II OSK 747/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-01-15
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Jerzy Stelmasiak, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przesadzenie drzew lub krzewów w obrębie tej samej nieruchomości, bez uzyskania zezwolenia, stanowi ich usunięcie w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody i podlega administracyjnej karze pieniężnej?Ratio decidendi
Przesadzenie drzew lub krzewów w obrębie tej samej nieruchomości, nawet bez uzyskania zezwolenia, stanowi ich usunięcie w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody. Brak zezwolenia na taką czynność, niezależnie od tego, czy drzewa zostały całkowicie zniszczone, czy tylko przesadzone, uzasadnia nałożenie administracyjnej kary pieniężnej. Sąd administracyjny nie jest zobowiązany do powoływania dodatkowego biegłego w sytuacji, gdy opinie są sprzeczne; ocena materiału dowodowego, w tym opinii, należy do organu.Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. została obciążona karą pieniężną za usunięcie 12 sztuk cisów pospolitych bez wymaganego zezwolenia. Drzewa zostały przesadzone w inne miejsce na tej samej działce. Spółka twierdziła, że przesadzenie nie jest usunięciem i że rośliny mają formę krzewiastą. Organy administracji, opierając się na opinii biegłego, uznały cisy za drzewa wielopniowe i że ich przesadzenie stanowiło usunięcie bez zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 14 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Op 447/17 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 14 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej jako "Spółka") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że 6 czerwca 2013 r. pracownik Urzędu Miejskiego w N. stwierdził usunięcie 12 sztuk drzew z gatunku cis pospolity bez wymaganego zezwolenia, zlokalizowanych na działce nr [...]/5, k. m. 11, obręb N. przy nowo wybudowanym pawilonie handlowym sieci A. w N. Lokalizacja drzew była organowi znana, ponieważ organ prowadził wcześniej postępowanie administracyjne na wniosek innego podmiotu (wykonawcy inwestycji), dotyczący wydania zezwolenia na usunięcie tych drzew, a zezwolenie nie zostało wówczas udzielone. Na podstawie wypisu z rejestru gruntów, Burmistrz Niemodlina ustalił, że nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa, natomiast jej użytkownikiem wieczystym jest Spółka.
W ramach przeprowadzonych oględzin, organ ustalił, że na działce usunięto łącznie 12 sztuk drzew z gatunku cis pospolity. Drzewa zostały przesadzone w inne miejsce, w obrębie tej samej nieruchomości, na odległość około 40 m, jako dwa skupiska należące do gatunku cis pospolity, każde po 6 drzew.
W piśmie z 29 lutego 2016 r. Spółka przestawiła swoje stanowisko w sprawie, wskazując, że rosnące na działce skupiska cisów pospolitych mają ukształtowaną formę krzewiastą, na dowód czego przedstawiła opracowanie z 29 lutego 2016 r. sporządzone przez dra hab. inż. D.W., zatytułowane "Ustalenie formy wzrostu cis pospolitych rosnących przy ulicy [...] 1 w N. w województwie opolskim". Spółka podniosła, że nie dokonała, nie zleciła ani nie godziła się na usunięcie jakichkolwiek drzew lub krzewów z nieruchomości. Jednocześnie podtrzymała swoje stanowisko, że przesadzenie drzew lub krzewów w ramach jednej nieruchomości, nie stanowi ich usunięcia i nie podlega karze administracyjnej.
Na zlecenie Burmistrza Niemodlina, biegły A.S. (rzeczoznawca NOT Warszawa, w specjalności budowa i konserwacja terenów zieleni), sporządził opinię dendrologiczną pt.: "Określenie czy cisy pospolite posadowione na terenie działki nr [...]/5, km.11, obręb N. należy kwalifikować jako krzewy czy drzewa". Z opinii wynikało, że skupiska drzew maja formę dwóch drzew wielopniowych, gdyż każdy pień spełnia warunek określony w definicji drzewa. Ponadto biegły w sposób szczegółowy odniósł się do twierdzeń i opinii zawartej w opracowaniu dra hab. inż. D.W., wskazując, że wnioski w nim zawarte są w sposób oczywisty sprzeczne z definicjami drzewa wielopniowego pojawiającymi się w piśmiennictwie oraz definicją z art. 5 pkt 26 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651, obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 142 ze zm. – dalej jako "u.o.p."), z której wynika, że krzewem jest wieloletnia roślina rozgałęziająca się na wiele równorzędnych zdrewniałych pędów, niewytwarzająca pnia ani korony oraz niebędąca pnączem.
W piśmie z 2 grudnia 2016 r. Spółka ustosunkowała się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przedłożyła opracowanie z 24 listopada 2016 r. zatytułowane "Polemika z tezami przedstawionymi w opinii dendrologicznej z 20 maja 2016 r. wykonanej przez A.S. na zlecenie Burmistrza Miasta Niemodlina, dotyczącej ustalenia formy wzrostu cisów pospolitych rosnących przy ulicy [...] nr 1 w N., w województwie opolskim".
Decyzją z [...] grudnia 2016 r. Burmistrz Niemodlina wymierzył Spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 270.694,38 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 2 sztuk drzew w formie wielopniowej (sześciopniowej) z gatunku cis pospolity.
W ocenie organu, przedmiotowe cisy należy traktować jako drzewa, za czym przemawia sporządzona na zlecenie organu opinia dendrologiczna, która podważa opinię dendrologiczną opracowaną na zlecenie Spółki. Organ podkreślił, że terminem "drzewa" odnośnie cisów pospolitych posłużył się m.in.: w decyzji z 31 stycznia 2012 r., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Opolu oraz R.K. w opracowaniu pt.: "Badanie dendrometryczne drzew na terenie należącym do firmy B. Sp. z o. o. Sp. komandytowo-akcyjna, obecnie A. Sp. z o.o.". Organ wskazał, że przedmiotowe cisy zostały przesadzone na inne miejsce w obrębie tej samej nieruchomości. W wyniku tej czynności jedno skupisko cisów całkowicie obumarło, natomiast drugie skupisko znajduje się w złym stanie. Organ uznał, że usunięcie drzew nastąpiło za wiedzą i przyzwoleniem posiadacza nieruchomości.
W ocenie organu I instancji, dokumenty związane z operacją przesadzenia drzew potwierdzają jedynie jej rzeczywiste wykonanie na podstawie umowy zawartej pomiędzy spółką B., działającą na podstawie umowy zawartej ze Spółką na wykonanie inwestycji budowlanej. Również załączony odpis decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu świadczy jedynie o tym, że spółka B. uzyskała zezwolenie na przeniesienie cisów pospolitych na stanowiska zastępcze, oraz, że termin ważności tego zezwolenia był przedłużany. W świetle obowiązujących wówczas przepisów, po uzyskaniu zezwolenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu, odnoszącego się do zakazów obowiązujących w stosunku do roślin chronionych, należało jednak uzyskać zezwolenie burmistrza na usunięcie drzew, polegające na przesadzeniu ich w inne miejsce.
Odwołanie od tej decyzji wniosła Spółka.
Decyzją z [...] kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.
Organ odwoławczy wskazał, że umową z 6 października 2011 r. Spółka zleciła spółce B. wykonanie całości prac związanych z wybudowaniem obiektu handlowo-usługowego. Z decyzji Burmistrza Niemodlina z [...] kwietnia 2012 r. odmawiającej wydania B. sp. z o.o. zezwolenia na usunięcie drzew z gatunku cis pospolity, Spółka uzyskała wiedzę o braku zgody na przesadzenie przedmiotowych cisów.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów, że przeniesienie drzew lub krzewów, odbywające się w obrębie jednej posesji, nie stanowi ich usunięcia w rozumieniu przepisów u.o.p. W zakresie przedmiotowym usunięcia drzew, wymagającym uzyskania zezwolenia wydawanego na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy, mieści się również ich przesadzenie bez względu na to, czy jest ono dokonywane w granicach tej samej nieruchomości. Organ I instancji dokonał ustaleń dotyczących żywotności cisów. W tej sprawie przesadzenie drzew miało wpływ na ich żywotność i przyniosło szkody zasobom środowiska.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, że cisy traktować należy jako dwa wielopienne drzewa. Przemawia za tym sporządzona na zlecenie organu opinia dendrologiczna. Przedłożona przez biegłego opinia jest spójna, nie zawiera niejasności, pomyłek lub braków. Twierdzenia Spółki, że sporne cisy mają formę krzewu, wynika wyłącznie z przyjętej linii obrony, nieznajdującej potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Odnosząc się do opracowania z 24 listopada 2016 r. organ wskazał że polemika ta zakłada, że kluczowe dla ustalenia formy wzrostu cisów jest odniesienie się do ich pierwotnej formy wzrostu oraz sposobu rozmnażania. Powyższe kryteria nie zostały jednak zawarte w definicji legalnej drzewa lub krzewu.
Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że wystarczającą przesłanką nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na Spółkę było ustalenie, że drzewa zostały usunięte bez uzyskania wymaganej prawem zgody właściwego organu, przez podmiot, któremu skarżąca takie usunięcie zleciła, a więc wyraziła zgodę na wkroczenie w jej władztwo jako posiadacza w taki właśnie sposób na terenie nieruchomości. Nie można przyjąć, że Spółka nie godziła się na usunięcie przedmiotowych cisów bez zezwolenia. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że Spółka miała świadomość braku zgody na usunięcie przedmiotowych drzew oraz wysokiego stopnia prawdopodobieństwa niezachowania żywotności przez przesadzenie drzew. Zlecając wykonanie w całości prac związanych z wybudowaniem obiektu handlowo-usługowego w N., Spółka wyraziła zgodę na wkroczenie w taki właśnie sposób w jej władztwo jako posiadacza, co uzasadniało przypisanie Spółce odpowiedzialności administracyjnej za delikt z art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p.
Sąd I instancji stanął na stanowisku, że przesadzenie jest formą usunięcia drzewa, która może mieć wpływ na zachowanie przez nie żywotności, a w konsekwencji wpływ na konieczność ponoszenia opłaty. W ocenie Sądu I instancji, usunięciem drzew, wymagającym uzyskania zezwolenia wydawanego na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy, jest również ich przesadzenie bez względu na to, czy jest dokonywane w granicach tej samej nieruchomości. W tej sprawie przesadzenie drzew miało wpływ na zachowanie żywotności drzew.
Zdaniem Sądu I instancji, organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy w sprawie i oparły rozstrzygnięcie na opinii biegłego powołanego przez organ. Z opinii tej wynika wprost, że przesadzone cisy pospolite należy traktować jako drzewa. Biegły odwołał się do definicji drzewa i krzewu oraz wyjaśnił, że usunięte cisy to drzewa wielopniowe, gdyż każdy pień spełnia warunek określony w definicji drzewa. Dokonane przez biegłego czynności zostały utrwalone przez wykonanie dokumentacji fotograficznej, która przedstawia m.in. stan cisów przesadzonych oraz przykłady drzew wielopniowych. W konkluzji biegły stwierdził, że oba przedmiotowe cisy są drzewami wielopniowymi, bowiem posiadają kilka zdrewniałych pędów głównych w postaci pionowo rosnących pni o różnych średnicach, z których każdy posiada własną koronę. Cisy te nie są krzewami, ponieważ nie rozgałęziają się na wiele równorzędnych zdrewniałych pędów, a przed przesadzeniem posiadały pionowo rosnące pnie wysokości 8 m, z których każdy posiadał własna koronę i które w odróżnieniu od krzewów posiadały wyraźnie różne średnice. Odnosząc się do opracowania przedstawionego przez Spółkę, biegły stwierdził, że tematem tego opracowania było ustalenie formy wzrostu cisów pospolitych rosnących przy ul. [...] 1 w N., a więc subiektywna ocena formy, a nie stwierdzenie, czy przedmiotowe cisy są drzewami czy krzewami. Zdaniem Sądu, stanowisko Spółki, że sporne drzewa mają formę krzewu, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Z treści art. 5 pkt 26a u.o.p. wynika, że pod pojęciem drzewo rozumie się wieloletnią roślinę o zdrewniałym jednym pędzie głównym (pniu) albo zdrewniałych kilku pędach głównych i gałęziach tworzących koronę w jakimkolwiek okresie podczas rozwoju rośliny. Z kolei, krzewem, w rozumieniu art. 5 pkt 26b u.o.p., jest wieloletnia roślina rozgałęziająca się na wiele zdrewniałych pędów nietworząca pnia ani korony, niebędąca pnączem. W opracowaniu z 24 listopada 2016 r., jako kluczowe dla ustalenia formy wzrostu cisów uznano odniesienie się do ich pierwotnej formy wzrostu oraz sposobu rozmnażania. Kryteria te nie zostały zawarte w definicjach legalnych drzewa i krzewu. Istotne było więc ustalenie, czy sporne rośliny wykształciły, w jakimkolwiek okresie rozwoju pędy główne (pnie), gałęzie i koronę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka.
Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania.
Po pierwsze, art. 151 w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") przez oddalenie skargi, pomimo wadliwości decyzji organu odwoławczego i przesłanek do uwzględnienia skargi.
Po drugie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez oddalenie skargi, pomimo że zaskarżona decyzja została wydana bez wyczerpującego rozpatrzenia i rozważenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także w oparciu o dokonanie jego dowolnej oceny. Doprowadziło to do ustalenia przez Sąd I instancji niepełnego i błędnego stanu faktycznego sprawy. Sąd I instancji błędnie uznał że Spółka wyraziła zgodę na usunięcie cisów pospolitych z terenu działki, podczas gdy Spółka godziła się wyłącznie na dokonanie legalnego przesadzenia cisów w obrębie tej nieruchomości, co potwierdza złożona do akt sprawy dokumentacja. Ponadto Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala ponad wszelką wątpliwość przyjąć, że cisy pospolite rosnące na terenie działki są drzewami, a nie krzewami i to pomimo znajdowania się w aktach sprawy sprzecznych opinii w tym przedmiocie, w tym opracowanych przez specjalistę z zakresu dendrologii - dr hab. inż. D.W. oraz przez biegłego powołanego przez organ I instancji. Sąd I instancji uznał także, że sprzeczność między tymi opiniami nie przemawia za koniecznością przeprowadzenia dodatkowego dowodu z opinii biegłego. Zdaniem Spółki, rozstrzygnięcie tych wątpliwości było wymagane ze względu na ustalenie prawidłowego sposobu obliczenia administracyjnej kary pieniężnej.
Po trzecie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 81a § 1 i art. 8 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi, pomimo, że w związku z wątpliwościami dotyczącymi zakwalifikowania cisów jako drzewa albo krzewy, potwierdzonymi sprzecznymi opiniami złożonymi do akt sprawy, wątpliwości te powinny być rozstrzygnięte na korzyść strony postępowania.
Po czwarte, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. przez oddalenie skargi pomimo oparcia rozstrzygnięcia w kwestii zakwalifikowania cisów pospolitych jako drzewa i przyjęcia za wiadomości specjalne twierdzenia sformułowane przez osobę, której kwalifikacje w omawianym zakresie budzą zasadne wątpliwości. Jednocześnie pominięto i zakwestionowano opinię specjalisty z zakresu dendrologii.
Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego.
Po pierwsze, błędną wykładnię art. 88 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1, art. 83c ust. 3 i art. 84 ust. 4 u.o.p. Polegało to na uznaniu, że przesadzenie drzew lub krzewów w obrębie tej samej nieruchomości stanowi ich usunięcie, na które wymagane jest uzyskanie zezwolenia właściwego organu.
Po drugie, błędną wykładnię art. 84 ust. 4 u.o.p. przez przyjęcie, że w kontekście oceny, czy przesadzenie stanowi formę usunięcia drzewa lub krzewu, należy uwzględnić zachowanie albo niezachowanie przez nie żywotności po dokonanym przesadzeniu.
Po trzecie, niewłaściwe zastosowanie art. 89 ust. 1 u.o.p. w związku z art. 85 ust. 1, 3 i 6 u.o.p. a także w związku z art. 5 pkt 26a i 26b u.o.p., polegające na nieprawidłowym wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej obliczonej jak za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew, a nie krzewów.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Po pierwsze, jedną z kluczowych kwestii w tej sprawie stanowi rozstrzygnięcie prawidłowości zakwalifikowania przedmiotowych cisów jako drzew. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tym zakresie ocenę legalności zaskarżonej decyzji przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przez Sąd I instancji. Sąd I instancji trafnie bowiem ocenił sposób przeprowadzenia i analizy materiału dowodowego w tej sprawie. W szczególności dotyczyło to oceny opinii biegłego, która to opinia została w sposób prawidłowy skonfrontowana z opinią przedstawioną przez Spółkę. Organy w sposób przekonujący uzasadniły swoje stanowisko wyjaśniając powody, z powodu których podzieliły stanowisko przedstawione w opinii biegłego i dla których opinia sporządzona przez Spółkę nie zasługiwała na uwzględnienie. Przede wszystkim z opinii przygotowanej na zlecenie organu wynika wprost, że przedmiotowe cisy pospolite należy traktować jako drzewa. Wynika to z definicji drzewa i krzewu i było następstwem ustalenia, że przesadzone cisy to drzewa wielopniowe, ponieważ każdy pień spełnia warunek określony w definicji drzewa. Jednocześnie biegły wyjaśnił, dlaczego przedmiotowe cisy nie mogły zostać uznane za krzewy. Wynika to z tego, że cisy te nie rozgałęziają się na wiele równorzędnych zdrewniałych pędów, a przed przesadzeniem posiadały pionowo rosnące pnie wysokości 8 m, z których każdy posiadał własna koronę i które w odróżnieniu od krzewów posiadały wyraźnie różne średnice. Warto również zaznaczyć, że w swojej opinii biegły odniósł się również do opinii sporządzonej na zlecenie Spółki, w szczególności stwierdzając, że pomija ona w swoich ustaleniach definicję legalną drzewa. Również w tym zakresie ocena materiału dowodowego sprawy dokonana przez organ była prawidłowa, co trafnie stwierdził Sąd I instancji.
Z powyższych względów na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie dotyczącym kwalifikacji przedmiotowych cisów. Nie można zatem uznać, że Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał przyjąć, że cisy pospolite rosnące na terenie działki są drzewami, a nie krzewami. Złożone do akt sprawy opinie prowadziły do sprzecznych wniosków, ale organy prawidłowo uznały, że to opinia sporządzona na zlecenie Burmistrza Niemodlina powinna zostać uwzględniona przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Brak było podstaw do przeprowadzenia dodatkowej opinii biegłego, ponieważ materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Na gruncie procedury administracyjnej, a w szczególności art. 84 § 1 k.p.a. nie jest dopuszczalne powoływanie biegłego mającego rozstrzygnąć wątpliwości wynikające z dwóch sprzecznych opinii sporządzonych przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Tego rodzaju ocena należy do organu.
Nie doszło również do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 81a § 1 i art. 8 § 1 k.p.a. Norma z art. 81a § 1 k.p.a. została dodana art. 1 pkt 17 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), która to nowelizacja weszła w życie 1 czerwca 2017 r., a więc już po dacie wydania zaskarżonej decyzji. W poprzednim stanie prawnym brak było podstaw do rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony. Jedynie na marginesie zauważyć należy, że norma z art. 81a k.p.a. dotyczy niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, co w tej sprawie nie miało miejsca, ponieważ stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości, natomiast wątpliwości dotyczyły prawnej kwalifikacji przedmiotowych cisów. Jednocześnie wątpliwości te mogły zostać rozstrzygnięte, co też prawidłowo uczynił organ na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego opartego na opinii osoby posiadającej wiadomości specjalne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że akta sprawy nie budzą wątpliwości co do kwalifikacji osoby sporządzającej opinię na zlecenie organu (rzeczoznawca NOT Warszawa, w specjalności budowa i konserwacja terenów zieleni). Brak jest podstaw do uznania, że w takiej sytuacji opinia specjalisty z zakresu dendrologii ma "większą" moc dowodową, szczególnie uwzględniając, że pomija ona definicje legalną drzewa. Dlatego też na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a.
Z powyższych względów nie można również podzielić zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 89 ust. 1 u.o.p. w związku z art. 85 ust. 1, 3 i 6 u.o.p. a także w związku z art. 5 pkt 26a i 26b u.o.p. Brak było bowiem podstaw do uznania, że organy nieprawidłowo wymierzyły administracyjną karę pieniężną obliczoną jak za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew, a nie krzewów. Stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie jest prawidłowe.
Po drugie, w ramach zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., Spółka zakwestionowała uznanie przez Sąd I instancji, że Spółka wyraziła zgodę na usunięcie cisów pospolitych z terenu działki. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tym zakresie ocenę Sądu I instancji sformułowaną na podstawie prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i leżących u jej podstaw ustaleń faktycznych organów obu instancji. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że Spółka godziła się na usunięcie przedmiotowych cisów bez zezwolenia. Stwierdzenia tego nie podważa ani zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak i podnoszone zarzuty kasacyjne. Niewątpliwie Spółka miała świadomość braku zgody na usunięcie przedmiotowych cisów oraz wysokiego stopnia prawdopodobieństwa negatywnego wpływu tych działań na zachowanie żywotności drzew
Po trzecie, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut błędnej wykładni art. 88 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1, art. 83c ust. 3 i art. 84 ust. 4 u.o.p. Wbrew twierdzeniom Spółki, brak jest przesłanek do uznania, że przesadzenie drzew lub krzewów w obrębie tej samej nieruchomości nie stanowi ich usunięcia. Tego rodzaju ograniczenie nie wynika z przepisów ustawy o ochronie przyrody. Usunięcie oznacza zarówno całkowite zniszczenie drzew, jak i przesadzenie ich w inne miejsce z naruszeniem ich żywotności, przy czym odległość miejsca, w które drzewa są przesadzane nie ma żadnego znaczenia. W szczególności nie ma znaczenia, czy jest to ta sama nieruchomość. Przedstawiona przez Spółkę interpretacja wskazanych w ramach tego zarzutu kasacyjnego przepisów prawa materialnego mogłaby prowadzić do niedopuszczalnych skutków prawnych, pozbawiając organy możliwości wykonywania ich ustawowych kompetencji w zakresie ochrony przyrody, tylko z tego powodu, że zniszczenie formy ochrony przyrody następuje w granicach danej nieruchomości (działki).
Po czwarte, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut błędnej wykładni art. 84 ust. 4 u.o.p. przez przyjęcie, że w kontekście oceny, czy przesadzenie stanowi formę usunięcia drzewa lub krzewu, należy uwzględnić zachowanie albo niezachowanie przez nie żywotności po dokonanym przesadzeniu. Przepis ten dotyczy sytuacji, w której drzewa są usuwane lub przesadzane za zgodą organu, której to zgody Spółka nie posiadała i co stanowiło podstawę do wymierzenia Spółce przedmiotowej administracyjnej kary pieniężnej. Wykładnia tego przepisu nie miała zatem znaczenia w tej sprawie.
Po piąte, powyższe oznacza, że na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 151 w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu i na tej podstawie oddalił skargę Spółki.
Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło