I OSK 1029/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-11-21
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Mirosław Wincenciak, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Kto ponosi koszty przechowywania pojazdu usuniętego z drogi, w sytuacji gdy 6-miesięczny termin od dnia jego usunięcia upłynął w okresie od 11 czerwca 2009 r. do 4 września 2010 r., a przepadek pojazdu został orzeczony na rzecz powiatu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w okresie od 11 czerwca 2009 r. do 4 września 2010 r. koszty przechowywania pojazdów, których 6-miesięczny termin od usunięcia upłynął w tym okresie, ponosi Skarb Państwa, niezależnie od tego, czy ostatecznie sąd orzekł przepadek pojazdu na rzecz powiatu. Wojewoda nie jest właściwym organem do reprezentowania Skarbu Państwa w tym zakresie w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zobowiązania Wojewody do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu usuniętego z drogi. Pojazd został usunięty w grudniu 2008 r., a 6-miesięczny termin do jego odbioru upłynął w czerwcu 2009 r. Wojewoda kwestionował swoją legitymację do zapłaty tych kosztów w imieniu Skarbu Państwa, wskazując, że właściwi powinni być naczelnicy urzędów skarbowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Wojewody, uznając, że koszty te ponosi Skarb Państwa, a Wojewoda jest jego reprezentantem. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA oraz decyzje organów niższych instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i decyzję Prezydenta Miasta. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Wojewody zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie NSA Mirosław Wincenciak (spr.) del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant asystent sędziego I.W. po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 167/17 w sprawie ze skargi Wojewody [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] i decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Wojewody [...] kwotę 1458 (tysiąc czterysta pięćdziesiąt osiem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 167/17 oddalił skargę Wojewody [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. znak [...] w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z [...] października 2016 r., nr [...] Prezydent Miasta [...], dalej jako "Prezydent Miasta", ustalił, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 8033,70 zł brutto z tytułu kosztów przechowywania od dnia 22 czerwca 2009 r. do 3 września 2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez A. sp. z o.o. pojazdu marki F. nr rejestracyjny [...], usuniętego w dniu [...] grudnia 2008 r. w W. Wskazać w tym miejscu należy, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] w [...] Wydział Cywilny orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta [...].
Wojewoda [...], dalej jako "Wojewoda", wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Wskutek jego rozpoznania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], dalej jako "SKO" lub "Kolegium", decyzją z [...] listopada 2016 r., znak: [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ wskazał, że pojazd marki F. nr rejestracyjny [...] został usunięty z drogi w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), dalej jako "p.r.d.", w dniu [...] grudnia 2008 r. i był przechowywany na wyznaczonym parkingu strzeżonym. W dniu [...] czerwca 2009 r. upłynął 6-miesięczny termin określony w art. 130a ust. 10 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa.
Zdaniem SKO zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018, zm. Dz. U. Nr 255, poz. 1466), dalej jako "ustawa nowelizująca", koszty przechowywania przedmiotowego pojazdu za okres po upływie 6-miesięcznego terminu, tj. po dniu [...] czerwca 2009 r., do wejścia w życie nowelizacji (do dnia 4 września 2010 r.), czyli za okres od dnia 22 czerwca 2009 r. do dnia 3 września 2010 r. włącznie, ponosi Skarb Państwa.
Kolegium wskazało przy tym na zasadę domniemania właściwości Wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie, zgodnie z którą, jeżeli z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, jest Wojewoda. Zdaniem SKO z przepisów tych można również wywieść, że Wojewoda ma generalną kompetencję do wykonywania ochrony interesów Skarbu Państwa i że jest on generalnym reprezentantem mienia i zobowiązań należących do Skarbu Państwa.
Następnie organ wskazał, że podstawą wyliczenia należności za przechowywanie przedmiotowego pojazdu jest stawka wynikająca z umowy nr [...] z [...] sierpnia 2007 r., która została zawarta przez [...] z konsorcjum pod nazwą A. sp. z o.o. Kolegium stwierdziło przy tym, że wyliczenie kosztów przechowywania przedmiotowego pojazdu dokonane przez organ pierwszej instancji było nieprawidłowe, bowiem kwota z tego tytułu powinna wynosić 10.005,22 zł brutto. Mając jednak na uwadze, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny, SKO wskazało na niemożność uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty poprzez ustalenie kwoty w prawidłowej wysokości.
Skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] listopada 2016 r., wniósł Wojewoda, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania administracyjnego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 13 ustawy nowelizującej. Wskazał przy tym na art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i podkreślił, że w jego ocenie podmiotami właściwymi w zakresie zwrotu kosztów wskazanych w art. 13 ustawy nowelizującej są właściwi miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych.
W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dalej również jako "WSA", wskazał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności WSA wskazał, iż zastosowane przez organ przepisy, są efektem nowelizacji prawa o ruchu drogowym w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06. Zaznaczył przy tym, że w ustawie nowelizującej zawarto przepisy przejściowe, co uzasadnione było m. in. potrzebą uregulowania kwestii związanych z faktem, że niekonstytucyjne przepisy p.r.d. utraciły moc z dniem 11 czerwca 2009 r., natomiast ustawa nowelizująca uchwalona została w dniu 22 lipca 2010 r., a w życie weszła 4 września 2010 r.
Wskazał też, w związku z rozbieżnościami w orzecznictwie, na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10 (Lex nr 621105). Zaakcentował, że w stanie prawnym obowiązującym przed wskazaną nowelizacją p.r.d., organem właściwym do orzekania w przedmiocie zwrotu podmiotowi prowadzącemu parking, kosztów dozoru pojazdu był właściwy naczelnik urzędu skarbowego. Na skutek nowelizacji p.r.d., zgodnie z nowym brzmieniem art. 130a ust. 10h ww. ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Jednocześnie WSA podkreślił, że w art. 13 ustawy nowelizującej, ustawodawca wskazał, iż Skarb Państwa będzie podmiotem zobowiązanym do ponoszenia kosztów związanych z dozorowaniem pojazdu, które powstały w konkretnym przedziale czasowym. Zdaniem WSA ustawodawca wskazał, że koszty powstałe w tym szczególnym okresie obciążają Skarb Państwa, przy czym nie skonkretyzował on jego statio fisci.
Następnie WSA podniósł, że na gruncie niniejszej sprawy nieadekwatna była argumentacja skarżącego Wojewody, wskazująca na konieczność posiłkowego stosowania trybu uregulowanego w ustawie egzekucyjnej. Stosowanie ustawy egzekucyjnej byłoby bowiem zasadne, tylko wówczas, gdyby Starosta dokonywał rozliczenia kosztów przechowywania pojazdu na rzecz jego przechowawcy jako organ przeprowadzający postępowanie likwidacyjne. WSA podkreślił, że są to jednak dwa różne tryby postępowania oraz dwie różne podstawy prawne działania Starosty jako organu.
WSA stanął na stanowisku, że wobec obecnego brzmienia art. 130a, w tym ust. 10h p.r.d., w zw. z art. 13 ustawy nowelizującej, skoro pojazd przechowywany był w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia 4 września 2010 r., to koszty jego przechowywania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia oraz Skarb Państwa. Ponadto na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. o kosztach przechowywania rozstrzyga obecnie starosta, w drodze decyzji.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w p.r.d. istnieje zasada, zgodnie z którą to właściciel ponosi koszty usunięcia i przechowywania pojazdu z drogi. Wedle zaś znowelizowanego art. 130a ust. 5f p.r.d. usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych z dróg stało się zadaniem własnym powiatu. Z kolei w myśl art. 130a ust. 10 p.r.d. starosta został zobowiązany w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi do występowania do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu.
Mając powyższe na uwadze, WSA uznał, że "sprawa niniejsza pozostawała w kompetencji właściwego starosty, który określił z uwagi na jej przedmiot dotyczący kosztów, o których mowa w art. 13 ustawy nowelizującej- statio fisci Skarbu Państwa zobowiązanego do ich poniesienia". Skarb Państwa ponosi bowiem koszty przechowywania pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia 4 września 2010 r.
Sąd ten zwrócił uwagę, że przepis art. 13 koresponduje z obecnym brzmieniem art. 130a ust. 5f p.r.d., zabezpieczając możliwość domagania się przez powiaty od Skarbu Państwa zwrotu kwot poniesionych za okres przechowywania pojazdów przed 4 września 2010 r.
Sąd pierwszej instancji, podobnie jak organ wskazał na zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie. Podzielił także argumentację organu II instancji, w zakresie prawidłowego sposobu wyliczenia należności w przedmiotowej sprawie oraz obecnego braku możliwości podwyższenia tej kwoty wobec zakazu reformationis in peius.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego w postaci art. 13 ustawy nowelizującej w związku z art. 130a ust. 10h p.r.d. poprzez błędna jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że to on jest zobowiązany do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu w imieniu Skarbu Państwa.
W oparciu o powyższe Wojewoda wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, rozpoznanie skargi na rozprawie oraz zasądzenie na jego rzecz od strony przeciwnej kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Wojewoda wskazał, że nie kwestionuje on konieczności zapłaty przez Skarb Państwa przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym, a jedynie ustalenie jego statio fisci, jako właściwego do uiszczenia przedmiotowej należności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Skarżący kasacyjnie nie podniósł zarzutów naruszenia prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), zatem ustalony przez Sąd I instancji stan faktyczny jest wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zasadny okazał się zarzut błędnej wykładni art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018, zm. nr 255, poz. 1466).
Kluczowe dla sprawy pozostaje rozstrzygnięcie, jaki podmiot (statio fisci Skarbu Państwa) jest obowiązany do pokrycia kosztów przechowywania pojazdów na podstawie art. 13 nowelizacji lipcowej i czy rozstrzygnięcie w tej materii winno nastąpić decyzją administracyjną.
Stosowanie art. 130a p.r.d. po zmianach, które wprowadziła nowelizacja lipcowa, rodzi szereg problemów w praktyce organów, jak również nie jest jednolicie postrzegane przez sądy administracyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku 7 Sędziów NSA z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OPS 4/14 (cbosa) wyjaśnił, że w przepisach międzyczasowych ustawy nowelizującej nie rozstrzygnięto, które organy są właściwe do rozstrzygania odnośnie do kosztów przechowywania pojazdu za okres sprzed wejścia w życie nowych przepisów. W art. 13 nowelizacji lipcowej wskazano jedynie, iż koszty powstałe po terminie do odebrania pojazdów i dotyczące przechowywania pojazdów, dla których okres ten upłynął pomiędzy 11 czerwca 2009 r. i 4 września 2010 r. ponosi Skarb Państwa. Decyzja ustawodawcy o przejęciu przez Skarb Państwa obowiązku poniesienia kosztów przechowywania pojazdów w tym okresie ma jedynie taki skutek, że zobowiązanym stał się Skarb Państwa.
W uzasadnieniu wyroku z 27.7.2018 r. V CSK 516/17 (Lex 2525418, dalej wyrok V CSK 516/17) Sąd Najwyższy wskazał, że wyrokiem z 3.6.2008 r. P 4/06 (OTK-A z 2008/5/76) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 130a ust. 10 p.r.d. w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, jest niezgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał orzekł także, że art. 130a ust. 11 pkt 3 p.r.d. jest niezgodny z art. 64 ust. 3 Konstytucji, zaś § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów jest niezgodny z art. 130a ust. 11 pkt 3 prd oraz z art. 92 ust. 1 i art. 46 Konstytucji. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny zadecydował, że przytoczone wyżej przepisy w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w Dzienniku Ustaw nr 100 z dnia 11 czerwca 2008 r. pod poz. 649. Ustawodawca dostosował stan prawny do treści tego wyroku dopiero z dniem 4 września 2010 r., uchwalając ustawę z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018). Ustawa ta nadała art. 130a ust. 10 nową treść, zgodnie z którą starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Dalsze ustępy art. 130a uregulowały szczegółowo postępowanie związane z orzeczeniem przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Ustawodawca zadecydował także, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
Istota sporu w sprawie V CSK 516/17 sprowadzała się do tego, który podmiot - Skarb Państwa czy powodowy powiat, obciążają koszty związane z przechowaniem pojazdów, co do których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął przed dniem 11 czerwca 2009 r. Z uzasadnienia wyroku wynika, że rozstrzygnięcie było wynikiem dokonanej przez Sąd Apelacyjny wykładni art. 11, 12 i 13 ustawy zmieniającej z 2010 r., której poprawność skarżący zasadnie kwestionował.
Analiza tych przepisów w ich wzajemnym powiązaniu doprowadziła Sąd Najwyższy do konkluzji, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania nieodebranych pojazdów także wówczas, gdy termin 6-miesięczny od dnia ich usunięcia, upłynął przed dniem 11 czerwca 2009 r. Na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 4/06, przepis art. 130a ust. 10 p.r.d. - w zakresie uznanym za niekonstytucyjny przez Trybunał (przepadku z mocy ustawy) - utracił moc z upływem roku od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, tj. z dniem 11 czerwca 2009 r. Powstała zatem sytuacja, w której po dniu wyeliminowania z obrotu prawnego przepisu art. 130a ust. 10 p.r.d., stanowiącego o przepadku usuniętego i nieodebranego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa ex lege, czyli w okresie po dniu 11 czerwca 2009 r. oraz do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2010 r., w której jednoznacznie wskazano na obowiązek orzekania przez sąd przepadku na rzecz powiatu usuniętego i nieodebranego pojazdu, tj. do dnia 4 września 2010 r. - istniała luka w prawie. Nie obowiązywał już przepis zezwalający na przepadek pojazdu z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa, czyli art. 130a ust. 10 p.r.d. w pierwotnym brzmieniu, a nie wprowadzono jeszcze ustawowej regulacji orzekania przepadku przez sąd na rzecz powiatu. Nie istniała także jednoznaczna regulacja wskazująca, kto ponosi koszty przechowywania pojazdu w tym okresie (11 czerwca 2009 - 3 września 2010 r.). Zawiera ją art. 13 ustawy zmieniającej z 2010 r., zgodnie z którym Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli ust. zm. z 2010 r.) wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Artykuły 11 i 12 ustawy zmieniającej z 2010 r. wskazywały natomiast, które z usuniętych pojazdów będą podlegały postępowaniu sądowemu w przedmiocie przepadku na rzecz powiatu. Chodzi tu o pojazdy, co do których bieg terminu 6 miesięcy od dnia ich usunięcia rozpoczął się i nie zakończył przed dniem 4 września 2009 r. (art. 11), ale także o takie pojazdy, co do których bieg terminu 6 miesięcy od ich dnia usunięcia rozpoczął się i już upłynął przed dniem 4 września 2010 r. (art. 12). W tej drugiej sytuacji, wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie przepadku pojazdów na rzecz Skarbu Państwa podlegało umorzeniu, a sprawa przekazana właściwym starostom w celu złożenia do sądu wniosku o orzeczenie przepadku na rzecz powiatu. Gdy zaś mimo upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu przed dniem 4 września 2009 r., nie wszczęto postępowania administracyjnego w sprawie przepadku pojazdów na rzecz Skarbu Państwa, przepadek orzekał sąd na rzecz powiatu. Porównując treść art. 12 i 13 ustawy zmieniającej można więc stwierdzić, że jeżeli 6 miesięczny termin od usunięcia pojazdu z drogi upłynął przed dniem 4 września 2010 r. to koszty jego przechowania ponosił Skarb Państwa, mimo że finalnie sąd orzekał przepadek takiego pojazdu na rzecz powiatu. Wykładnia ta stoi w sprzeczności z prezentowanym przez Sąd Apelacyjny poglądem, że koszty przechowania pojazdów, co do których termin 6 miesięcy od dnia ich usunięcia upłynął przed dniem 11 czerwca 2009 r., obciążają powiat dlatego, że chodzi tu o pojazdy, co do których sąd orzekł następnie przepadek na rzecz powoda, a więc skoro powiat odniósł korzyść, to powinien ponieść także związane z tą korzyścią koszty. Wniosek ten nie znajduje oparcia w art. 11, 12 i 13 ustawy zmieniającej z 2010 r. Trzeba przy tym zauważyć, że koszty przechowania pojazdów powstałe po dniu 11 czerwca 2009 r. (za okres "luki prawnej") ponosi Skarb Państwa (art. 13), zaś powstałe po dniu 4 września 2010 r. - właściciel nieodebranego pojazdu (art. 130a ust. 10h p.r.d.), mimo że sąd orzeka o przepadku nieodebranego pojazdu na rzecz powiatu.
Naczelny Sąd Administracyjny pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu wyroku V CSK 516/17 w pełni podziela. Sąd Najwyższy w powołanej sprawie z powództwa miasta na prawach powiatu przeciwko Skarbowi Państwa (Wojewodzie), nie zakwestionował legitymacji biernej pozwanego Skarbu Państwa - statio fisci Wojewody, uchylając wyrok Sądu Apelacyjnego z części zmieniającej wyrok Sądu Okręgowego przez oddalenie powództwa w części opisanej w sentencji i w tym zakresie przekazującego sprawą Sądowi Apelacyjnemu.
To, że Wojewoda jest reprezentantem Skarbu Państwa wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - Dz. U. z 2015 r., poz. 525, zm. 1960), nie przesądza, że roszczenie powiatu może być zaspokojone w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym (M. Pacak, K. Zmorek, Ustawa o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Komentarz, LexisNexis 2013, s. 24-27, uw. 15-18). Analiza przepisów ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 154) nie pozwala na przyjęcie, że wojewoda wykonuje jakiekolwiek obowiązki związane z ponoszeniem kosztów usuwania i przechowywania pojazdów w postępowaniu administracyjnym. Takich zaś obowiązków nie można domniemywać z przepisów prawa administracyjnego (wyroki WSA w Poznaniu z: 2.7.2016 r. III SA/Po 1261/15; 12.1.2017 r. IV SA/Po 527/16). Fakt, że ustawodawca przewidział swoiste domniemanie kompetencji wojewody w sprawach zadań z zakresu administracji rządowej w województwie (art. 3 ust. 1 pkt 5 uw; M. Pacak, K. Zmorek – op. cit., s. 23-24, uw.14) nie implikuje, że rozciąga się ono również na zobowiązania finansowe, realizowane w postępowaniu administracyjnym.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę (art. 188 p.p.s.a.).
Skoro również zaskarżona decyzja narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 13 nowelizacji lipcowej, przeto należało ją uchylić. Rozpoznając sprawę ponownie, Prezydent rozważy umorzenie postępowania wszczętego dnia 19 lutego 2016 r. (Borkowski/Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017 r., s. 563, nb 7).
Miasto [...] może wystąpić o dobrowolną realizację roszczenia do Skarbu Państwa (wyrok NSA z 10.5.2017 r. I OSK 2061/15, cbosa). Gdyby do takiej dobrowolnej realizacji roszczenia nie doszło (co byłoby w interesie wszystkich stron i podatników), Miasto [...] może wystąpić z roszczeniem przed Sądem powszechnym (art. 177 in princ. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483, sprost. z 2001 r. nr 28, poz. 319, zm. z 2006 r. nr 200, poz. 1471, z 2009 r. nr 114, poz. 946) – jak w sprawie kontrolowanej wyrokiem V CSK 516/17.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło