III SA/Wr 663/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Maciej Guziński, Magdalena Jankowska-Szostak, (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi P. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] 2017 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] 2017 r. nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wystawionego przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] 2016 r., obejmującego zaległości z tytułu opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. prowadzi na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego postępowanie egzekucyjne do majątku P. N. (dalej jako: "zobowiązany", "skarżący") w celu wyegzekwowania zaległości z tytułu opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w kwocie [...] zł. Dnia [...] 2016 r. zobowiązany złożył wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia przez wierzyciela wniosku o umorzenie dochodzonej zaległości. W uzasadnieniu podniósł niewspółmiernie do winy wysoką opłatę karną oraz wskazał na swoją trudną sytuację osobistą i materialną. Pismem z dnia [...] 2016 r. nr [...] organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela z zapytaniem, czy przychyla się do wniosku zobowiązanego w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi pismem z dnia [...] 2017 r. nr [...] wierzyciel poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego o braku podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] 2017 r. nr [...] organ egzekucyjny odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wyjaśniając w uzasadnieniu, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek umożliwiających zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Kwestionując zasadność wydanego postanowienia zobowiązany złożył zażalenie, w którego treści ponowił argumenty zawarte w pierwotnym wniosku. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ zażaleniowy podał w uzasadnieniu, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. G. prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy uznając w konsekwencji za nieuzasadnione czasowe zaprzestanie podejmowania czynności egzekucyjnych wobec zobowiązanego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił w szczególności, że ani we wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ani w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji odmawiającego zawieszenia postępowania egzekucyjnego strona nie wskazała na żadną okoliczność, która mogłaby świadczyć o zaistnieniu przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. O zasadności zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie może zaś przesądzać trudna sytuacja materialna zobowiązanego. Okoliczność ta nie została wymieniona w art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.), zwanej dalej: u.p.e.a. jako przesłanka zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący pismem z dnia [...] 2017 r. wniósł skargę do tut. Sądu powtarzając argumenty zgłaszane w toku postępowania, wskazując na niesprawiedliwe nałożenie kary i jej wysoką kwotę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. "Granice danej sprawy" wyznacza konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot. Sąd nie może więc uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Posiadając tak określony zakres swojej kognicji, sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co byłoby podstawą wyeliminowania go z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] 2017 r. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wystawionego przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny tytułu wykonawczego nr [...]. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w pierwszej kolejności należało przypomnieć, że podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego stanowi przepis art. 56 § 1 u.p.e.a. Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek przeszkód w jego prowadzeniu. Chodzi o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego oraz co do których istnieje prawdopodobieństwo ich usunięcia. Wymienione w powołanym przepisie art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. przesłanki zawieszenia postępowania mają charakter obligatoryjny. Nie pozostawiają zatem uznaniu organu egzekucyjnego tego, czy w danym przypadku zawiesić postępowanie. Przyjąć zatem należy, iż u.p.e.a. w sposób kompletny reguluje obligatoryjne przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do treści art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i brak jego przedstawiciela ustawowego, 4) na żądanie wierzyciela, 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Jednocześnie przepis art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. wskazuje, że zawieszenie postępowania następuje w innych przypadkach wskazanych w ustawie. Przypadki te zostały wymienione w przepisach art. 32a § 2, art. 32c § 1, art. 35 § 1 u.p.e.a. Interpretacja art. 56 § 1 u.p.e.a., pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż wylicza on w sposób enumeratywny okoliczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego i wyczerpująco reguluje omawianą instytucję prawa. Organ egzekucyjny jest przy tym związany treścią tej normy prawa, co oznacza, że nie pozostawia ona swobody wyboru co do zawieszenia, czy odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli zachodzi którakolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. Z drugiej zaś strony w razie niewystąpienia żadnej z powyższych wskazanych w art. 56 u.p.e.a. przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie może zawiesić postępowania. Jednocześnie art. 56 § 1 u.p.e.a., wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 1996 r., sygn. akt I SA/Lu 339/96 LEX nr 29731 oraz patrz R. Hauser, Z. Leoński "Postępowanie egzekucyjne w administracji - Komentarz 2003", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003, str. 140). Sama ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania przez organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1526/96, LEX nr 31564). Nie budzi przy tym także wątpliwości fakt, że u.p.e.a. nie przewiduje instytucji obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego. Należy przyjąć, że zobowiązany, wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest zobowiązany do wskazania jednej z okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 u.p.e.a. Wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi oświadczenia woli składanego w celu doprowadzenia do czasowego przerwania stosowania środków egzekucyjnych, ale oświadczenie wiedzy dotyczące istnienia podstaw do zawieszenia postępowania. Oświadczenie to stanowi podstawę do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że organy zasadnie uznały, iż nie zaistniała żadna z wymienionych przesłanek. Ustalenie to, poczynione w trakcie postępowania przed organami jest prawidłowe i nie budzi zastrzeżeń Sądu. Słusznie organ zażaleniowy podkreślił, że ani we wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ani w zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. odmawiającego zawieszenia postępowania egzekucyjnego strona nie wskazała na żadną okoliczność, która mogłaby świadczyć o zaistnieniu przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. O zasadności zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie może zaś przesądzać trudna sytuacja materialna zobowiązanego. Okoliczność ta nie została wymieniona w art. 56 u.p.e.a. jako przesłanka zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W badanej sprawie nie wystąpiła żadna przeszkoda o charakterze czasowym uniemożliwiająca prowadzenie egzekucji, wskazana w art. 56 u.p.e.a. dlatego też nie było podstaw do wydania pozytywnego rozstrzygnięcia w żądanym przez zobowiązanego zakresie. Biorąc pod uwagę powyższe, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.