I OZ 1756/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 584/17 o odrzuceniu sprzeciwu [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie [...] Sp. z o. o. z siedzibą w P., pismem z dnia 31 lipca 2017 r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r., poz. 1275). W związku z tym, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935, dalej jako "ustawa nowelizująca"), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zakwalifikował pismo procesowe skarżącej z dnia 31 lipca 2017 r. jako sprzeciw. Postanowieniem z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 584/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił sprzeciw od decyzji jako wniesiony z uchybieniem terminu. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła [...] Sp. z o. o. z siedzibą w P. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: 1. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") w zw. z art. 112 k.p.a., 2. art. 112 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że błędne pouczenie strony o terminie do wniesienia skargi na decyzję uzasadnia konieczność złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, 3. art. 8 i art. 12 k.p.a. poprzez nieuzasadnione niezastosowanie zasad ogólnych. Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 64 a P.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 P.p.s.a.). Instytucja sprzeciwu od decyzji została wprowadzona do porządku prawnego w dniu 1 czerwca 2017 r. na mocy art. 9 pkt 7 ustawy nowelizującej i ma zastosowanie do postępowań wszczętych przed sądami administracyjnymi po dniu 1 czerwca 2017 r. Zgodnie art. 64b § 1 P.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przysługiwał sprzeciw, a nie jak błędnie pouczył organ – skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W sprawie bowiem postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej. Oznacza to, że od zaskarżonej decyzji przysługiwał sprzeciw. Sprzeciw zaś powinien zostać złożony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z akt sprawy wynika również, że kwestionowana decyzja została doręczona skarżącej Spółce w dniu 3 lipca 2017 r. Tym samym termin do wniesienia sprzeciwu od decyzji upływał z dniem 17 lipca 2017 r. Sprzeciw od decyzji został natomiast wniesiony dopiero w dniu 2 sierpnia 2017 r., a więc po upływie terminu. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że w zaskarżonej decyzji organ błędnie pouczył o możliwości wniesienia skargi i 30 dniowym terminie do jej wniesienia. Powyższa okoliczność powinna być wzięta pod uwagę przez Sąd I instancji. Stosownie bowiem do treści art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W doktrynie prezentowany jest pogląd, że konsekwencje obowiązywania art. 112 k.p.a. powinny być takie, że w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2017 r. str. 621). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skutki prawne błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia powinny być jednolite zarówno na drodze postępowania administracyjnego jak i postępowania sądowego. Odmienna wykładnia prowadzi do zbędnego formalizmu i przedłużania postępowania, albowiem sąd administracyjny w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu błędnego pouczenia obowiązany jest przywrócić go stronie. Zauważyć należy, że wprawdzie w art. 112 k.p.a. ustawodawca nie wskazał sprzeciwu, jednak zgodnie art. 64b § 1 P.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze. Reasumując skutkiem prawnym ochrony wynikającej z art. 112 k.p.a. w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, jest obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrzenia go bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.