III SA/Kr 572/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K. A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 marca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o imieniu, nazwisku i adresie właściciela działki I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej K. A. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca K. A. we wniosku złożonym w dniu 15 października 2015 r. do Burmistrza B domagała się podania imienia, nazwiska oraz pełnego adresu właściciela działki [...] położonej we wsi S. We wniosku tym wskazała, że jest współwłaścicielką działki [...] sąsiadującej z działką [...], której właściciel od kilku lat bez jej zgody i zgody jej siostry uprawia część gruntu położonego na działce [...]. Skarżąca podniosła, że nie ma wątpliwości, że granice działki [...] zostały naruszone i zamierza zwrócić się do właściciela działki [...] o zaprzestanie naruszeń własności działki jej i jej siostry. Pismo skarżącej zostało przekazane według właściwości do Starosty, który pismem z dnia 5 listopada 2015 r. wezwał skarżącą o wykazanie interesu prawnego, o którym mowa w art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 520). W odpowiedzi na powyższe pismo skarżąca złożyła pismo z dnia 14 listopada 2015 r. w którym wskazała, że bez uzyskania danych osobowych właściciela działki [...] nie jest możliwe podjęcie przez nią stosownych działań, w tym wystąpienia do sądu powszechnego ze stosownym roszczeniem. Przedłożyła również mapę obrazującą położenie działek o numerach [...] i [...], zaznaczając część działki [...], która jest bezprawnie używana przez właściciela działki [...]. Postanowieniem z dnia [...] 2015 r., znak [...], Starosta odmówił skarżącej K. A. udzielenia informacji dotyczącej podania nazwiska, imienia i adresu właściciela działki nr [...] położonej w obrębie S jednostka ewidencyjna B, powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 219 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1998 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 520). Organ wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że w celu udostępnienia informacji zawierającej dane osobowe wnioskodawca winien wykazać interes prawny. Zdaniem organu okoliczności podniesione przez skarżącą świadczą o jej interesie faktycznym, a nie prawnym. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1998 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a."). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 4 marca 2016 r., znak [...], po rozpoznaniu zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty z dnia [...] 2015 r., znak: [...]. Organ II instancji wskazał, że Starosta niezasadnie powołał w podstawie rozstrzygnięcia art. 219 k.p.a., gdyż uregulowania zawarte w art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1629; powoływanej dalej jako "p.g.k.") stanowią kompletną regulację podstawy udostępniania danych ewidencji zawierających dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy. Organ podniósł, że wnioskodawczyni winna była wykazać interes prawny, który powinien być oparty na konkretnej normie prawa materialnego. Wnioskodawczyni nie wskazała konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego można by wywieść jej interes prawny. Zdaniem organu zawarte w kodeksie cywilnym uregulowania dotyczące ochrony własności niewątpliwie przyznają właścicielowi rzeczy uprawnienia do występowania w tym zakresie z odpowiednimi roszczeniami, jednak brak wskazania przepisu i związanego w nim roszczenia z którym zamierza wystąpić wnioskodawczyni uniemożliwia ocenę, czy realizacja tego roszczenia jest możliwa, bez konieczności osobistego pozyskiwania danych podmiotowych z operatu ewidencyjnego. Organ II instancji podniósł także, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w formie postanowienia było nieprawidłowe, jednak wada ta nie stanowiła wystarczającej podstawy do jego uchylenia. Na powyższe rozstrzygnięcie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca K. A., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie jej wniosku, ewentualnie o uchylenie go i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca podniosła, że interes prawny wywodzi z przepisów prawa cywilnego oraz Konstytucji przyznającej między innymi ochronę właścicielom. Podniosła także, że jest oczywiste, iż bez uzyskania danych, o które zwróciła się, nie jest w stanie zapewnić sobie ochrony własności działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że w okolicznościach niniejszej sprawy po stronie wnioskodawczyni występuje jedynie interes faktyczny, a nie interes prawny do uzyskania żądanych informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm. - dalej powoływana jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 marca 2016 r. utrzymującej w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] 2015 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o imieniu, nazwisku i adresie właściciela działki nr [...] położonej w obrębie S, jednostka ewidencyjna B. Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie z wyżej wskazanymi kryteriami należało uznać, że nie jest ono prawidłowe, a skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 24 ust. 5 p.g.k., zgodnie z którym starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2a) operatorów sieci w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 880, 1045, 1777 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 903 i 1250); 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2a, które mają interes prawny w tym zakresie. Istotnie zatem wnioskodawczyni winna była wykazać istnienie po jej stronie interesu prawnego w żądaniu udostępnienia danych właściciela działki nr [...]1 położonej w S. Jednakże poza tym trafnym spostrzeżeniem oraz ogólnymi prawidłowymi rozważaniami na temat interesu prawnego organy obu instancji nie poczyniły właściwych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, wychodząc z niesłusznego założenia, że skarżąca winna była wskazać konkretny przepis prawa, z którego wywodzi swój interes prawny. Tym samym organy naruszyły przepis art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k. Pojęcie "interes prawny", użyte w art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k., nie zostało zdefiniowane w tej ustawie, a także nie zostało zdefiniowane w k.p.a. Z uwagi na brak definicji legalnej tego pojęcia, uzasadnione jest przyjęcie jego rozumienia w znaczeniu bezpośrednim, zgodnie z którym jest to interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 11.06.2015 r., II SA/Po 332/15, LEX nr 1758142). Pojęcie interesu prawnego jest powszechnie wiązane w doktrynie z obiektywną, czyli rzeczywiście istniejącą potrzebą ubiegania się o udzielenie ochrony prawnej. Niewątpliwie podstawowym źródłem interesu prawnego są normy materialnego prawa administracyjnego, określające uprawnienia lub obowiązki możliwe do nałożenia na podmioty znajdujące się w przewidzianych nimi sytuacjach faktycznych. Interes prawny jest jednak również wywodzony z norm materialnoprawnych zaliczanych do innych dziedzin prawa, przede wszystkim cywilnego, zwłaszcza zaś rzeczowego. Poszukiwań interesu prawnego nie można zatem ograniczyć wyłącznie do płaszczyzny prawa administracyjnego materialnego. Nietrafne jest twierdzenie organów, iż skarżąca winna była wskazać konkretny przepis prawa, z którego wywodzi swój interes prawny. Skarżąca wskazała określone okoliczności faktyczne sprawy, a organ powinien na tej podstawie zbadać, czy istnieje przepis prawa materialnego, z którego ów interes prawny może być wywiedziony, mając na uwadze, iż skarżąca zamierza wystąpić z powództwem do sądu o ochronę prawa własności, żądając zaniechania naruszeń prawa własności nieruchomości stanowiącej jej własność. W tym celu organy winny były przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu zweryfikowania podnoszonych przez skarżącą twierdzeń, w szczególności w zakresie prawa własności działki nr [...], na które skarżąca się powoływała. Powyższe uchybienia powodują, że rozstrzygnięcia wydane w niniejszej sprawie zarówno przez organ drugiej, jak i organ pierwszej instancji są nieprawidłowe i jako takie muszą zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy winny ustalić, czy skarżąca istotnie jest właścicielką działki sąsiadującej z działką nr [...], jak również rozważyć, czy w świetle podnoszonych przez nią twierdzeń ma ona interes prawny pozwalający na udostępnienie żądanej przez nią informacji, mając na uwadze, że interes ów może być wywodzony w szczególności z przepisów prawa cywilnego o ochronie prawa własności. Innymi słowy pozytywna weryfikacja twierdzeń skarżącej winna skutkować uznaniem przez organy, iż skarżąca ma w niniejszej sprawie interes prawny, w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k. Na marginesie należy podnieść, że organ drugiej instancji trafnie dostrzegł, iż rozstrzygnięcia w tej sprawie zapadły w nieprawidłowej formie postanowienia zamiast decyzji, lecz uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., w związku z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 tej ustawy. Na koszty postępowania złożyła się kwota 100 zł tytułem wpisu od skargi.