II SA/Gl 724/17

WyrokWSA w Gliwicach2017-12-06

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Grzegorz Dobrowolski, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie niebędącej stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym legalności robót budowlanych przysługuje prawo dostępu do akt sprawy?
Ratio decidendi
Osobie, która nie wykazała interesu prawnego uzasadniającego przyznanie jej przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym legalności robót budowlanych, nie przysługuje prawo dostępu do akt tej sprawy na podstawie art. 73 § 1 Kpa. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie o umorzeniu postępowania w przedmiocie udostępnienia akt było prawidłowe, ponieważ skarżąca nie była stroną w postępowaniu dotyczącym budowy tarasu i nie wykazała, aby inwestycja ta negatywnie oddziaływała na jej nieruchomość.
Stan faktyczny
Skarżąca A. P.-P. wniosła o udostępnienie akt sprawy dotyczącej legalności budowy tarasu przy budynku mieszkalnym na sąsiedniej działce. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie udostępnienia akt, uznając, że skarżąca nie jest stroną w sprawie, ponieważ inwestycja nie oddziałuje na jej nieruchomość. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wniosła również o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie akt.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę oraz oddalono wniosek o wymierzenie grzywny.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Andrzej Matan, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. P.-P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia akt administracyjnych w sprawie legalności robót budowlanych 1. oddala skargę, 2. oddala wniosek o wymierzenie grzywny [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. za nieprzekazanie skargi z kompletnymi aktami administracyjnymi. Pismem z dnia 30 stycznia 2017 r. Pani A. P. wniosła o umożliwienie jej dostępu do akt szeregu spraw toczących się przed PINB dla Miasta B., między innymi prowadzonej pod sygnaturą [...], w przedmiocie przebudowy i rozbudowy tarasu przy budynku mieszkalnym od strony południowej działki nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 105 w zw. z art. 126 Kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. umorzył postępowanie w sprawie udostępnienia A. P. akt dotyczących tarasu przy budynku mieszkalnym na posesji przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że wnioskująca o udostępnienie akt nie jest stroną w postępowaniu dotyczącym tarasu na działce nr [...] przy ul. [...] w B. Jak wynika bowiem z przeprowadzonej w dniu 28 lutego 2017 r. kontroli, taras ten jako część położonego na tej działce budynku mieszkalnego, usytuowany od jego południowej strony, w żaden sposób nie utrudnia i nie ogranicza A. P. jako właścicielowi działki nr [...] w jej użytkowaniu i zagospodarowaniu. Jej działka graniczy bowiem z działką, na której usytuowany jest taras od strony północnej. Nie wykazała ona interesu prawnego uzasadniającego przyznanie jej w postępowaniu dotyczącym tarasu przymiotu strony. Za przyznaniem takiego przymiotu nie przemawia jej interes faktyczny. W zażaleniu na to postanowienie A. P. wniosła o stwierdzenie, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. Organ dopuścił się bowiem mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia treści art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kpa zobowiązującej go do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego. Odwołała się do innych prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego postępowań legalizacyjnych dotyczących robót budowlanych zrealizowanych na działce nr [...], w których zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i postępowaniach sądowo-administracyjnych była traktowana jako strona. Dotyczyło to spraw związanych z utwardzaniem zarówno działki nr [...] jak i części działki granicznej (drogowej) nr [...], czym zostały naruszone z jej pokrzywdzeniem na tym terenie stosunki wodne. Działania organów nadzoru i pracowników prowadzących te sprawy uznała za przewlekłe, stronnicze, niefachowe i sprzeczne z prawem. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach zażalenia tego nie uwzględnił i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 orzeczenie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia analizując przesłanki wydania postanowienia na podstawie art. 105 § 1 Kpa w zw. z art. 126 Kpa stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zostały one spełnione. Co do formy orzeczenia powołał się w ślad za organem pierwszej instancji na wyrok NSA z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2679/14. Uznając postanowienie organu pierwszej instancji za prawidłowe ŚWINB podniósł, że jak wynika z akt będący przedmiotem postępowania taras został wykonany jako część budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...], po przeciwległej (południowej) stronie tego budynku, w stosunku do nieruchomości skarżącej (działka nr [...]). Zgromadzony materiał dowodowy pozwala jednoznacznie stwierdzić, że zrealizowana inwestycja z uwagi na swoją lokalizację i charakter, nie oddziałuje na nieruchomość żalącej się, gdyż w żaden sposób nie utrudnia i nie ogranicza A. P., korzystania i zagospodarowywania jej nieruchomości. Z tego powodu, jako prawidłowe i zasadne należy uznać stanowisko PINB dla Miasta B., iż A. P. jako właściciel działki nr [...], graniczącej z działką nr [...] od strony północnej, w postępowaniu dotyczącym realizacji tarasu na działce nr [...] nie posiada przymiotu strony. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie ŚWINB w Katowicach A. P. wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji oraz o uznanie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Wniosła też o rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7 Kpa, art. 8 Kpa, art. 9 Kpa, art. 10 Kpa, art. 12 Kpa, art. 77 Kpa, art. 107 Kpa, art. 139 Kpa oraz art. 144 Kc i art. 140 Kc poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego i rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego, który nie został też całościowo i prawidłowo oraz przy uwzględnieniu wynikającej z art. 8 Kpa zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, oceniony. Organ odwoławczy nie ustosunkował się też do wszystkich zarzutów sformułowanych w zażaleniu. Nie wziął też pod uwagę, że w innych postępowaniach dotyczących robót budowlanych na tej samej nieruchomości przymiot skarżącej jako strony nie był kwestionowany. W odpowiedzi na skargę ŚWINB w Katowicach wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z dnia 13 listopada 2017 r. uczestniczki postępowania A. P. i H. C. wniosły o oddalenie skargi wskazując, że objęty postępowaniem taras z uwagi na jego usytuowanie w żaden sposób nie oddziaływuje na nieruchomość skarżącej. Błędne jest też powoływanie się przez skarżącą na wyroki wydane w innych sprawach toczących się z udziałem tych samych stron, w sytuacji, gdy dotyczyły one innych robót budowlanych. W piśmie z dnia 25 listopada 2017 r. skarżąca powołując się na treść art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. _ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej ustawą ppsa) wniosła o wymierzenie Śląskiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Katowicach grzywny w wysokości 10 000 zł za nieprzekazanie w terminie akt postępowania administracyjnego. Uzasadniając to żądanie stwierdziła, że organ odwoławczy wraz ze skargą przesłał niepełne akta administracyjne i dlatego został wezwany przez Sąd do ich uzupełnienia przez przesłanie zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącą zaskarżonego postanowienia. Potwierdzenie to dotyczyło przy tym również odbioru drugiego wydanego przez ŚWINB w tym samym dniu, tj. [...] r. postanowienia. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 28 listopada 2017 r. skarżąca ustosunkowując się do w/w pisma uczestniczek postępowania z 13 listopada 2017 r. podtrzymała skargę, wniosła o nakazanie organom nadzoru budowlanego udostępnienia jej akt dotyczących postępowania w sprawie robót budowlanych związanych z powiększeniem powierzchni tarasu na działce uczestniczek, umożliwienia jej w tym postępowaniu udziału oraz o zdyscyplinowanie organu drugiej instancji w przestrzeganiu w prowadzonych postępowaniach prawa. Zaakcentowała, że w związku z utwardzeniem działki sąsiedniej w 70% jej powierzchni doszło do naruszenia na tym terenie stosunków wodnych negatywnie wpływających na jej nieruchomość. Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym z godnie z treścią art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy ppsa (nie znalazł bowiem podstaw do przekazania sprawy do rozpoznania na rozprawie) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew jej zarzutom brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do jego wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy ppsa. Przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego, w którym skarżąca domagała się udostępnienia akt administracyjnych i przyznania jej przymiotu strony jest legalizacja robót budowlanych polegających na wybudowaniu przy budynku położonym na działce nr [...] tarasu ziemnego, obłożonego wraz ze stopniami kostką brukową. Jak wynika z zalegających w aktach administracyjnych map oraz fotografii wykonanych podczas przeprowadzonej w terenie w dniu 28 lutego 2017 r. kontroli, taras ten przylega do budynku mieszkalnego na działce uczestniczek od jego strony południowej. Biorąc pod uwagę skalę map jest on oddalony od południowej granicy działki skarżącej nr [...] o ponad 20 m. Wokół tarasu na działce nr [...] rozciąga się nieutwardzony porośnięty trawnikiem teren. Ta część działki nr [...] oddzielona jest od pozostałej jej części ciągnącej się w kierunku działki skarżącej wybrukowanym terenem, oddzielonym od części nieutwardzonych działki (pas nieutwardzony ciągnie się też wzdłuż granicy z działką skarżącej vide: zalegające w aktach adm. oraz dołączone również do skargi mapy rozkładu rodzaju powierzchni dla działki nr [...] oraz inwentaryzacji i spadków terenu tej działki), krawężnikiem (obrzeżem). W konsekwencji brak jest również zdaniem Sądu jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że wody opadowe z terenu tarasu mogą wpływać na stosunki wodne na działce skarżącej. Są one bowiem odprowadzone na trawnik wokół tarasu, który jak już wskazano, jest nadto oddzielony od pozostałej utwardzonej części działki nr [...] obrzeżem. Wpływu takiego skarżąca zresztą w żaden bliższy sposób nie sprecyzowała powołując się ogólnie na utwardzenie terenu działki nr [...] oraz częściowo działki drogowej nr [...]. W konsekwencji brak podstaw do przyjęcia, że wykonany taras może ograniczać przysługujące skarżącej w związku z treścią art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego prawo własności, na które to przepisy powoływała się ona w skardze. Co do przymiotu strony i w konsekwencji prawa wglądu w akta (art. 73 § 1 Kpa) sprawy dotyczącej robót budowlanych związanych z realizacją tarasu skarżąca nie może się też powoływać skutecznie na wydane w toczących się z jej udziałem wyroki tutejszego Sądu. Dotyczyły one bowiem robót budowlanych związanych z utwardzeniem terenu użytkowanego w bliskiej odległości od jej działki i nachylonego w jej kierunku, a więc zrealizowanych w innym stanie faktycznym i podlegających innej ocenie prawnej w odniesieniu do treści art. 28 Kpa. Również działając z urzędu (w związku z treścią art. 134 § 1 ppsa) Sąd nie dopatrzył się przesłanek do przyjęcia, że realizacja spornego tarasu może wpływać negatywnie na sytuację prawną skarżącej i, że w związku z tym przysługuje jej konkretne prawo podmiotowe o charakterze prywatnoprawnym, bądź publicznoprawnym, wynikające z przepisów prawa materialnego, jak źródło interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa. W tym zakresie wbrew zarzutom skarżącej, sprawa została wyjaśniona, rozważona przez organy orzekające w dostateczny do końcowego jej rozstrzygnięcia sposób. W aspektach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy organ odwoławczy ustosunkował się też do zarzutów sformułowanych w zażaleniu. Jakkolwiek organ odwoławczy dopuścił się naruszenia treści art. 10 § 1 Kpa (w zw. z art. 144 i art. 140 Kpa) to uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, gdy zważy się, że nie prowadził on żadnego postępowania uzupełniającego, zaś skarżąca, również w postępowaniu sądowym, nie przedstawiła żadnych nowych dowodów mogących mieć wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy ppsa. Na uwzględnienie nie zasługiwał też oparty na treści art. 55 § 1 ppsa wniosek skarżącej o wymierzenie ŚWINB grzywny. Wbrew stanowisku skarżącej, akta sprawy zostały przekazane Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę w terminie o jakim mowa w art. 54 § 2 ppsa. Jak wynika z akt, skarga wpłynęła do organu odwoławczego 12 lipca 2017 r., została przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 27 lipca 2017 r., zaś akta administracyjne dnia 13 lipca 2017 r. (karta 88 i 91 akt sąd.). Ustalenia tego nie podważa okoliczność, że dopiero w odpowiedzi na wezwanie Sądu z 25 sierpnia 2017 r. (k. 95 akt sąd.) ŚWINB przy piśmie z dnia 7 września 2017 r, uzupełnił akta administracyjne poprzez nadesłanie zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącą zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i wydanego w tym samym dniu postanowienia tego organu w przedmiocie bezczynności organu pierwszej instancji. Należy też stwierdzić, że nadesłane Sądowi akta administracyjne były wystarczające dla wydania niniejszego wyroku. W konsekwencji również wniosek o wymierzenia organowi grzywny jako nieuzasadniony podlegał oddaleniu na podstawie art. 151 w zw. z art. 64 § 3 ustawy ppsa. Ponieważ wydając zaskarżone postanowienie ŚWINB nie naruszył prawa materialnego to brak było również podstaw do zobowiązania organów do udostępnienia skarżącej akt dotyczących postępowania w sprawie robót budowlanych związanych z powiększeniem powierzchni tarasu (takiego uprawnienia Sądu obowiązujące przepisy w ogóle zresztą nie przewidują) czy też do wydania w tym względzie orzeczenia o określonej treści (w zw. z art. 145 a § 1 ppsa). Brak jest też podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącej o "zdyscyplinowanie" ŚWINB w Katowicach do przestrzegania prawa. mr

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło