II OSK 969/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Dorota Pędziwilk-Moskal po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Op 390/16 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnej w całości. Wyrokiem z 10 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. w N. (dalej jako "Stowarzyszenie") uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z [...] maja 2016 r. w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z [...] maja 2016 r., uchylająca w całości decyzję Burmistrza Nysy z [...] lutego 2016 r. i orzekająca o nakazaniu Stowarzyszeniu usunięcie odpadów z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej, w tym odpady asfaltów, smół i obiektów smołowych (kod odpadu 17 03 02) z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania, tj. z działki nr 627/9 obręb ewidencyjny [...] w terminie do 31 sierpnia 2016 r. Jednocześnie organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazał, że odpady należy usunąć przez ich załadunek i wywóz do odpowiedniego miejsca składowania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów przez przedsiębiorcę posiadającego stosowne zezwolenie. Skargę na powyższą decyzję wniosło Stowarzyszenie. Uwzględniając skargę Sąd I instancji wskazał, że wstępna analiza decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z [...] maja 2016 r., pozwala na stwierdzenie, że jest ona dotknięta "oczywistą wadliwością" polegającą na rozbieżności między zawartym w niej rozstrzygnięciem (w sentencji decyzji a uzasadnieniem). W rozstrzygnięciu organ nakazuje bowiem Stowarzyszeniu usunięcie odpadów z działki nr 627/9 zamiast z działki nr 672/9. W ocenie Sądu I instancji, tego typu wadliwość decyzji administracyjnej nie może być usuwana postanowieniem organu w trybie sprostowania oczywistej omyłki. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. Organ zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 113 § 1 k.p.a. polegającą na przyjęciu, że w tej sprawie organ nie mógł sprostować z urzędu numeru działki. W ocenie organu, zestawienie treści rozstrzygnięcia z uzasadnieniem decyzji niepozostawia wątpliwości, że skarżący zobligowany jest usunąć odpady z działki nr 672/9, a nie z działki nr 627/9. Ponadto organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 133 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej jako "p.p.s.a."), polegające na pominięciu przy wydawaniu wyroku włączonego do akt sprawy postanowienia z 3 sierpnia 2016 r. prostującego oczywistą omyłkę w decyzji z 24 maja 2016 r., co skutkowało rozpatrywaniem skargi na decyzję z błędnie oznaczonym numerem działki (627/9), zamiast prawidłowym numerem działki (672/9) oraz na błędnym przyjęciu, że sprawa nie dotyczyła działki nr 672/9. Po drugie, art. 134 § 1 w związku z art. 135 p.p.s.a., polegające na braku uchylenia niezgodnego z prawem - zdaniem Sądu I instancji - postanowienia z 3 sierpnia 2016 r. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W ocenie Sądu I instancji, zmiana numeru działki, z której mają zostać usunięte odpady, nie może nastąpić w trybie art. 113 § 1 k.p.a., ponieważ prowadzi to do merytorycznej zmiany treści zaskarżonej decyzji. W tej sprawie stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji przedstawił w obszernym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądy doktryny i orzecznictwa dotyczące możliwości zastosowania instytucji sprostowania w postępowaniu administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny poglądy te podziela, ale nie znajdują one zastosowania w tej sprawie. Przede wszystkim Sąd I instancji już na początku rozważań prawnych stwierdza, że zaskarżona decyzja jest dotknięta "oczywistą wadliwością" polegająca na rozbieżności między numerem działki wskazanym w osnowie decyzji, a numerem wskazanym w uzasadnieniu decyzji. Wadliwość ta polega na przestawieniu dwóch cyfr w oznaczeniu numeru działki – nr 627/9 zamiast prawidłowego nr 672/9. Jednocześnie z akt sprawy, w tym protokołów kontroli z 12 czerwca 2015 r. i z 17 listopada 2015 r., z osnowy i uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz protokołu posiedzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 24 maja 2015 r. podczas którego wydana została zaskarżona decyzja, a także z uzasadnienia tej decyzji, jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że sprawa, w tym nakaz nałożony na Stowarzyszenie dotyczy działki nr 672/9. W okolicznościach tej sprawy wadliwość decyzji ma więc charakter oczywisty, a tego rodzaju omyłki mogą i powinny podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Tego rodzaju rozstrzygnięcie organ odwoławczy wydał, ponieważ postanowieniem z 3 sierpnia 2016 r. sprostował oczywistą omyłkę w decyzji z 24 maja 2016 r. wskazując prawidłowo numer działki, której dotyczy nakaz. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie pozwala na stwierdzenie, czy Sąd I instancji w ogóle dostrzegł wydanie przez organ tego rodzaju rozstrzygnięcia. Sąd I instancji obszernie odniósł się do warunków zastosowania trybu z art. 113 § 1 k.p.a. stwierdzając, że w tej sprawie nie było to dopuszczalne, ale jednocześnie w żadnej mierze nie odniósł się do postanowienia z 3 sierpnia 2016 r., a z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika nawet, że postanowienie takie w ogóle zostało wydane. W konsekwencji, Sąd I instancji ograniczył się do uchylenia zaskarżonej decyzji pozostawiając w obrocie prawnym postanowienie o sprostowaniu, pomimo możliwości rozstrzygnięcia sprawy również w tym zakresie, zgodnie z dyspozycją art. 135 p.p.s.a. Z tych względów zarzuty skargi kasacyjnej zasługiwały na uwzględnienie. Sąd I instancji w okolicznościach tej sprawy dokonał błędnej wykładni art. 113 § 1 k.p.a., stwierdzając, że omyłka w osnowie zaskarżonej decyzji nie mogła podlegać sprostowaniu na podstawie tego przepisu. Z tych przyczyn, na tym etapie postępowania brak było podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ trafnie zarzucił naruszenie zarówno art. 133, jak i art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika jednoznacznie, czy postanowienie o sprostowaniu zaskarżonej decyzji z 3 sierpnia 2016 r. podlegało kontroli Sądu I instancji, pomimo, że niewątpliwie zostało wydane w granicach tej sprawy i pozostaje w obrocie prawnym. Nie pozwala to również na stwierdzenie, czy Sąd I instancji orzekał na podstawie prawidłowej analizy akt sprawy. Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. uznając, że w tej sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis.