II FZ 266/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf–Kalamala, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. G. i R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 2 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 796/17 w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi M. G. i R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 13 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 2 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (sygn. akt I SA/Ol 796/17) odmówił M. G. i R. G. – nazywanym dalej "Skarżącymi", przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 13 września 2017 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zarządzeniem z 27 października 2017 r. Skarżący zostali wezwani do uzupełniania braków formalnych skargi pod rygorem jej odrzucenia. W piśmie z 5 listopada 2017 r. Skarżący wnieśli o odstąpienie od konieczności uzupełnienia braków formalnych skargi. Następnie postanowieniem z 6 grudnia 2017 r. referendarz sądowy przyznał Skarżącym prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Pismem z 4 stycznia 2018 r. pełnomocnik Skarżących został wezwany do zajęcia stanowiska co do wniosków Skarżących w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało odebrane przez pełnomocnika 19 stycznia 2018 r. W odpowiedzi z 24 stycznia 2018 r. pełnomocnik cofnął wspomniane wnioski. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, postanowieniem z 19 lutego 2018 r., odrzucił skargę. W motywach postanowienia sąd wyjaśnił, że pełnomocnik strony cofnął wnioski Skarżących, nie uzupełniając przy tym braków formalnych skargi, ani nie składając wniosku o przywrócenie terminu do ich uzupełnienia. W dniu 26 lutego 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynął wniosek pełnomocnika Skarżących o przywrócenie terminu, w którym podniesiono między innymi, że Skarżący są osobami starszymi i schorowanymi. Rozpoznając powyższy wniosek Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wraz z cofnięciem wniosków Skarżących zawartych w piśmie z 5 listopada 2017 r. wyeliminowane zostały wątpliwości co do ich treści i ustała przyczyna uchybienia terminowi do uzupełnienia braków skargi. Następnie, wskazując na art. 86 § 1 i 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Sąd pierwszej instancji stwierdził, że siedmiodniowy termin, o którym jest mowa w art. 87 § 1 tej ustawy, upłynął 21 stycznia 2018 r. W konsekwencji wniosek złożony przez pełnomocnika strony był spóźniony i zgodnie z art. 88 P.p.s.a. należało go odrzucić. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżących wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, jak również zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem pełnomocnika, nie było powodu aby odmówić Skarżącym przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast w myśl art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a). Zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. do pism składanych przez strony należy dołączyć ich odpisy oraz odpisy załączników, tak aby pozostałe strony postępowania mogły się z nimi zapoznać. Ponieważ Skarżący nie złożyli wystarczającej liczby opisów skargi oraz załączonych do niej pism, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zarządzeniem z 27 października 2017 r. wezwał ich do uzupełnia braku formalnych skargi w terminie 7 dni od daty jego otrzymania pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący odebrali powyższe zarządzenie 2 listopada 2017 r. (k. 12 i 13 akt sprawy). Z akt sprawy wynika, że w piśmie z 5 listopada 2017 r. Skarżący zwrócili się do Sądu o odstąpienie od tego wymogu. Następnie w piśmie z 4 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wezwał pełnomocnika Skarżących do zajęcia stanowiska co do wniosków strony w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie z 24 stycznia 2018 r. pełnomocnik strony nie zakwestionował zarządzenia z 27 października 2017 r., a jedynie cofnął wnioski Skarżących. Odpowiedz pełnomocnika Skarżących oznacza zatem, że strona nie wniosła zażalenia na zarządzenie przewodniczącego (art. 227 § 1 P.p.s.a.) w siedmiodniowym terminie liczonym od daty jego otrzymania (art. 194 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 198 tej ustawy), który w sprawie upłynął 10 listopada 2017 r. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje odstąpienia od obowiązku składania odpisów pism procesowych – tak jak tego domagali się Skarżący w piśmie z 5 listopada 2017 r. – stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, mając wątpliwości co do charakteru prawnego wniosku strony, zwrócił się do pełnomocnika Skarżących, który jako radca prawny powinien dysponować odpowiednią wiedzą prawniczą, o zajęcie stanowiska i wskazanie jego podstawy prawnej. Skoro zarządzenie stało się prawomocne 10 listopada 2017 r. i tego samego dnia upłynął wyznaczony w nim termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, ponowne wzywanie strony – a tym bardziej jej pełnomocnika będącego profesjonalnym prawnikiem – o jego wykonanie było bezzasadne. W świetle powyższego należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że wraz z cofnięciem wniosku Skarżących ustały przyczyny uchybienia terminowi do dokonania czynności i rozpoczął swój bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności (art. 87 § 1 P.p.s.a.). Termin do złożenia wniosku liczony od 24 stycznia 2018 r. upłynął zatem 31 stycznia 2018 r. (oznaczony przez Sąd pierwszej instancji w wyniku omyłki pisarskiej jako 21 stycznia 2018 r.). W konsekwencji powyższego wniosek z 26 lutego 2018 r., jako że był spóźniony, należało odrzucić na podstawie art. 88 P.p.s.a. Równocześnie w zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji pełnomocnik Skarżących nie wyjaśnił, dlaczego wniosek złożył po upływie terminu przewidzianego w art. 87 § 1 P.p.s.a. W uzasadnieniu tego pisma wskazuje jedynie na podeszły wiek Skarżących, ich zły stanu zdrowia oraz trudności w zrozumieniu przez nich swojej sytuacji procesowej. Rzecz jednak w tym, że wymienione okoliczności mogły stanowić usprawiedliwioną przeszkodę w zachowaniu terminu procesowego przez Skarżących, ale nie ich pełnomocnika, od którego można wymagać, aby przy prowadzeniu sprawy zachował właściwą profesjonaliście staranność. W odniesieniu do wniosku pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, należy stwierdzić, że w niniejszym postępowaniu nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu zażaleniowym, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 P.p.s.a). Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.