko organów administracji w "wyzyskanie" przez organ administracji działający w niniejszej sprawie błędu wywołanego u Skarżącego przez organ wobec nich nadrzędny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogłoby stać się podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do kwestii prawidłowości wypełnienia wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a w konsekwencji zakresem związania organów złożonym przez Skarżącego wnioskiem. Zdaniem Skarżącego wypełnił on wniosek zgodnie z Instrukcją Wypełnienia Spersonalizowanego Wniosku o Przyznanie Płatności Materiału Graficznego na rok 2015 (pkt VIII) a zatem wnioskował o dopłaty do gruntów o powierzchni 280,68 ha a nie jak przyjęły to organy do 8,23 ha (w przypadku płatności redystrybucyjnej 27,00 ha). Z kolei w ocenie organów, wniosek Skarżącego dotyczył jedynie 8,23 ha i do takiej powierzchni płatności zostały przyznane.
Rozstrzygając powyższy spór wskazać przede wszystkim należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania płatności ma charakter wnioskowy i jest wszczynane na wniosek zainteresowanego podmiotu – producenta rolnego, w określonym terminie. Jak wskazuje art. 21 ust. 1 i 2 u.p.w.b. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja (w 2015 r. do 15 czerwca). Termin ten nie podlega przywróceniu, co oznacza że ma charakter materialnoprawny.
W myśl art. 3 ust. 1 u.p.w.b z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskie, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ponadto w myśl art. 3 ust. 2 u.p.w.b. w tym postępowaniu organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Uwzględniając powyższe, należy dojść do wniosku, że co do zasady, do postępowania w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich, w tym także JPO mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonych w szczególności przepisami ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Nie ulega wątpliwości, że modyfikacje te osłabiają pozycję procesową stron postępowania.
Odnosząc się do realiów przedmiotowej sprawy należy wskazać, iż udzielanie stronie należytej i wyczerpującej informacji należy odróżnić od doradztwa prawnego w konkretnej sprawie, którego wykonywanie nie należy do obowiązków organu pierwszej instancji. Doradztwo zakłada wskazanie określonego sposobu postępowania, w tym także zasad sporządzania i wypełniania wniosków o przyznanie płatności. Dodać ponadto należy, iż na etapie wypełniania takich wniosków nie mamy jeszcze do czynienia z postępowaniem i w konsekwencji ze stroną takiego postępowania. Przepisy prawa nakładają natomiast obowiązek udzielania informacji, na żądanie strony, a zatem już w toku postępowania.
Wypełniając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność i nie może tej odpowiedzialności za wadliwe wypełnienie takiego wniosku przerzucać na organ administracji publicznej. Postępowanie administracyjne było w niniejszej sprawie wszczęte na wyłączny wniosek Skarżącego, zaś wnioskodawca nie był zobowiązany do uzyskania płatności i składania wniosku, ale korzystał z uprawnienia, które wynikało z przepisów prawa. Tym samym, to po stronie Skarżącego ciążył obowiązek właściwego, zgodnego z obowiązującymi przepisami, wypełnienia wniosku, chcąc uzyskać wnioskowaną płatność do konkretnych użytków rolnych.
Mając powyższe na uwadze nie można podzielić zarzutów pełnomocnika Skarżącego zawartych w załączniku do protokołu rozprawy, jakoby organy administracji publicznej (ARiMR-u) nie rozpoznały istoty sprawy. Kluczowym zagadnieniem dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma właśnie ocena zakresu żądania Skarżącego, zawartego w złożonym wniosku o przyznanie płatności a dopiero wtórnym przyczyna złożenia wniosku o takiej a nie innej treści. Zakres żądania Skarżącego wyznacza zakres przedmiotowy sprawy administracyjnej, co oznacza, że w tym zakresie organy są nim związane. Wskazać bowiem należy, że w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne wszczęte zostało na żądanie strony (art. 61 § 1 k.p.a.) wniosek strony wiąże organy administracji publicznej co do treści tego żądania, a tym samym pozbawione są one kompetencji do podejmowania czynności postępowania poza zakresem żądania. Żądanie to wyznacza również stosowną normę prawa materialnego lub procesowego, która będzie miała znaczenie dla ustalenia zakresu podmiotowego i przedmiotowego postępowania. Organ administracji żądaniem tym jest związany, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania.
Zgodnie z art. 9 k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek organów administracji publicznej udzielania informacji faktycznej i prawnej nie stanowi jednak obowiązku ingerowania w zakres żądania strony, gdy ten jest wyraźnie we wniosku określony i takiego kierowania zakresem tego żądania, który mógłby objąć wszelkie związane ze sprawą aspekty, w sytuacji gdy ich wszechstronne rozpoznanie możliwe jest w drodze postępowania wszczętego z urzędu.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, Sąd w pełni podziela argumentację organów obu instancji, że treść żądania Skarżącego, zawartego we wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. była jasna i precyzyjna – wnioskował o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i płatności za zazielenienie do działek rolnych A, B i L o pow. łącznej 8,23 ha. Wskazać należy, że treść wniosku o przyznanie ww. płatności jest uregulowana w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2015 r., poz. 352). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Oświadczenie te obejmują m.in. powierzchnię działek ewidencyjnych, w stosunku do których producent rolny ubiega się o przyznanie płatności oraz informacje o sposobie wykorzystania działek rolnych, z podaniem w szczególności oznaczenia działki rolnej oraz grupy upraw. Z kolei § 2 ust. 1 rozporządzenia wskazuje na powinność producenta rolnego, aby jego wniosek o przyznanie płatności spełniał m.in. wymogi określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, odnoszące się do podania, z wyłączeniem adresu.
W świetle art. 64 § 2 k.p.a., który dotyczy kwestii usuwania mankamentów formalnych wniosku, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wynikałoby stąd, iż na organie ciąży obowiązek sprawdzenia, czy producent rolny we wniosku o przyznanie płatności wskazał wszystkie dane szczegółowo wymienione w powołanym rozporządzeniu. Natomiast przepisy k.p.a., odnoszące się do podania, nie obarczają organu obowiązkiem dopilnowania, aby wniosek (podanie) strony w optymalnym stopniu uwzględniał jego interesy ekonomiczne wynikające z przepisów prawa. Wprawdzie nie można generalnie wyłączyć w postępowaniu w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych obowiązków organu wynikających z przepisów art. 7 i 9 k.p.a., jednakże nie mogą one iść tak daleko, aby organ miał ponosić odpowiedzialność za stronę merytoryczną wniosku producenta rolnego. W przeciwnym bowiem razie, gdyby wymagać od organu odpowiedzialności za treść merytoryczną wniosku producenta rolnego, organ musiałby niejednokrotnie stawać przed koniecznością przeprowadzenia odpowiednich dochodzeń sprawdzających treść wniosku. Mogłyby się wówczas wyłonić kłopotliwa kwestia, kto ma ponosić odpowiedzialność za ewentualne nieścisłości takiego wniosku, podczas gdy w świetle przepisów prawa wspólnotowego odpowiedzialność za ten stan rzeczy ponosi producent rolny, wpisując we wniosku o przyznanie płatności dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy (wyrok NSA z dnia 8 lipca 2009 r., II GSK 1115/08, dostępny w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dlatego też w ocenie Sądu, organ w dostatecznym stopniu spełnił wymogi przewidziane w art. 7 i 9 k.p.a., jeżeli doręczył stronie odpowiedni wniosek o dopłatę do gruntów rolnych wraz z instrukcją odnoszącą się do jego wypełnienia. Podkreślić należy, że odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku ponosi producent rolny, m.in. także za skutki zgłoszenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy.
W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze stroną Skarżącą, jakoby złożony wniosek o przyznanie płatności JPO został wypełniony zgodnie z Instrukcją i dotyczył również gruntów rolnych o powierzchni 272,45 ha. W tym zakresie Skarżący na działkach rolnych C, D, E, F, G, H, I, JA, AA, BA, K, DA i CA w kolumnie 2 wpisał PRS TUZ pomijając oznaczenie JPO.
Wskazać należy, że zgodnie z powyższą Instrukcją (str. 8) w opisie kolumny 1 wyjaśnia się jak należy opisywać i deklarować działki główne i podrzędne. Działki rolne deklarowane do płatności rolnośrodowiskowej powinno się wskazywać jako A, B, C , D itd., zaś w opisie kolumny 2 wskazuje się, że działa rolna z deklaracją płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) i płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) wskazuje się jako A1, A2, itd. W Instrukcji przewidziano również (pkt 6 str. 8), że w przypadku ubiegania się tylko o płatność rolnośrodowiskową, obszar ten oznacza się, jako odrębną "główną" działkę rolną, podając oznaczenie PRS.
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że wniosek Skarżącego o przyznanie płatności z dnia [...] czerwca 2015 r., w zakresie płatności JPO nie został wypełniony prawidłowo. Skarżący, a w zasadzie osoba sporządzająca wniosek w imieniu Skarżącego, błędnie odczytała Instrukcję, co skutkowało nieprawidłowym wypełnieniem wniosku. Należy podkreślić, że powyższy błąd nie był natury formalnej lecz merytorycznej, a zatem w tym zakresie, o czym była już mowa powyżej, organ nie mógł wystąpić do Skarżącego o jego poprawienie czy skorygowanie. Tym samym twierdzenia Skarżącego o prawidłowym, zgodnym z Instrukcją wypełnieniu wniosku, nie znajduje oparcia w stanie faktycznym sprawy i obowiązujących przepisach, szczególnie że w zakresie płatności ONW Skarżący w złożonym w dniu [...] kwietnia 2016 r. oświadczeniu przyznał, że błąd w deklarowaniu działek do płatności ONW powstał w wyniku błędnego wypełnienia wniosku. Należy założyć, że z tych samych przyczyn błędnie został wypełniony również wniosek o płatność JPO.
Wniosek o przyznanie dopłat do gruntów rolnych zawiera oświadczenie producenta rolnego, a zatem co do zasady to on ponosi za nie odpowiedzialność, a nie Agencja. Jeżeli, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, Skarżący omyłkowo wypełnił wniosek nie deklarując wszystkich działek do JPO lecz wskazał jedynie PRS TUZ, to na nim spoczywał ciężar złożenia korekty wniosku, w maksymalnym terminie (z uwagi na przyznane Polsce odstępstwo) do dnia 10 lipca 2015 r. zgodnie z art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. (Dz.U.UE L z 31 lipca 2014 r.). Termin ten należy do terminów prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Z akt sprawy bezspornie wynika, że w powyższym terminie Skarżący nie złożył zmiany do wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 r. tym samym powoływanie się w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że żądał przyznania płatności obszarowej do powierzchni o 272,45 ha większej niż uwzględnił to organ I instancji było spóźnione.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organy obu instancji, wydając zaskarżone decyzje o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 r. działały w oparciu o treść i oświadczenia Skarżącego złożone we wniosku. Tym samym nie można podzielić zarzutów skargi, jakoby organy dopuściły się naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, w szczególności wynikających z art., 7, 8 i 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tym samym, uznając że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło