II SA/Sz 1066/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-11-16

Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek rekreacji indywidualnej, wybudowany bez wymaganego zgłoszenia, może zostać zalegalizowany, jeśli jego budowa jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Budynek rekreacji indywidualnej wybudowany bez wymaganego zgłoszenia nie może zostać zalegalizowany, jeśli jego budowa jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do nakazania rozbiórki obiektu. Niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego wyklucza możliwość legalizacji, nawet jeśli obiekt nie jest trwale związany z gruntem lub spełnia inne wymogi formalne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku letniskowego na działce objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznaczał teren pod produkcję rolną i agroturystykę. Skarżący kwestionował zgodność decyzji z prawem, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej oraz błędnej interpretacji przepisów dotyczących planowania przestrzennego i samowoli budowlanej. Organy administracji obu instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że budynek jest niezgodny z planem miejscowym, co uniemożliwia jego legalizację i nakazuje rozbiórkę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., na podstawie art. 49 b ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), nakazał K. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym K. , gmina D.. Jak wynika z treści uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, organ w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. ustalił, że na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym K. , gmina D. znajduje się budynek letniskowy o wymiarach około [...] m, konstrukcji drewnianej, kryty blachą. W oparciu o informacje zawarte w piśmie Wójta Gminy D. z dnia [...] r., organ stwierdził, że zgodnie z uchwałą Rady Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005 r. nr XXII/282/05 przedmiotowa działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem RO-1, tj. tereny produkcji rolnej oraz położona jest w granicy K. Pasa Nadmorskiego. Powołując się na treść ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wyjaśnił, że przez budynki i urządzenia służące wyłącznie produkcji rolniczej rozumie się budynki i urządzenia służące przechowywaniu środków produkcji, prowadzeniu produkcji rolniczej, przetwarzaniu i magazynowaniu wyprodukowanych w gospodarstwie produktów rolniczych. W planie zagospodarowania przestrzennego gminy D. – w odniesieniu do działki nr [...] nie wspomina się o przeznaczeniu działki pod zabudowę letniskową, rekreacyjną, usług nieuciążliwych itp. Istniejąca zabudowa letniskowa na powyższej działce jest zatem sprzeczna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W odwołaniu od powyższej decyzji K. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie wspomnianej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie odwołującego o terminie przeprowadzenia czynności przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., co skutkowało jego nieobecnością, - art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w terenowych czynnościach Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., - art. 8 k.p.a. poprzez utratę zaufania obywatela do odwołującego na skutek niepowiadomienia go o prowadzonych czynnościach terenowych, - art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że wzniesiony domek letniskowy stanowi budowlę połączoną na stałe z gruntem, w sytuacji , kiedy jego konstrukcja opiera się na fundamentach przez co nie jest on na stałe z gruntem związany, - art. 49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że domek letniskowy nie służy agroturystyce, w sytuacji kiedy jest zlokalizowany na działce "o powierzchni [...] ha", która gdyby była przeznaczona tylko pod produkcję rolną nie mogłaby zostać wydzielona, albowiem w takim wypadku – zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami "nie mogłaby być mniejsza niż [...] ha", - art. 49 b ust. 4 i 5 ustawy Prawo budowlane przez jego niezastosowanie. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., na podstawie art. 132 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K. K. od opisanej wyżej decyzji z dnia [...] r. – uchylił własną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w dniu [...] r. przeprowadził czynności kontrolne dotyczące legalności wybudowania obiektu na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym K. , gmina D., w trakcie których inwestor nie był obecny wobec czego kontrolę przeprowadzono zza ogrodzenia. Wobec powyższego decyzja powinna zostać uchylona ze względu na naruszenie art. 9 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 48 b ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, ponownie nakazał K. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku rekreacji indywidualnej na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym K. , gmina D.. Organ ustalił, że przedmiotowy budynek został wybudowany w trybie samowoli budowlanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia wykonania robót budowlanych. W oparciu o oświadczenia K. K., organ stwierdził, że obiekt został posadowiony w [...] r. przy czym strona nie posiada wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych. Obiekt podłączony jest do sieci energetycznej, wyodrębniono w nim salon z aneksem kuchennym oraz łazienkę. Zdaniem organu, obiekt posadowiony jest na podkładzie betonowym (wylewka betonowa), do którego przymocowane są legary drewniane, w związku z czym jest stale związany z gruntem. Z uwagi na treść uchwały nr XXII/282/05 Rady Gminy Darłowo organ uznał, że przedmiotowa zabudowa rekreacyjna jest sprzeczna z ustaleniami obwiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem w sprawie znajduje zastosowanie art. 49 b ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. W odwołaniu od powyższej decyzji K. K. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania ewentualnie zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania przez Wójta i Radę Gminy Darłowo wniosku o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo, ustalonego uchwałą nr XXII/282/05 z dnia 30 czerwca 2005 r. Skarżący podniósł, że z uzasadnienia decyzji nie wynika, dlaczego organ uznał, że przedmiotowa zabudowa rekreacyjna jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka nr [...] została wyodrębniona w [...] r., tj. przed podjęciem uchwały o planie miejscowym. Zgodnie zaś z przepisami ustawy o ustroju rolnym, nieruchomości przeznaczone na cele rolne nie mogą być mniejsze niż 3.000 m2 zatem w chwili wydzielenia działki o powierzchni 300 m2 doszło do zmiany jej przeznaczenia. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 49 b ust. 1 oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ powiatowy nie mógł prowadzić procedury legalizacyjnej, określonej zarówno w art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane (brak pozwolenia na budowę) jak i w art. 49 b tej ustawy (w przypadku braku zgłoszenia), gdyż według ustaleń organu powiatowego, zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym uchwałą Rady Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005 r., przedmiotowa działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem RO-1, przeznaczonym pod zabudowę i zagospodarowanie związane z produkcją rolną i agroturystyką (przez którą należy rozumieć, zgodnie z definicją zawartą w § 5 ww. uchwały, działalność usługową prowadzoną przez rolników, polegającą na wynajmie pokoi w obrębie zabudowań, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i stanowiących zabudowę zagrodową). Wspomniany plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza lokalizację nowych siedlisk, które muszą być lokalizowane na działce rolnej o minimalnej powierzchni 10 ha dla siedlisk położonych w obszarze chronionego krajobrazu oraz 5 ha dla siedlisk położonych na pozostałych obszarach. Znajdująca się w obszarze krajobrazu chronionego K. Pasa Nadmorskiego działka, na której wzniesiono objęty niniejszym postępowaniem obiekt służący rekreacji, nie spełnia powyższego wymogu z uwagi na jej powierzchnię tj. około [...] m2, co uniemożliwia jej zabudowę. Ponadto znajdujący się na niej obiekt budowlany nie jest związany z produkcją rolną i nie stanowi siedliska (zabudowy zagrodowej). Nawet w przypadku uznania, że przedmiotowy obiekt budowlany nie posiada cech budynku i stanowi nietrwale związany z gruntem obiekt budowlany – jak twierdził inwestor podczas oględzin przedmiotowej działki w dniu [...] r. – organ nadzoru budowlanego obowiązany jest do zbadania, czy inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami tj. m.in. ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Budowa obiektu nawet nie wymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego planu, jest innym przypadkiem samowoli budowlanej polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, K. K. zarzucił zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie norm prawa materialnego w postaci art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr XXII/282/2005 Rady Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005 r. odnoszą się do działki nr [...] w sytuacji kiedy funkcja tego terenu została określona w 2004 r., 2. naruszenie norm prawa materialnego w postaci art. 48 i 49 ustawy prawo budowlane oraz art. 49 b ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że w sprawie organ nie mógł prowadzić procedur legalizacyjnych, o jakich mowa w tych przepisach, 3. naruszenie norm prawa materialnego w postaci art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1, 7 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że będą one miały zastosowanie w sprawie, w sytuacji kiedy postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr XXII/282/2005 Rady Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005 r. nie zabraniają wykorzystywania działki na cele związane z rekreacją. Skarżący podobnie jak w odwołaniu od decyzji z dnia [...] r. podniósł, że działka nr [...] została wyodrębniona w 2004 r. tj. przed podjęciem uchwały o planie miejscowym. Skoro zgodnie z przepisami ustawy o ustroju rolnym, nieruchomości przeznaczone na cele rolne nie mogą być mniejsze niż 3.000 m2, zatem w chwili wydzielenia działki o powierzchni 300 m2 doszło do zmiany jej przeznaczenia. W ocenie skarżącego organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób dostateczny tj. umożliwiający prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego (art. 29, 48 – 51 Prawa budowlanego) ani charakteru budynku ani przeznaczenia terenu na jakim ów budynek letniskowy konstrukcji drewnianej został posadowiony. Strona zaznaczyła, że zgodnie z art. 4 ustawy Prawo budowlane, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Wyrażona w tym przepisie zasada tzw. wolności budowlanej stanowi rozwinięcie konstytucyjnych uregulowań chroniących własność. Powołując się na art. 64 ust. 1 Konstytucji RP, skarżący podniósł, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Szczegółowe uregulowania ustawowe, takie jak art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, stanowią takie właśnie dopuszczalne ograniczenie prawa własności. Jednak z uwagi na konstytucyjną rangę owego prawa, ograniczenia muszą być interpretowane ściśle. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również decyzji ją poprzedzającej a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi i w konsekwencji do uchylenia zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowił art. 49 b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1529), zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Z kolei w myśl art. 49 b ust. 2 tej ustawy, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1 (art. 49 b ust. 3 cytowanej ustawy). Jak wynika z cytowanych powyżej uregulowań, zalegalizowanie samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia nie jest możliwe w sytuacji gdy budowa nie jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie bezspornym było, że na działce nr [...] obr. ewidencyjny K. gmina D. należącej do skarżącego, został przez niego w [...] r. wzniesiony budynek konstrukcji drewnianej o wymiarach [...] m, w którym znajdują się salon z aneksem kuchennym oraz łazienka. Budynek rekreacji indywidualnej posadowiony jest na podkładzie betonowym, do którego przymocowano drewniane legary. Nie ulega też wątpliwości, że skarżący nie posiada pozwolenia na budowę ani też nie dokonał zgłoszenia budowy, o jakim mowa w art. 30 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki. Z kolei w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 - budowa, o której mowa m.in. w art. 29 ust. 1 pkt 1a-2b. Zważywszy na to, że sporny obiekt jest przeznaczony na "na cele turystyczne, tj. okazjonalny pobyt ludzi najczęściej w sezonie urlopowym" (jak wskazano w odwołaniu z dnia [...] r. od decyzji z dnia [...] r.) zatem należy uznać, że jest to obiekt o jakim mowa w cytowanym powyżej art. 29 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo budowlane (taką kwalifikację przyjął też organ w decyzji z dnia [...] r.). Wobec tego słusznie uznał organ, że skarżący powinien był dokonać zgłoszenia o jakim mowa w art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Jak już wskazano powyżej legalizacja obiektu wzniesionego bez takiego zgłoszenia nie jest możliwa w wypadku niezgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo, ustanowionego uchwałą nr XXII/282/05 z dnia 30 czerwca 2005 r., działka nr [...] obręb ewidencyjny K. , znajduje się na terenie oznaczonym symbolem RO-1, przeznaczonym dla zabudowy i zagospodarowania związanego z produkcją rolną i agroturystyką. Jednocześnie w § 5 tej uchwały zawarto definicję agroturystyki, zgodnie z którą przez agroturystykę należy rozumieć działalność usługową prowadzoną przez rolników, polegającą na wynajmie pokoi w obrębie zabudowań, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i stanowiących zabudowę zagrodową. Ponadto w § 57 ust. 3 pkt 2 uchwały dopuszczono lokalizację nowych siedlisk, które muszą być lokalizowane na działce rolnej o minimalnej powierzchni 10 ha dla siedlisk położonych w obszarze chronionego krajobrazu ewentualnie 5 ha dla siedlisk położonych na pozostałych obszarach. Zdaniem Sądu, nie ulega jakiejkolwiek wątpliwości, że skarżący żadnego z wyżej opisanych wymogów nie spełnia (nie jest rolnikiem, nie prowadzi produkcji rolnej i nie posiada działki o minimalnej powierzchni 5 ha ani tym bardziej 10 ha), wobec czego nie można uznać, że wybudowanie przez niego budynku rekreacji indywidualnej jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa powyżej. Wobec tego słusznie przyjęły organy, że z powodu braku zgodności budowy ze wspomnianym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest możliwa legalizacja obiektu wzniesionego przez skarżącego na działce nr [...] obręb ewidencyjny K. . Nie sposób też zgodzić się z poglądem skarżącego, że w tym wypadku opisany wyżej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może mieć zastosowania z uwagi na rozmiar działki poniżej 3.000 m2. Zdaniem strony, skoro działka, na której został wzniesiony sporny obiekt została wyodrębniona w 2004 r. a zatem jeszcze przed podjęciem uchwały w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego, wobec tego plan nie może mieć do niej zastosowania, a to z tego względu, że przepisy ustawy o ustroju rolnym stanowią, iż nieruchomości przeznaczone na cele rolne nie mogą być mniejsze niż 3.000 m2. Zdaniem strony, z chwilą wydzielenia działki o powierzchni 300 m2 doszło do zmiany jej przeznaczenia. Powyższy pogląd nie znajduje jednak uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Fakt, że ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 2196) w art. 1 a pkt 2 przewiduje, iż przepisów tejże ustawy nie stosuje się do nieruchomości rolnych o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha nie oznacza, że takie nieruchomości nie mogą być przeznaczone na cele związane z produkcją rolną. Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 1 a pkt 1 tej ustawy, jej przepisów nie stosuje się także do nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, o którym mowa w ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 1014, 1433 i 1830 oraz z 2016 r. poz. 50 i 585). Powyższe w żadnym razie nie oznacza jednak, że nieruchomości te nie mogą być przeznaczone na cele związane z produkcją rolną. Wspomniana ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego zawiera w art. 2 pkt 1 definicję "nieruchomości rolnej", zgodnie z którą przez określenie to należy rozumieć nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele inne niż rolne. Z kolei w myśl art. 461 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r. poz. 459), nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Z powyższych uregulowań w żadnym razie nie wynika, że działki o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha nie mogą być przeznaczane na cele związane z produkcją rolną. Dodatkowo należy wskazać, że przepis ten (art. 1 a pkt 2 ustawy o ustroju rolnym) został wprowadzony do cytowanej ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego dopiero z dniem 30 kwietnia 2016 r., a zatem już po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy też podkreślić, że powołując się na przepisy ustawy o ustroju rolnym skarżący nie wymienia jakiegokolwiek konkretnego przepisu wobec czego nie sposób jednoznaczne ustosunkowanie się do podnoszonych przez niego argumentów. Także powoływanie się na art. 92 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147) nie może odnieść spodziewanego przez stronę skutku. Zgodnie bowiem z tym uregulowaniem, "przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha". Przepis ten został zamieszczony w dziale III rozdziale I "Podziały nieruchomości" i stanowi jedynie o tym, że przepisów tego rozdziału nie stosuje się do nieruchomości opisanych powyżej chyba, że dokonanie podziału spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha. Z faktu wydzielenia działek o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha nie wynika jednak (o czym była mowa powyżej), brak możliwości przeznaczenia nieruchomości na cele związane z produkcją rolną czy agroturystyką. Także zastrzeżenia skarżącego w zakresie naruszenia art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu (z uwagi na przyjęcie przez organ, że postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą z 30 czerwca 2005 r. odnoszą się do działki nr [...] w sytuacji gdy funkcja tego terenu została określona w 2004 r.), należy uznać za nietrafne. Zgodnie z tym przepisem, tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zagospodarowanie działki nr [...] – polegające na jej zabudowaniu budynkiem rekreacji indywidualnej miało miejsce dopiero w [...] r. Nie sposób przy tym uznać, że jest to zagospodarowanie zgodnie z opisanym wyżej planem. Gdyby przyjąć, tak jak oczekuje skarżący, że pomimo zmiany przeznaczenia danego terenu w planie zagospodarowania przestrzennego możliwe jest wykorzystywanie działki w sposób dotychczasowy wówczas tworzenie planów dla terenów już zagospodarowanych byłoby iluzoryczne (przy czym działka należąca do skarżącego w dacie jej wyodrębnienia nie była zagospodarowana w obecny sposób). Za nietrafny należy także uznać argument ewentualnego naruszenia art. 4 ustawy Prawo budowlane, który co prawda nie został podniesiony wprost, jednak na który mogłaby wskazywać treść uzasadnienia skargi. Jak słusznie zauważył skarżący, zgodnie z tym przepisem każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Nie ulega jednak wątpliwości, że w wypadku braku zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego o takiej zgodności nie może być mowy. Także art. 64 Konstytucji RP wskazuje na to, że własność może być ograniczona, z tym że w drodze ustawy i tylko w zakresie w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. W orzecznictwie wskazuje się jednak, że tego rodzaju ograniczeniem mogą być m.in. przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zatem także i w tym wypadku argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że jak słusznie wskazał organ, nawet w przypadku uznania, że przedmiotowy obiekt budowalny nie posiada cech budynku i stanowi nietrwale związany z gruntem obiekt budowlany – organ nadzoru budowlanego jest obowiązany do zbadania, czy inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami – w tym z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Budowa obiektu budowlanego, nawet nie wymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane). W takim wypadku, zastosowanie ma m.in. przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 wspomnianej ustawy, dający podstawę do orzeczenia rozbiórki gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem. Mając powyższe na uwadze, należy uznać skargę za niezasadną. Zdaniem Sądu organ zebrał, rozpatrzył i ocenił zgromadzony materiał dowodowy w sposób prawidłowy i wystarczający dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia z zachowaniem reguł określonych w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło