II SA/Rz 1029/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. Z. i I. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r.nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania -skargę oddala- Wojewoda [....] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], po rozpoznaniu zażalenia I.Z. i A.Z. utrzymał w mocy postanowienie Starosty [....] z [...] czerwca 2017 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] maja 2010 r. Nr [...] o wydaniu pozwolenia na budowę. W podstawie prawnej postanowienia Wojewoda wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. Z jego uzasadnienia i akt administracyjnych wynika, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], wydał dla D. i S.G. oraz J. i J.F. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami technicznymi, w tym m.in. instalacje wewnętrzne z doziemnym odcinkiem instalacji elektrycznej i gazowej oraz przyłącza: wodociągowy, gazowy i kanalizacji sanitarnej oraz budynku garażowego dwustanowiskowego z częścią gospodarczą na działkach nr ewid. 1180, 1135/5, 1155/2, 1181/4 położonych w S. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia 3 lutego 2016 r. (data wpływu do organu – 8 luty 2016 r.) I.Z. i A.Z. zwrócili się do Starosty [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyżej opisaną decyzją Starosty z [...] maja 2010 r. "w zakresie przyłącza kanalizacyjnego umieszczonego na działce nr 1181/4 w S." Jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania wskazali "poświadczenie nieprawdy w dokumentach, w oparciu o które została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę (poświadczenie nieprawdy przez J.i J.F., warunki techniczne przyłącza kanalizacyjnego)". Wyjaśnili, że nie zawierali umowy z inwestorami – Państwem F., z której wynikałoby prawo do dysponowania będącą ich własnością dz. nr 1181/4 na cele budowlane. W ocenie wnioskodawców "z udostępnionych oświadczeń wynika, że poświadczyli nieprawdę". W kontekście warunków technicznych przyłącza wskazali na "pokrywające się warunki techniczne, które tłumaczy się omyłką pisarską". Podkreślili, że zostali pozbawieni udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Nr [...]. Postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. nr [...] Starosta [...]. odmówił wznowienia postępowania. Na skutek złożonego zażalenia powyższe orzeczenie, mocą postanowienia Wojewody [...] z [...] stycznia 2017 r. nr [...] zostało uchylone a sprawa przekazana do ponownego rozparzenia. Po ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta [...] postanowieniem z [...] czerwca 2017 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania dotyczącego decyzji z dnia [...] maja 2010 r. Organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania strona wniosła po upływie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. W zażaleniu od tego postanowienia I.Z. i A.Z. podali, że w licznej korespondencji kierowanej do Wojewody zawarli wątpliwości dotyczące tytułów prawnych do działki nr 1181/4 oraz dotyczące nieprawidłowości przy budowie i odbiorze przyłącza. Podkreślili, że wydane postanowienie pokrywa się z treścią postanowienia Starosty z dnia [...] czerwca 2016 r. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przedstawiając instytucję wznowienia postępowania wskazał, że po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania, we wstępnej fazie organ obowiązany jest zbadać czy z żądaniem wystąpiła strona, czy zachowany został termin i czy strona powołuje się na ustawowe przesłanki. W okolicznościach sprawy strona jako przesłankę uzasadniającą wznowienie podała art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Dla skuteczności wznowienia konieczne jest zatem wykazanie, że dotrzymany został termin ustalony art. 148 § 1 K.p.a., tj. termin 1 miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Wojewoda podał, że badając tę okoliczność ustalono, że wnioskodawcy nie dopełnili tego warunku. We wniosku o wznowienie A.Z. i I.Z. podnieśli, że nigdy nie wyrażali Państwu F. zgody na wykonanie, na stanowiącej ich własność działce nr 1181/4 w S.M.., przyłącza kanalizacji sanitarnej. Tym samym Państwo F. złożyli fałszywe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania ww. nieruchomością na cele budowlane. Dodatkowo zakwestionowali warunki techniczne wykonania przyłącza kanalizacyjnego. Wojewoda wskazał nadto, że z analizy akt sprawy wynika, że Państwo Z. byli stroną postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] o pozwoleniu na budowę. W toku prowadzonego postępowania mieli zapewniony wgląd w akta sprawy. Nadto w aktach zalega oświadczenie Państwa F. z [...] marca 2010 r. o prawie do dysponowania nieruchomością m.in. nr 1181/4 na cele budowlane, jak i warunki przyłączenia do sieci kanalizacyjnej z dnia [...] października 2009 r. ([...]) wydane przez A Sp. z o.o. Dodatkowo na wniosek Państwa Z. z 1 i 2 października 2014 r., do rąk osoby przez wnioskodawców upoważnionej – Ł.O., w dniu 6 października 2014 r. wydane zostały kserokopie oświadczenia Państwa F. o prawie do dysponowania nieruchomością, jak i warunki przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Wojewoda zauważył, że fakt ten potwierdzili sami skarżący, którzy w piśmie skierowanym do Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r. wskazali: "o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia tj. poświadczenie nieprawdy dowiedzieliśmy się z dokumentów wydanych przez Wydział Architektury i Budownictwa i złożyliśmy stosowany wniosek na biurze podawczym (oświadczenie na cele budowlane, warunki techniczne przyłącza)". Nadto w piśmie z dnia 4 grudnia 2014 r. skierowanym do Starosty wskazali, iż "z oświadczeń na cele budowlane otrzymanych z Wydziału Architektury i Budownictwa (...) podejrzewamy, że doszło do fałszerstwa dokumentu (...)". Natomiast w piśmie z dnia 20 stycznia 2015 r. skierowanym do Starosty, oświadczyli, że "Z całą stanowczością stwierdzamy, że żadna umowa nigdy z J.J. F. nie została zawarta, nie znamy tych ludzi i nie wiemy kto to jest i dlaczego poświadczyli nieprawdę". W ocenie Wojewody w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że już w dacie 6 października 2014 r. I.Z. i A.Z. mieli wiedzę, o treści złożonego przez Państwa F. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zatem składając w dniu 8 lutego 2016 r. (data wpływu do organu) wniosek o wznowienie postępowania, uchybili miesięcznemu terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania, wskazanego w art. 148 § 1 K.p.a. Odnosząc się zaś do wniosku o wznowienie w kontekście warunków przyłączenia do kanalizacji sanitarnej Wojewoda zauważył, że w aktach sprawy zalega pismo Państwa Z. z dnia [...] grudnia 2014 r. w którym wskazali, że "Drugą kwestią jest sprawa warunków technicznych. Warunki techniczne z datą 13.10.2009 r., które dołączono do pozwolenia na budowę nie zostały wydane do naszej działki, ale do działki drogowej 1135/5 i dołączono je do warunków zabudowy do Urzędu Gminy w [...]. (...) Dlaczego z taką samą datą i numerem ewidencyjnym". Co więcej organ podał, że w aktach zalega pismo A sp. z o.o. z dnia [...] sierpnia 2014 r. ([...]), w którym wskazano, że "warunki techniczne zostały wydane po raz drugi na wniosek projektanta, przy czym wyłącznie w wyniku omyłki pisarskiej na wydanych po raz drugi warunkach widnieje ta sama data i numer. Pismo to doręczone zostało wnioskodawcom dnia 18 sierpnia 2014 r., zaś wniosek z tej przyczyny strony złożyły 8 sierpnia 2016 r. Wojewoda zaznaczył, że na potwierdzenie faktu sfałszowania dokumentów wnioskodawcy nie przedłożyli żadnego dowodu. W świetle powyższych okoliczności Wojewoda [...] uznał, że I.Z. i A.Z. nie dochowali terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a., co czyni orzeczenie organu I instancji zasadnym. Na powyższe postanowienie Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyli I.Z. i A.Z., zarzucając brak dokonania przez organy stosownych ustaleń i wyjaśnień. W ich ocenie organy przewlekle i nieefektywnie prowadziły postępowanie, wykonując przy tym szereg czynności pozornych. Podnieśli zarzut: braku podstawy prawnej na umieszczenie przyłącza kanalizacji sanitarnej na terenie ich działki; poświadczenia nieprawdy w warunkach technicznych przyłącza; brak powiadomienia ich o zmianie pozwolenia na budowę – nr [...] z [...] września 2012 r., i pozbawienie ich udziału w tym postępowaniu; wydania pozwolenia na budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej, które było niewykonalne w dniu wydania i miało charakter trwały. Wskazali na naruszenie stosunków wodnych. Wyjaśnili, że dostęp do dokumentacji dotyczącej kanalizacji otrzymali dopiero po jej odbiorze. Została im ona wydana 6 października 2014 r. (jak słusznie zauważył Wojewoda) i odebrana przez ich córkę. Wcześniej dokumenty te były ukrywane. Wojewoda [....] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na przyczyny wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wyjaśnić skarżącym, że stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że ocenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie postanowienia (decyzji) będącego przedmiotem sprawy. Przy czym, jak wynika z przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "P.p.s.a." sąd orzeka na podstawie akt sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, iż odpowiada ono wymogom prawa i dlatego skarga, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlegała oddaleniu. Zaskarżonym postanowieniem zostało utrzymane w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., którym ostatnio wymieniony organ odmówił I. i A.Z. wznowienia postępowania, zakończonego jego własną ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę. Istotę postępowania wznowieniowego, zaliczonego do nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych (postanowień) przedstawiono szczegółowo w uzasadnieniu kontrolowanego postanowienia i wobec powyższego nie jest konieczne ponowienie tych wyjaśnień. Wskazać jednak należy, że postępowanie wznowieniowe jest dwuetapowe. Pierwszy etap tzw. wstępny (wyjaśniający) rozpoczyna wniosek strony, zgłoszony właściwemu organowi, o wznowienie postępowania i kończy się albo wydaniem postanowienia o wznowieniu (art. 149 § 1 K.p.a.) albo podjęciem postanowienia o odmowie wznowienia (art. 149 § 3 K.p.a.). Drugi etap, tzw. właściwy, po wydaniu postanowienia o wznowieniu, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego i ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia, a kończy się wydaniem decyzji z art. 151 § 1 K.p.a. albo decyzji z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., względnie też decyzji na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. Dodać również trzeba, że w tym pierwszym etapie, tzw. wstępnym zbadaniu podlega tylko to czy z żądaniem występuje strona, czy zachowała termin oraz czy powołuje się na ustawowe przesłanki wznowienia (art. 145 § 1 K.p.a.). Po myśli art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie termin wskazany w powyższym przepisie w ocenie organów obu instancji, nie został przez stronę zachowany, co stanowiło podstawę do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Zdaniem Sądu, pogląd organów zasługuje na akceptację. Nie jest kwestyjne, że we wniosku z dnia 3 lutego 2016 r. o wznowienie postępowania zakończonego wspomnianą wyżej decyzją I. i A.Z. jako podstawę "wznowieniową" wskazali "Poświadczenie nieprawdy w dokumentach, w oparciu o które została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę (poświadczenie nieprawdy przez P.P. J. i J.F. warunki techniczne przyłącza kanalizacyjnego)". Podali również, że pozbawieni zostali udziału w postępowaniu (brak powiadomienia o zmianie decyzji z dnia [...] września 2012 r. i zapoznania się z projektem zamiennym 470/2012). W pierwszej kolejności trzeba wyjaśnić, że wszelkie kwestie i zarzuty dotyczące decyzji z dnia [...] września 2012 r., jak i postępowania poprzedzającego jej wydanie – decyzją tą, znajdującą się w aktach sprawy, zmieniono decyzję z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] o udzieleniu D. i S.G. oraz J. i J.F. pozwolenia na budowę, przeniesioną decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], "na nowych inwestorów", tj. na rzecz D. i S.G. – nie mają żądnego wpływu na ocenę legalności postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r., będącego przedmiotem skargi. Pozostaje ona poza zakresem kontroli Sądu, wyznaczonym przedmiotem zaskarżenia. Natomiast w świetle analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budzą jakichkolwiek wątpliwości Sądu ustalenia organów obu instancji, iż jednomiesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie został przez I. i A.Z. zachowany. Otóż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w szczególności wyakcentowano, iż skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. skierowanym do Starosty [...] potwierdzili fakt otrzymania dokumentów wydanych przez Wydział Architektury i Budownictwa, z których dowiedzieli się "o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, tj. poświadczenie nieprawdy przez J. i J. F.". Doręczenie tych dokumentów – kserokopii oświadczeń J. i J. F. o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (w tym działki nr 1181/4), warunki przyłączenia do sieci kanalizacyjnej (nastąpiło w dniu [...] października 2014 r., do rąk ich córki Ł.O., czyli osoby upoważnionej przez wnioskodawców). Nadto w piśmie z dnia 4 grudnia 2014 r. również skierowanym do Starosty [...] skarżący oświadczyli, że z otrzymanych z Wydziału Architektury i Budownictwa "oświadczeń na cele budowlane podejrzewają, iż doszło do fałszerstwa dokumentu, w późniejszym zaś piśmie, tj. z dnia [...] stycznia 2016 r. stwierdzili, że nie zawarli umowy z J. i J. F., nie znają ich i nie wiedzą dlaczego poświadczyli nieprawdę. Zatem trafnie organ odwoławczy przyjął, że skarżący o treści oświadczeń złożonych przez J.i J. F. o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dowiedzieli się już w dniu 6 października 2014 r. Ta data w zestawieniu z datą złożenia przez skarżących wniosku o wznowienie postępowania, ze wskazaniem w nim w rzeczywistości ustawowej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., dawała organom podstawę do uznania, iż termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania przewidziany w art. 148 § 1 K.p.a. nie został przez skarżących zachowany. W rezultacie więc wydanie postanowienia w myśl art. 149 § 3 K.p.a. było prawidłowe i nie narusza ono prawa. Z tych przyczyn i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.