VI SA/Wa 1237/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia koncesji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017 roku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 17 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 290) po rozpatrzeniu wniosku K. B. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2015 r. cofającą przedsiębiorcy K. B., wpisanemu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako: R. – K. B., koncesję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. udzieloną na wykonywanie działalności gospodarczej, w zakresie: - usług rusznikarskich: wytwarzanie istotnych części broni palnej: bojowej, myśliwskiej, sportowej i gazowej - niezbędnych do jej napraw; - obrotu rodzajami broni i amunicji określonymi w ust. 2 - broń palna: bojowa (z wyłączeniem broni maszynowej), myśliwska, sportowa, gazowa (strzelby, karabiny, karabinki, pistolety, rewolwery) oraz w ust. 10 - amunicja do ww. rodzajów broni Załącznika Nr 1 Rodzaje broni i amunicji - BA - do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie rodzajów broni i amunicji oraz wykazu wyrobów i technologii o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym, na których wytwarzanie lub obrót jest wymagana koncesja (Dz. U. Nr 145, poz. 1625, ze zm.).  Zajmując stanowisko w sprawie Minister wyjaśnił, że ostatecznym powodem wydania decyzji cofającej koncesję był fakt prowadzenia przeciwko ww. przedsiębiorcy, przez Prokuraturę Apelacyjną w L., postępowania przygotowawczego (sygn. [...]) oraz stosowania wobec niego, w owym czasie, środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Rozpoznając ponownie sprawę w wyniku złożonego przez przedsiębiorcę wniosku Minister podniósł, że wykonywana przez K. B. działalność gospodarcza polega na obrocie towarami wyłączonymi z wolnej sprzedaży, są one bowiem niebezpieczne dla życia i zdrowia. Stąd m.in. sposób obrotu nimi, przechowywania i ewidencji jest ściśle określony przepisami prawa w celu wyeliminowania, a przynajmniej możliwie największego ograniczenia możliwości przedostania się tego rodzaju przedmiotów w nieuprawnione ręce. W akcie oskarżenia wskazano, że K. B. posiadał w miejscu zamieszkania i prowadzonej działalności - bez wymaganego pozwolenia - broń, istotne części broni oraz amunicję o nieustalonym pochodzeniu, z przeznaczeniem do sprzedaży, czyniąc z popełnianego przestępstwa stałe źródło dochodu. Taki sposób wykonywania działalności gospodarczej stwarza niewątpliwie zagrożenie dla bezpieczeństwa obrotu towarami podlegającymi reglamentacji, a jednocześnie dla bezpieczeństwa obywateli, gdyż przedmioty - pochodzące z nieustalonych źródeł w celu sprzedaży - mogły trafić w ręce przestępców, na co wskazał Komendant Główny Policji w postanowieniu z dnia [...] maja 2016 r. Minister podniósł, że zgodnie z art. 17 ust. 3 pkt 2 ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym, może cofnąć koncesję albo zmienić jej zakres gdy przedsiębiorca nie spełnia określonych w ustawie warunków wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją, w szczególności przestał spełniać warunek określony w art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. h oraz pkt 2 w zakresie spełniania przez osoby w nim wymienione warunku, o którym mowa w pkt 1 lit. h. Organu uznał, że postawione przedsiębiorcy zarzuty mają bezpośredni związek z wykonywaniem przez niego działalności gospodarczej na podstawie koncesji [...]. Dodał, że nie oparł postępowania wyłącznie na materiałach przekazanych przez prokuraturę, tj. postanowieniu o przedstawieniu zarzutów oraz akcie oskarżenia lecz także w oparciu o kontrolę którą przeprowadził Komendant Wojewódzki Policji w L. jak i wyrażoną przez niego w prawomocnym postanowieniu z dnia [...] maja 2016 r. negatywną opinię. Organ podkreślił, że prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia koncesji nie rozpatruje sprawy w kontekście winy czy niewinności osoby oskarżonej o popełnienie przestępstwa, oraz nie weryfikuje prawidłowości prowadzonego postępowania karnego i nie bada zasadności tak jego wszczęcia, jak I postawienia zarzutów osobie nim objętej. Sfera ta zastrzeżona jest dla organów ścigania I niezawisłych sądów. Organ argumentował, że przedsiębiorca posiadający koncesję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która została udzielona w precyzyjnie określonym zakresie powinien mieć świadomość obowiązków ciążących na nim, wynikających z ustawy, dawać rękojmię należytego wykonywania działalności objętej reglamentacją koncesyjną, w tym stosowania reguł prawnych określających zasady wykonywania tej działalności gospodarczej, na każdym etapie i przez cały okres jej prowadzenia. Odnosząc się szczegółowo do argumentów podniesionych w odwołaniu uznał je w konsekwencji za bezzasadne. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K. B., wniósł o (a) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2017 r. (w całości) z uwagi na fakt, że jej wykonanie rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki; (b) zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej toczącej się przed Sądem Rejonowym dla [...] w L., [...] Wydział Karny (sygnatura akt [...]); (c) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; (d) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Skarżący podniósł zarzut naruszenia: (a) przepisów postępowania mający wpływ na wynik sprawy, a to: i. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nie zgromadzenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji kompletnego materiału dowodowego i w efekcie oparcie przedmiotowego rozstrzygnięcia jedynie na treści aktu oskarżenia w sprawie [...], podczas gdy w/w akt oskarżenia nie może stanowić dowodu na okoliczność sprawstwa przez skarżącego zarzucanych mu czynów, co w konsekwencji doprowadziło organ koncesyjny do bezpodstawnej konstatacji, że wykonywanie przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie usług rusznikarskich stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa obrotu towarami podlegającymi reglamentacji oraz dla bezpieczeństwa obywateli, a także, iż strona nie daje rękojmi należytego wykonywania działalności objętej reglamentacją koncesyjną, w tym stosowania reguł prawnych określających zasady wykonywania tej działalności gospodarczej; ii. art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie przez organ koncesyjny granic swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji uczynienie jej dowolną, co przejawiało się m.in. w bezkrytycznym uznaniu, że wydanie przez Prokuraturę Krajową w L. postanowienia o przedstawieniu zarzutów skarżącemu oraz skonstruowanie aktu oskarżenia w sprawie o sygnaturze [...] jest dowodem na zaistnienie zdarzeń wskazanych w treści powyższych dokumentów, podczas gdy z samego faktu ujęcia pewnych okoliczności w treści postanowienia o postawieniu zarzutów, czy też aktu oskarżenia nie można wywieść wniosków, że takie zdarzenia faktycznie zaistniały, a w konsekwencji, iż strona nie daje rękojmi należytego wykonywania działalności objętej reglamentacją koncesyjną, w tym stosowania reguł prawnych określających zasady wykonywania tej działalności gospodarczej; (b) przepisów prawa materialnego, mający wpływ na wynik sprawy, a to: i. art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 11 ust. 1 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka z dnia 10 grudnia 1948 r., art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. 77, nr 38, poz. 167) i art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. 93, nr 61, poz. 284 ze zm.), poprzez naruszenie podstawowej zasady państwa prawnego, jaką jest zasada domniemania niewinności, przejawiające się m.in. w bezpodstawnym uznaniu przez organ koncesyjny, że skarżący dopuścił się zarzucanych mu czynów, podczas gdy okoliczności sprawy i wina oskarżonego nie zostały w żaden sposób potwierdzone w toku postępowania karnego (prawomocnym orzeczeniem Sądu), a tym samym skarżący powinien być postrzegany organ koncesyjny jako osoba niewinna; ii. art. 17 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. h oraz pkt 2 u.w.o.b., poprzez bezzasadne przyjęcie - na podstawie wadliwie zebranego oraz błędnie ocenionego materiału dowodowego, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania w/w przepisów, a tym samym zasadne jest podjęcie działań administracyjno-prawnych zmierzających do cofnięcia koncesji (Nr [...]) z dnia [...] czerwca 2003 r. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił wskazane zarzuty. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Działalność gospodarcza w zakresie obrotu bronią i amunicją jest z mocy ustawy działalnością koncesjonowaną, jej wykonywanie jest dozwolone wyłącznie po spełnieniu warunków określonych w ustawie (art. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 290.). A zatem obrót materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją podlega reglamentacji poprzez wydanie koncesji na prowadzenie tej działalności na warunkach określonych w tej koncesji i w odrębnych przepisach prawnych. Przesłanką koncesjonowania omawianej działalności jest ważny interes publiczny tj. bezpieczeństwo państwa lub obywateli. Powyższe względy determinują ściśle przestrzeganie prawa przez podmioty, wykonujące działalność gospodarczą w tym zakresie. Przepisy w/w ustawy statuują obligatoryjne, bądź fakultatywne cofnięcie udzielonej koncesji, które może nastąpić wyłączenie jako następstwo zaistnienia określonych okoliczności. Art. 7 ust. 1 w/w ustawy stanowi, że koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej, o której mowa w art. 6 ust. 1, udziela, odmawia udzielenia, zmienia, cofa lub ogranicza jej zakres, w drodze decyzji, minister właściwy do spraw wewnętrznych. Tym samym wyłącznie do organu koncesyjnego należy decyzja jaki środek powinien zastosować, czy cofnąć koncesję czy też zmienić jej zakres, jako że wyłącznie organ koncesyjny jest uprawniony do oceny, czy stwierdzone naruszenia w prowadzeniu tego rodzaju działalności reglamentowanej mają charakter na tyle istotny, że nie można pozostawić przedsiębiorcy uprawnienia do jej prowadzenia. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym zgodnie z którym organ koncesyjny może cofnąć koncesję albo zmienić jej zakres gdy przedsiębiorca nie spełnia określonych w ustawie warunków wykonywania działalności gospodarczej objętej koncesją, w szczególności przestał spełniać warunek określony w art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. h oraz pkt 2 w zakresie spełniania przez osoby w nim wymienione warunku, o którym mowa w pkt 1 lit. h. Jak stanowi bowiem art. 8 ust. 1 pkt 1 lit. h koncesji udziela się osobie fizycznej, która nie jest objęta toczącym się przeciwko niej postępowaniem w sprawach o umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub umyślne wykroczenie skarbowe. Jak wynika z przeprowadzonego przez organ postępowania skarżącemu postawiono zarzut popełnienia czynu umyślnego z art. 36 ust. 1 ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicja oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym w zbiegu z art. 253 § 2 kk a mianowicie posiadanie broni i amunicji z nieustalonych źródeł w celach sprzedaży. Postawione skarżącemu zarzuty mają zatem związek z wykonywaniem przez niego działalności gospodarczej na podstawie koncesji Nr [...]. Sąd podziela .argumentację organu, że w ten sposób skarżący naruszył zasady prowadzenia koncesjonowanej działalności w sposób rażący, niedopuszczalny. Trafnym jest stanowisko organu, że przedsiębiorca posiadający koncesję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która została udzielona w określonym zakresie powinien mieć świadomość obowiązków wynikających z ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologiami o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym i aktów wykonawczych wydanych na podstawie omawianej ustawy. Jak zasadnie stwierdził organ, w interesie publicznym jest, aby działalność określona w ww. ustawie będąca działalnością o szczególnym charakterze, była wykonywana przez przedsiębiorców gwarantujących poszanowanie porządku publicznego oraz przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa od samego początku jej wykonywania. Przedsiębiorcy koncesjonowani muszą dawać rękojmię należytego wykonywania działalności objętej reglamentacją koncesyjną, w tym stosowania reguł prawnych określających zasady wykonywania tej działalności gospodarczej, na każdym etapie i przez cały okres jej prowadzenia. Podmioty wykonujące tego typu działalność muszą charakteryzować się profesjonalizmem oraz bezwzględnym przestrzeganiem przepisów prawa. W odniesieniu do skarżącego wymogi te nie zostały dochowane. Już sam fakt prowadzenia wobec przedsiębiorcy, któremu została udzielona koncesja, postępowania w sprawie o umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub umyślne wykroczenie skarbowe może stanowić przesłankę dla cofnięcia koncesji, a związek przedmiotu postępowania, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, z zakresem wykonywania koncesjonowanej działalności gospodarczej uzasadnia prawidłowość stanowiska organu. Należy dodać, że Komendant Wojewódzki Policji w L. postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2016 r. zaopiniował negatywnie przedsiębiorstwo: K. B. R. Za bezzasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 11 ust. 1 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka z dnia 10 grudnia 1948 r., art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. i art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Minister nie decydował o winie skarżącego w sprawie karnej przeciwko niemu prowadzonej, lecz rozstrzygał kwestię czy skarżący spełnia warunek o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt h w sytuacji wniesionego przeciwko niemu aktu oskarżenia, stwierdzając, że ta okoliczność nie pozwala uznać, iż skarżący spełnia warunek konieczny, a określony w w/w normie prawnej. O winie lub niewinności skarżącego orzeknie sąd karny, a w sprawie o cofnięcie przedmiotowej koncesji (także o jego wydanie) znaczenie ma sam fakt toczącego się postępowania karnego. Zasada domniemania niewinności jest zasadą procedury karnej i nie doznaje ona uszczerbku w postępowaniu administracyjnym. Z faktem wszczęcia postępowania przeciwko osobie wiążą się istotne skutki nie tylko w sferze prawa karnego, ale także innych gałęzi prawa. Określone decyzjami sankcje administracyjne są jedynie administracyjnoprawnym skutkiem zachowania strony. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2003 r. (SK 15/02) wskazał, że konstytucyjna zasada domniemania niewinności musi być rozumiana jako wykluczająca uznanie winy i odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym. Natomiast nie może być rozumiana w sposób, który wykluczałby wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziaływujących na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. Dopuszczalność takich konsekwencji powinna być "ważona" nie w płaszczyźnie zasady domniemania niewinności, ale w płaszczyźnie zasady proporcjonalności. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o zawieszenie postepowania na podstawie art. 125 § 1 ppsa zgodnie z którym sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Zawieszenie postępowania z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, zatem rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik. Celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego nie może być brana pod uwagę w oderwaniu od zasady szybkości postępowania. Tymczasem zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy brak jest ku temu wystarczających przesłanek naruszałoby zasadę szybkości. W niniejszej sprawie okoliczność, która nie jest sporna a mianowicie toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne, pozwalało organowi na podjęcie rozstrzygnięcia a Sądowi na kontrolę jego zgodności z prawem procesowym i materialnym. Zdaniem Sądu, stanowiska organu nie sposób zakwestionować. Wbrew zarzutom skargi należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja została wydana po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy a zebrane dowody pozyskane zostały w sposób legalny. W tym stanie rzeczy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji był władny przyjąć, iż skarżący w sposób rażący naruszył warunki wykonywania koncesjonowanej działalności gospodarczej. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3 kpa. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.