I SA/Wa 1592/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Łukasz Sawicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. Z., M. R., A.C., M. Z., W. G., N. V., J. F., M. G. i E.P. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 696/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz A. Z., M. R., A.C., M. Z., W. G., N. V., J. F., M. G. i E.P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 696/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] (ul. [...]), hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy– w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały zwrócone w dniu 6 kwietnia 2016 r. Pismem z dnia 19 lipca 2016 r. skarżący A. Z., A. C., M. Z., E. P., M. G., W. G., N. W., J. F., M. R. wezwali Prezydenta W. do wykonania wyroku z 15 stycznia 2016 r. Następnie wnieśli skargę do tutejszego sądu wnosząc o wymierzenie Prezydentowi grzywny, zasądzenie sumy pieniężnej o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. poinformował, że z uwagi na konieczność analizy zgromadzonej dotychczas dokumentacji celem ustalenia, czy nie występują okoliczności uniemożliwiające wypłatę odszkodowania oraz z uwagi na bardzo dużą ilość spraw dotyczących odszkodowań nie było możliwe rozpoznanie sprawy w terminie wyznaczonym przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności lub przewlekle prowadzić postępowanie po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Procesowa przesłanka wymierzenia grzywny organowi za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego może być spełniona, jeżeli skarżący wezwał właściwy organ po doręczeniu mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami sprawy. W niniejszej sprawie prawomocny wyrok z 15 stycznia 2016 r. r., sygn. akt I SAB/Wa 696/15 wraz z aktami został doręczony Prezydentowi W. w dniu 6 kwietnia 2016 r. Termin do wykonania wyroku minął w dniu 6 czerwca 2016 r. Skarżący przed złożeniem skargi na niewykonanie wyroku zwrócili się pismem dnia 19 lipca 2016 r. do Prezydenta W. o jego wykonanie. Tym samym zostały spełnione procesowe przesłanki do rozpoznania skargi. Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśnić należy, że istotą skargi wszczynającej postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za bezczynność po wyroku sądu jest żądanie zastosowania przez sąd określonych środków, mających na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Zastosowanie grzywny może mieć zatem miejsce, gdy po wyroku uchylającym akt, organ administracji pozostaje w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy wprawdzie wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 140/12, Lex nr 1146236). Analizując treść uregulowania zawartego w omawianym przepisie należy zauważyć, że przewidziana w nim możliwość wymierzenia przez sąd grzywny organowi pozostającemu w zwłoce w wykonaniu orzeczenia sądu, nie zakłada w żadnym razie automatyzmu w zastosowaniu przez sąd tej sankcji, jeśli tylko strona - po uprzednim wezwaniu organu do wykonania wyroku - wniesie skargę z żądaniem wymierzenia organowi grzywny, a sąd stwierdzi, że upłynęły ustawowe terminy załatwienia sprawy. Rozpoznając skargę strony opartą na przesłankach określonych w ww. przepisie, sąd administracyjny jest obowiązany wziąć pod uwagę nie tylko fakt niewydania przez organ odpowiedniego aktu bądź dokonania czynności, ale także rozważyć wszelkie okoliczności związane z pozostawaniem przez organ w zwłoce z załatwieniem sprawy. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do Urzędu W. w dniu 6 kwietnia 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia skargi - mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent W. nie wykonał nałożonego wyrokiem Sądu zobowiązania do zakończenia sprawy. Skoro zatem Prezydent W. w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 15 stycznia 2016 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać, sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, iż represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 (tysiąca) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że w związku z nie podjęciem przez organ żadnych czynności mających na celu wykonanie wyroku, uznać należało, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że wniosek skarżących o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. - jest niezasadny. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jak również treść skargi nie pozwalają na przyjęcie, by skarżący na skutek nie rozpoznania wniosku w terminie ponieśli krzywdę wymagającą zadośćuczynienia poprzez przyznanie sumy pieniężnej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. Podstawą rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 3 wyroku był art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w związku z 205 § 2 powołanej ustawy zasądzając solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego przez nich wpisu sądowego i kwotę 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym.