II SA/Sz 823/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie samowoli budowlanej oddala skargę. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (PINB), na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "k.p.a.", zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu sieci wraz z przyłączami telewizji kablowej do budynków mieszkalnych przy ul.[...] , ul.[...] , ul.[...] , ul.[...] , ul. [...] w K., których zarządcą jest Spółdzielnia Mieszkaniowa. Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że zawieszenie postępowania legalizacyjnego spowodowane było wystąpieniem Spółki A. z o.o. w K. w dniu [...] r. do Sądu Rejonowego w B. z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik Spółdzielni Mieszkaniowej wystąpił do PINB z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania albowiem wystąpienie przez A. Spółkę z o.o. do Sądu Rejonowego w B. z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż sprawa o ustanowienie służebności jest sprawą o ukształtowanie prawa a postanowienie sądu w tej sprawie tworzy nowy stan prawny. Podniósł również, że organ winien wydać decyzję z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w dniu orzekania. Pełnomocnik powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał również, że podjęcie postępowania może nastąpić nie tylko wtedy, gdy ustąpiły przyczyny zawieszenia postępowania, ale również wówczas, gdy w rzeczywistości nie było powodów do zawieszenia. PINB postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówił podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania wskazując, że Spółka z o.o. w K. wykonała roboty bez wymaganego zgłoszenia, lecz analiza akt sprawy wskazuje, że budowę zrealizowano zgodnie z przepisami planu miejscowego oraz w zgodzie z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wobec sporu co do konieczności wykazania się przez Spółkę A. z o.o. prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz obligatoryjnego ustanowienia na rzecz Spółki służebności przesyłu, sprawę należało poddać ocenie sądu powszechnego, albowiem organ administracji nie jest kompetentny do rozstrzygnięcia tego sporu. Pełnomocnik Spółdzielni Mieszkaniowej w K. wniósł zażalenie na postanowienie PINB do organu II instancji domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia oraz podjęcia zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu zażalenia przytoczył argumenty tożsame z tymi, które zaprezentował we wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. ZWINB postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] . RK na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu postanowienia ZWINB powołując się na przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazał, że złożenie do sądu powszechnego wniosku o ustanowienie służebności, czyli potencjalna możliwość dysponowania nieruchomością w przyszłości nie stanowi zagadnienia wstępnego oraz podstawy jego zawieszenia w sprawie dotyczącej legalizacji samowoli budowlanej. Stwierdził również, że fakt, iż wynik innego postępowania mógłby mieć wpływ na treść decyzji nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego. Organ wskazał nadto, że nieprzedłożenie przez inwestora, pomimo zobowiązania na podstawie art. 49b ustawy Prawo budowlane, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może uniemożliwić legalizację samowoli budowlanej. Nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie wskazanych przez organ dokumentów skutkuje nakazem rozbiórki. ZWINB stwierdził także, że brak tytułu prawnego inwestora do gruntu na cele budowlane stanowi w niniejszej sprawie okoliczność bezsporną. Organ wojewódzkiego nadzoru budowlanego podał również, odnosząc się do zarzutu pełnomocnika Spółdzielni, że złożenie przez Spółkę wniosku do sądu powszechnego o ustanowienie służebności dwa miesiące po wszczęciu postępowania w sprawie samowoli budowlanej pozostaje bez wpływu na zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. Organ II instancji stwierdził nadto, że PINB nieprecyzyjnie ustalił zakres samowoli budowlanej, co wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego. A. Spółka z o.o. w K. zaskarżyła postanowienie ZWINB z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania od Spółdzielni Mieszkaniowej. Skarżąca Spółka zarzucała, że postanowienie ZWINB zostało wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, że nie istnieje podstawa do zawieszenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej, której rzekomo miała dopuścić się skarżąca pomimo tego, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od rozstrzygnięcia sądu w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu. Spółka zarzuciła nadto naruszenie art. 79 § 2 k.p.a. poprzez podjęcie postępowania, chociaż nie ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że jest właścicielem sieci znajdującej się w nieruchomościach Spółdzielni Mieszkaniowej zaś podjęte działania mają na celu bieżącą konserwację, naprawę lub wymianę zużytej, przestarzałej instalacji. Nadto, zarządca nieruchomości jest obowiązany umożliwić operatorom umieszczenie na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej w celu niezwiązanym z zapewnieniem telekomunikacji w budynku znajdującym się na tej nieruchomości, w szczególności instalowanie urządzeń telekomunikacyjnych, przeprowadzanie linii kablowych pod nieruchomością, na niej lub nad nią, umieszczanie tabliczek informacyjnych o urządzeniach, a także ich eksploatację i konserwację, jeżeli nie uniemożliwia to racjonalnego korzystania z nieruchomości, w szczególności nie prowadzi do istotnego zmniejszenia wartości nieruchomości. Strona skarżąca wskazała również, że decyzją z dnia[...] r. Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej nr [...] Spółdzielnia została zobowiązana do zapewnienia skarżącej dostępu do nieruchomości Spółdzielni Mieszkaniowej w zakresie wynikającym z tej decyzji. Decyzja ta stanowi tytuł prawny Spółki do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, w tym w związku z wykonaniem infrastruktury. Skarżąca powołała się również na przepis art. 30 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, który określa obowiązki zarządcy budynku wobec przedsiębiorcy telekomunikacyjnego. Do skargi A. Spółka z o.o. w K. załączyła decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) z dnia [...] r. nr nr [...] , protokół kontroli UKE Delegatura w S. z dnia [...] r. przeprowadzonej w siedzibie skarżącej, umowę sprzedaży z dnia [...] r. zawartej przez B. s.c. z C. w K. , umowy z dnia [..] zawartej pomiędzy B. s.c. i skarżącą, postanowienie Sądu Okręgowego w W. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] r. oddalające wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa UKE z dnia [...] r. ZWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Wniesiona skarga jest okazała się niezasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie ZWINB z dnia [...] r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem skargi jest postanowienie kasacyjne ZWINB, wydane w postępowaniu incydentalnym, dotyczącym odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu sieci wraz z przyłączami telewizji kablowej do budynków mieszkalnych przy ul.[...] , będących pod zarządem Spółdzielni Mieszkaniowej w B.. Postępowanie w niniejszej sprawie PINB zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, że w sądzie powszechnym zawisła sprawa z wniosku skarżącej o ustanowienie służebności przesyłu. ZWINB w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że wystąpienie do sądu o ustanowienie służebności przesyłu nie stanowi zagadnienia wstępnego i z tego powodu nie istniał powód do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z treści rozstrzygnięcia PINB wynika, że wystąpienie do sądu o ustanowienie służebności przesyłu miało legitymizować prawo skarżącej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zauważyć jednak należy, że w postępowaniu legalizacyjnym przepisy Prawa budowlanego nie wymagają, by sprawca samowoli budowlanej przedkładał oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Orzecznictwo sądów administracyjnych, jakkolwiek rozbieżne w tej kwestii, zmierza w kierunku zaakceptowania tego poglądu. Zarówno PINB jak i organ II instancji nad tą kwestią się nie pochyliły i chociażby z tego powodu uchylenie postanowienia PINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ jest uzasadnione. Niezależnie od tego, na rzecz skarżącej Prezes UKE wydał w dniu [...] r. decyzję w sprawie dostępu do nieruchomości, którymi zarządza Spółdzielnia Mieszkaniowa i w § 2 ust. 9 decyzji stwierdził, że decyzja stanowi tytuł prawny operatora do dysponowania nieruchomością, w tym budynkami na cele budowlane. Jakkolwiek z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że decyzja ta jest kwestionowana przez Spółdzielnię Mieszkaniową, która odwołała się od decyzji Prezesa UKE do Sądu Ochrony Konkurencji Konsumentów, to jednak postanowieniem z dnia [...] r. Sąd oddalił wniosek Spółdzielni o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji, jakkolwiek wydanie przez ZWINB postanowienia kasacyjnego nastąpiło z innych powodów i co do zasady jest prawidłowe, to jednak PINB ponownie rozpatrując sprawę weźmie przede wszystkim pod uwagę decyzję Prezesa UKE wydaną na rzecz skarżącej i uwzględni zawarte w niej rozstrzygnięcia dotyczące prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz rozważy w kontekście tej decyzji zasadność utrzymywania stanu zawieszenia postępowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sad Administracyjny w S. na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.