III SA/Kr 1228/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Barbara Pasternak Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami skargę oddala Starosta decyzją z dnia [...] 2017 r., znak: [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej k.p.a., art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260, z późn. zm.) – dalej u.p.o.r.d., orzekł o cofnięciu S. P., dalej skarżącej, uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, do których kierowania wymagane jest prawo jazdy kategorii AM.B1 i B oraz o zobowiązaniu do zwrotu prawa jazdy nr [...] niezwłocznie, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Organ wskazał, że w dniu 16 czerwca 2017 r. wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji o cofnięcie skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami z uwagi na fakt popełnienia przez nią w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Fakt popełnienia tego przestępstwa wynika z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Wydział II Karny z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt [...] warunkowo umarzającego postępowanie karne przeciwko skarżącej o czyn z art. 177 § 1 Kodeksu karnego. Ponieważ przestępstwo zostało popełnione w dniu 15 lipca 2016 r., tj. przed upływem 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy (zostało ono wydane w dniu 5 kwietnia 2016 r.), organ orzekł, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz naruszenie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.o.r.d. poprzez jego błędną wykładnie i przyjęcie, że warunkowe umorzenie postępowania karnego wskazuje, że popełniła ona przestępstwo, o którym mowa w ww. przepisie. Wniosła o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi l instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 sierpnia 2017 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.o.r.d. i art. 2 i art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w doszło do popełnienia przez skarżącą przestępstwa przeciwko bezpieczeństwo w komunikacji w dniu 15 lipca 2016 r., a skarżącej wydano po raz pierwszy prawo jazdy w dniu 5 kwietnia 2016 r. Fakt popełnienia przestępstwa wynika z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Wydział II Karny z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt [...] warunkowo umarzającego postępowanie karne przeciwko skarżącej o czyn z art. 177 § 1 Kodeksu karnego. Kolegium zwróciło uwagę, że podjęcie przez organ l instancji decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku wystąpienia przesłanek z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.o.r.d. nie ma charakteru decyzji uznaniowej, lecz jest obowiązkiem organu. Taki przypadek zaistniał w przedmiotowej sprawie. Zatem zarzut skarżącej o naruszenie przepisów postępowania poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy nie zasługuje na uwzględnienie, a odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.o.r.d., Kolegium stwierdziło, że nie zasługuje on na uwzględnienie do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na podstawie ww. przepisu., nie jest wymagane stwierdzenie prawomocnym wyrokiem skazującym winy sprawcy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, gdyż wspomniany przepis tego nie wymaga. Zgodnie z jego literalnym brzmieniem, wystarczające jest do jego zastosowania jedynie stwierdzenie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Dlatego, w ocenie organu odwoławczego, organ l instancji prawidłowo uznał, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. W skardze do WSA skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.o.r.d. poprzez jego błędną wykładnie i przyjęcie, że warunkowe umorzenie postępowania karnego stanowi podstawę stwierdzenia, iż skarżąca popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, o którym w ww. przepisie podczas, gdy w wyroku warunkowo umarzającym postępowanie nie następuje stwierdzenie istnienia winy, stanowiącej podmiotowy warunek popełnienia przestępstwa. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu prawnego, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z dnia 29 sierpnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2017 r. orzekającą o cofnięciu S. P. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, do których kierowania wymagane jest prawo jazdy kategorii AM.B1 i B oraz o zobowiązaniu jej do zwrotu prawa jazdy. Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.o.r.d., zgodnie z którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Zasadniczy zarzut skargi dotyczy niespełnienia w przedmiotowej sprawie przewidzianej w przytoczonym przepisie podstawowej przesłanki wydania decyzji cofającej uprawnienie do kierowania pojazdami, tj. popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Według skarżącej bowiem, niesporny w sprawie fakt prawomocnego warunkowego umorzenia postępowania w sprawie o popełnienie przez skarżącą w dniu 15 lipca 2016 r., a więc niespełna 3 miesiące po uzyskaniu przez nią po raz pierwszy prawa jazdy, przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji określonego w art. 177 § 1 kk, nie świadczy o spełnieniu przesłanek określonych w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.o.r.d., gdyż do tego konieczne jest stwierdzenie prawomocnym wyrokiem skazującym winy sprawcy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Tymczasem instytucja warunkowego umorzenia postępowania nie jest tożsama z ustaleniem winy sprawcy w prawomocnym wyroku skazującym. Zdaniem skarżącej, skoro sąd karny w wyroku z dnia 10 stycznia 2017 r. nie orzekł wobec niej zakazu prowadzenia pojazdów, to tym bardziej nie było podstaw do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Przedstawiona przez skarżącą argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ jest całkowicie sprzeczna z treścią wskazanego powyżej przepisu. Przede wszystkim, wbrew poglądowi skargi, do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.o.r.d., nie jest wymagane stwierdzenie prawomocnym wyrokiem skazującym winy sprawcy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, gdyż wspomniany przepis tego nie wymaga. Zgodnie z jego literalnym brzmieniem, wystarczające jest do jego zastosowania jedynie stwierdzenie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Takie sformułowanie jest zgodne z teorią prawa karnego, gdzie czym innym jest stwierdzenie popełnienia przestępstwa, a czym innym orzeczenie za to przestępstwo kary. Przykładem rozstrzygnięcia sądu karnego, w którym mimo stwierdzenia popełnienia przestępstwa, nie dochodzi do wymierzenia przestępcy kary, jest właśnie warunkowe umorzenie postępowania uregulowane w art. 66 i 67 ustawy – Kodeks karny. Zgodnie z art. 66 § 1 ustawy – Kodeks karny, sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Jak z tego wynika, podstawą zastosowania warunkowego umorzenia postępowania musi być ustalenie wszystkich przesłanek odpowiedzialności karnej. Warunkowe umorzenie postępowania oznacza przypisanie oskarżonemu popełnienia przestępstwa. Taka kwalifikacja wyroku sądu karnego warunkowo umarzającego postępowanie w sprawie o przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji powoduje, że nie mają znaczenia w sprawie dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.o.r.d., okoliczności popełnienia tego przestępstwa. Czynienie więc jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie jest w takiej sprawie zbędne, a zatem i niedopuszczalne. Wyjaśnić bowiem należy, że kluczowe, a ściślej - wyłącznie konieczne w postępowaniu wyjaśniającym toczącym się na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jest przeprowadzenie nie każdego dowodu, ale tylko takiego, czy takich, które dotyczą okoliczności istotnych i mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Takie dowody zostały w sprawie przeprowadzone, a wynikające z nich ustalenia, pozwalały na wydanie zaskarżonej decyzji. Nie był również zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia dyspozycji art. 11 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Po pierwsze należy zauważyć, że przepis ten skierowany jest do sądu administracyjnego, a nie do organów administracji, których decyzje były przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie. Organy administracji rozstrzygające sprawę cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi obowiązane są stosować właściwe dla takiego przedmiotu postępowania przepisy administracyjnego prawa materialnego oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro wśród tych pierwszych przepisów znajduje się norma wiążąca skutki ze stwierdzeniem na podstawie prawomocnego rozstrzygnięcia, popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, to taki szczególny przepis wyłączałby stosowanie normy ogólnej zawartej w art. 11 p.p.s.a., nawet gdyby miała ona zastosowanie w postępowaniu administracyjnym. Trafnie organy również wskazały na charakter decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, który nie dopuszcza jakiegokolwiek luzu decyzyjnego. W sytuacji bowiem wystąpienia przesłanek z art. 140 ust.1 pkt 3a lit. a u.p.o.r.d. obowiązkiem organów było wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia. Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie są zasadne, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.