II SA/Po 935/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-12-06

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa strony, polegająca na uzyskiwaniu dochodów wystarczających jedynie na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania i spłatę kredytu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja finansowa strony, która po zaspokojeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania i spłacie kredytu mieszkaniowego nie dysponuje wolnymi środkami, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości. Oznacza to zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący E. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że wraz z żoną są osobami starszymi i schorowanymi, a ponoszone koszty utrzymania, w tym spłata kredytu mieszkaniowego, znacząco uszczuplają ich dochody z renty i wynagrodzenia. Skarżący przedłożył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową, w tym PIT, dowody wpłat, harmonogramy spłat kredytów oraz wyciągi z rachunku bankowego.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego E. G. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla E. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 06 grudnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia 1. zwolnić skarżącego E. G. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla E. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Skarżący E. G. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku na formularzu PPF podał że wraz z żoną są osobami starszymi i schorowanymi. Uiszczenie wszystkich opłat wiązałoby się ze znacznym uszczerbkiem dla rodziny. Oświadczył, że do czasu odbioru mieszkania od dewelopera w dniu 31 lipca 2017r., zakupionego na kredyt, zmuszeni są "koczować na terenie ogródków działkowych", a zimą wynajmują kwatery, co pozbawia ich oszczędności. Po opłaceniu należnych opłat rodzinie pozostaje niewielka kwota na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, które nie są w pełni zaspokajane. Zmuszeni są prosić o pomoc obce osoby ponieważ nie wystarcza im środków na wyżywienie. Oświadczył, że utrzymują się z renty skarżącego w wysokości [...]zł. oraz wynagrodzenia za pracę żony skarżącego w wysokości [...]zł, co łącznie daje [...]zł netto miesięcznie. Nadto oświadczył, że posiadają samochód o wartości [...]zł. Wskazał, że nie posiadają żadnych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Wyszczególnił stałe miesięczne koszty koniecznego utrzymania, na które składa się spłata kredytu mieszkaniowego z miesięczną ratą w wysokości [...]zł, czynsz za mieszkanie [...]zł, oraz spłata kredytu [...]zł, energia elektryczna [...]zł, opłaty działkowe [...] zł, opłata za media [...] zł, koszty leczenia [...] zł, koszty dojazdów do pracy [...] zł, utrzymanie samochodu [...] zł, abonament telefoniczny [...] zł, abonament za Internet [...] zł, czynsz najmu mieszkania w okresie zimowym [...] zł. Wnioskodawca wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. - dalej "P.p.s.a.") powtórzył, że jest na rencie, a jego żona jest zmuszona pracować, by wystarczyło na ich utrzymanie. Oświadczył, że nie prowadzą działalności gospodarczej. Aktualnie rozpoczęli spłacanie kredytu mieszkaniowego, nie posiadają żadnej innej nieruchomości, jedynie użytkują ogródek działkowy w ROD, który nie przynosi żadnych dochodów. Ponoszą nakłady na jego utrzymanie oraz remonty altany i na doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem. Skarżący wskazał, że ponoszą koszty utrzymania samochodu z 2000r. na paliwo i naprawy w wysokości [...]zł miesięcznie, środków czystości [...]zł, wydatki na leki [...]zł. Oświadczył, że często nie wystarcza im na pokrycie kosztów życia codziennego, oszczędności które posiadali wydali na prywatne leczenie żony skarżącego. Na altanę wydali oszczędności życia, jej budowa prowadzona była systemem gospodarczym. Skarżący ma problemy ze zdrowiem. Po opłaceniu należnych opłat rodzinie pozostaje niewielka kwota na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, zmuszeni są prosić o pomoc osoby trzecie. Nadto wyjaśnili, że koszty związane z wykończeniem mieszkania (panele, farby, drzwi, łazienka) to kwota około [...]zł, która uzyskali z kredytu długoterminowego. Mieszkanie wymaga jeszcze wykończenia, nie mają mebli. Wnioskodawca przedłożył kserokopie: - PIT-u 37 za 2016r., z którego wynika, że wraz z żoną osiągnął dochód w łącznej wysokości około [...]zł, - dowody wpłaty za utrzymanie działki, faktury za media, - harmonogramy spłaty kredytu hipotecznego w wysokości [...]zł oraz kredytu ratalnego do 2021 zł miesięczną ratą [...]zł, - wyciągu z rachunku bankowego, na który wpływa jedynie wynagrodzenie żony skarżącego w wysokości około [...]zł oraz renta skarżącego w wysokości [...]zł; saldo miesięczne na tym rachunku wynosi [...]zł na dzień 12 października 2017r. Z rachunku bankowego wynika, że Skarżący wraz z żoną na bieżąco dokonuje zapłaty stałych miesięcznych zobowiązań oraz spłacają zadłużenie na dwóch kartach kredytowych. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Wniosek o prawo pomocy można wnieść w każdym czasie i obejmuje on koszty postępowania aktualne na dzień wniesienia wniosku oraz na przyszłość (art. 243 §1 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w całości następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że skarżący nie dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że aktualna sytuacja wnioskodawcy i jego rodziny nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie chociażby częściowo. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa rodziny i możliwości płatnicze wnioskodawcy oceniane są przez pryzmat dochodów osiąganych przez wszystkich domowników prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący wspólnie z żoną utrzymują się z renty skarżącego i wynagrodzenia za pracę jego żony w łącznej wysokości około [...]zł netto miesięcznie. Z oświadczenia wynika, że wspólnie ponoszą konieczne koszty swojego utrzymania oraz domu i samochodu w łącznej wysokości około [...]zł miesięcznie, a nadto ratę kredytu który zaciągnęli za zakup mieszkania ([...]zł). Pozostałą kwotę przeznaczają na wyżywienie. Wysokość uzyskiwanych dochodów pozwala zatem jedynie na poniesienie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżącego i żony. Potwierdzają tą okoliczność wyciągi z rachunku bankowego, gdzie miesięczne salda wprawdzie są dodatnie, ale na poziomie kilku złotych. Koszty utrzymania zwiększyły się z uwagi na konieczność poniesienia zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu mieszkaniowego, ale nie płacą już czynszu za wynajem mieszkania w okresie zimowym. Wynika z tego, że skarżący po zaspokojeniu koniecznych i podstawowych kosztów swojego utrzymania nie dysponuje już wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części oraz wynagrodzenia pełnomocnika w wyboru. Wspomagają się dodatkowymi środkami z kart kredytowych, które na bieżąco spłacają. Zauważyć przy tym należy, że skarżący wraz z żoną prowadzą jeszcze inne sprawy w tutejszym Sądzie. Uwzględnić zatem należy wysokość wszystkich przewidywanych kosztów sądowych we wszystkich tych sprawach i łączne obciążenie skarżącego z tego tytułu. Z istoty prawa pomocy wynika, bowiem możliwość przyznania prawa pomocy jedynie w sytuacji, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżącego i jego rodziny, nie pozostają im już żadne wolne środki. Złożone oświadczenia co do uzyskiwanych dochodów zostały potwierdzone dokumentami i wynika z nich, że dochody wystarczają jedynie na poniesienie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżącego i rodziny. W konsekwencji przyjąć należy, że przedstawiona sytuacja finansowa pozwala na przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło