II SA/Wa 915/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-23
Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska – Jung
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Przedsiębiorstwo Państwowe może odmówić udostępnienia informacji publicznej, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, jeśli żądane informacje dotyczą szczegółowych statystyk ruchu i obsługi pasażerów w porcie lotniczym, które mogą mieć wartość gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Przedsiębiorstwo Państwowe prawidłowo odmówiło udostępnienia informacji publicznej, ponieważ żądany dokument zawierał dane dotyczące procesów, infrastruktury, standardów obsługi pasażerów oraz szczegółowe statystyki ruchu. Te informacje wyczerpują zakres pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy i tajemnicy przedsiębiorstwa, posiadając wartość gospodarczą, której ujawnienie mogłoby narazić przedsiębiorstwo na straty. Sąd podkreślił, że przedsiębiorstwo podjęło niezbędne działania w celu zachowania poufności tych informacji, zgodnie z wewnętrznymi regulacjami.Stan faktyczny
J.S. zwrócił się do Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" o udostępnienie kopii opracowania dotyczącego szczegółowych statystyk ruchu i obsługi pasażerów. Przedsiębiorstwo odmówiło, uznając informacje za tajemnicę przedsiębiorcy ze względu na ich wartość gospodarczą i potencjalne negatywne konsekwencje ujawnienia. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, błędną wykładnię przepisów o tajemnicy przedsiębiorcy oraz niezastosowanie przepisów o dostępie do informacji publicznej, wskazując na możliwość nadużycia prawa przez wnioskodawcę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska – Jung (spr.), Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2015 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej – oddala skargę w całości –
II SA/Wa 915/15
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. złożonym w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz.U. z 2001 r. nr 112 poz. 1198 ze zm. dalej u.d.i.p.) J. S. zwrócił się do Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" z siedzibą w W. o udostępnienie kompletnej kopii wykonanego na zlecanie PP "[...]" opracowania pod nazwą "[...]" wykonanej w 2011 r. przez O. Sp. z o. o.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. numer [...] Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 2 w związku z art. 16 i art. 17 u.d.i.p. odmówiło udostępnienia informacji publicznej. Uzasadniając powyższe stanowisko wskazano, iż żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Podkreślono, iż Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" podjęło ściśle określone działania w celu zachowania prywatności informacji żądanych przez wnioskodawcę. Świadczą o tym, wprowadzane wewnętrzne akty prawne. Na mocy zarządzenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Naczelnego Dyrektora Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" (z późniejszymi zmianami) przyjęto stosowne procedury ochrony oraz bezpieczeństwa informacji, w tym określono wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa PPL. Zgodnie z ww. wykazem żądane przez wnioskodawcę informacje zostały zakwalifikowane jako "chronione w PPL", a więc stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa PPL i znajdują się pod ochroną przed nieograniczonym udostępnianiem ich osobom trzecim. Informacje zawarte w przedmiotowym dokumencie mają dla PPL wartość gospodarczą. Kompleksowej analizie poddano w sposób szczegółowy procesy, infrastrukturę oraz standardy obsługi pasażerów, jak również szczegółowe statystyki ruchu. Kwalifikacja żądanych przez wnioskodawcę informacji jako tajemnicy Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]", które nie są powszechnie udostępniane, ma charakter obiektywny i jest przyczyną wydania decyzji odmawiającej jej udostępnienia.
Ponadto Przedsiębiorstwo wskazało, iż wnioskodawca jest pełnomocnikiem wielu powodów w sprawach wytaczanych przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowemu "[...]" o odszkodowania w związku z utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania dla Portu Lotniczego im. [...] w W. Pozyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji mogłoby mu, pozwolić uzyskać przewagę w licznie prowadzonych przez niego postępowaniach sądowych przeciwko przedsiębiorstwu. Stanowiłoby to dyskryminację przedsiębiorstwa w obrocie gospodarczym i łamałoby zasadę równego traktowania (niedyskryminacji) w obrocie gospodarczym wynikającą wprost z Konstytucji RP. A zatem skierowanie do Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" wniosku z żądaniem udostępnienia wskazanych w nim informacji uznać należy za nadużycie prawa do informacji publicznej i działanie poza konstytucyjną ochroną prawa do informacji o stanie spraw publicznych. Wskazało nadto, że celem ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest zapewnienie transparentności działalności publicznej, a nie umożliwienie wnioskodawcy przewagi w toczących się postępowaniach sądowych czy negocjacjach.
W dniu [...] lutego 2015 r. J. S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyżej wskazaną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wydania decyzji i mający wpływ na jej treść, polegający na uznaniu, że wnioskowana informacja - dokument: "[...]" posiada wartość gospodarczą i w konsekwencji stanowi tajemnicę przedsiębiorcy;
2) Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, że przesłanką zakwalifikowania danej informacji jako tajemnicy przedsiębiorcy nie jest wartość gospodarcza danej informacji;
3) Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, wynikające z przyjęcia, że fakt, iż wnioskującym o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej danego podmiotu jest pełnomocnik przeciwników procesowych tego podmiotu, stanowi przesłankę wykluczającą prawo wnioskodawcy do uzyskania dostępu do dotyczącej tego podmiotu informacji publicznej, a złożenie przez wnioskodawcę wniosku w ww. okolicznościach sianowi nadużycie prawa.
W odpowiedzi na powyższy wniosek o Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" wydało w dniu [...] marca 2015 r. decyzję nr [...], która utrzymało, którą utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu powyższej decyzji podkreślono, że informacje zawarte w dokumencie, o którego udostępnienie występuje skarżący stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, a ponadto mają dla PPL wartość gospodarczą, ponieważ kompleksowej analizie poddano w sposób szczegółowy procesy, infrastrukturę oraz standardy obsługi pasażerów, jak również szczegółowe statystyki ruchu. Nie jest przy tym prawdą, co stara się wykazać wnioskodawca, że PPL jest monopolistą nie mającym konkurenta gospodarczego w swojej branży, ponieważ w promieniu 182 km od Portu Lotniczego im. [...] w W. znajdują się 2 konkurencyjne porty lotnicze niepowiązane gospodarczo ani strukturalnie z PPL: port lotniczy w L., oraz port lotniczy w L1. Dodatkowo niedługo zostanie uruchomiony port lotniczy w R., a planowana jest budowa portu lotniczego w K. Jest oczywiste, że ww. porty lotnicze stanowią konkurencję dla Portu Lotniczego im. [...] w W., ponieważ do momentu wybudowania ww. lotnisk, pasażerowie z regionów, na terenie których je wybudowano musieli korzystać z usług Fortu Lotniczego im. [...] w W. Ponadto, połączenia lotnicze z ww. portów lotniczych do poszczególnych kierunków niejednokrotnie są konkurencyjne wobec Portu Lotniczego im. [...] w W. ze względu na cenę przelotu, co oznacza, że również mieszkańcy województwa [...] korzystają z usług tychże konkurencyjnych przedsiębiorstw. Analogiczna konkurencja rynkowa występuje na gruncie możliwości negocjacyjnych z przewoźnikami, którzy korzystają z wyboru pomiędzy ww. portami lotniczymi. W związku z powyższym stwierdzono, że dokument "[...]" stanowi wartość gospodarczą dla PPL.
Jednocześnie Przedsiębiorstwo wskazało, że podsumowanie wyników zamieszczone na stronie internetowej Portu Lotniczego im. [...] w W. stanowi wyselekcjonowany materiał, który w uznaniu PPL nie stanowi wartości gospodarczej i z tego względu może zostać udostępniony jako informacja publiczna. W takim stanie rzeczy PPL w podtrzymało w całości wywody i twierdzenia zawarte w decyzji I instancji.
Na powyższą decyzję złożona została przez J. S. pismem z dnia 30 kwietnia 2015 r. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zarówno w skardze jak i w piśmie procesowym z dnia 19 października 2015 r. skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 §1, 80, 81 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nie dokonanie dostatecznej analizy zasadności wyłączenia jawności żądanej przez skarżącego informacji, brak uzasadnienia wskazującego na konieczność objęcia wnioskowanych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa, co niemożliwym czyni dokonanie kontroli prawidłowości stanowiska przyjętego przez Przedsiębiorstwo Państwowe, a także błędne ustalenie okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wydania decyzji i mających wpływ na jej treść, polegające na uznaniu, że wnioskowana informacja - dokument: "[...]" posiada wartość gospodarczą i w całości stanowi tajemnicę przedsiębiorcy,
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji gdy nie zostało wykazanie, aby informacje zawarte w dokumencie "[...]" miały wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy lub aby ich ujawnienie mogłoby obiektywnie negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie, wynikające z przyjęcia, że fakt, iż wnioskującym o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej danego podmiotu jest pełnomocnik przeciwników procesowych tego podmiotu, sanowi przesłankę wykluczającą prawo wnioskodawcy do uzyskania dostępu do dotyczącej tego podmiotu informacji publicznej, a złożenie przez wnioskodawcę wniosku w ww. okolicznościach sanowi nadużycie prawa.
W ocenie skarżącego statystyki przepustowości portu lotniczego same w sobie jako pewna informacja o fakcie nie mają wartości strategicznej. Ponadto informacje dotyczące możliwości infrastrukturalnych portu lotniczego tj. tego ile samolotów (godzinowo, dziennie, rocznie) korzysta z lotniska mogą mieć znaczenie tylko dla konkurentów a zdaniem skarżącego lotnisko im. [...] jest monopolistą naturalnym - nie ma konkurenta gospodarczego. Tym samym skarżący nie zgodził się z zakwalifikowaniem przez organ żądanego wnioskiem z dokumentu jako tajemnicę przedsiębiorcy. Wskazał ponadto, iż w postępowaniach sądowych, które faktycznie prowadził przeciwko "[...]" Przedsiębiorstwo wnosiło o oddalenie wniosku dotyczącego dołączenia do akt sprawy "[...]" nie z uwagi na "tajemnicę przedsiębiorstwa" lecz, argumentując, iż przedmiotowy dokument nie ma żadnego znaczenia dla toczących się spraw, gdyż zawiera dane statystyczne i prognozy. W tym zakresie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z pisma z dnia [...] stycznia 2014 r. w złożonego przed Sądem w Okręgowym w W. w sprawie [...].
W odpowiedzi na skargę Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" z siedzibą w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Odnosząc się do przedłożonego przez skarżącego dokumentu w postaci pisma z [...] stycznia 2014 r. złożonego w sprawie [...] wniósł a pominięcie tego dowodu bowiem wniosek ten jest bezprzedmiotowy ze względu na to, że:
- nieprzydatność dokumentu w kontekście rozstrzygnięcia konkretnego sporu cywilnego podniesiona przez pełnomocnika strony nie może być traktowana na dowód na to, czy informacje zawarte w danym dokumencie w ogóle stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, czy nie;
- pełnomocnik organu w tym konkretnym sporze nie jest pracownikiem organu, nie jest właścicielem ani dysponentem dokumentu, nie mógł się zapoznać i nie zapoznał się z całością treści dokumentu, ani z wewnętrznymi aktami prawnymi dotyczącymi ochrony informacji organu.
- pełnomocnik organu w tym konkretnym sporze oceniał przydatność dokumentu jedynie w kontekście rozstrzygnięcia tego konkretnego zagadnienia w sporze cywilnym, a nie w kontekście upublicznienia go w formie informacji publicznej;
- strategia procesowa organu w sporze cywilnym nie może rzutować na stanowisko organu w innych sytuacjach prawnych organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego - powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynnośći z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga J. S. nie zasługuje na uwzględnienie.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi., że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa państwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Ustawa z dnia 6 września 2001 i. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), będąca rozwinięciom konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
W niniejszej sprawie jest okolicznością niesporną, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" jest bowiem podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również wnioskowane przez skarżącego informacje mieszczą się w pojęciu informacji publicznej, dotyczą bowiem zasad organizacji oraz działalności PPL, jako podmiotu wykonującego zadania publiczne oraz dysponującego majątkiem ogólnonarodowym.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) oraz art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.).
Wskazać należy, że w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczaniu u zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa zawarła została w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Przepis ten stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa, rozumie się nieujawnione do wiadomości publiczny informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa o której stanowi art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji, jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa).
Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania. Wydaje się więc, że każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne, będzie stanowić realizację omawianego zalecenia ustawowego.
Bliższa analiza wskazanych powyżej elementów uprawnia do twierdzenia, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Nie może być bowiem poufną informacja, co do której nie podjęto żadnych środków w celu zabezpieczenia jaj poufności, informacja "ujawniona do wiadomości publicznej" nie może być poufna, nawet gdyby podjęto środki dla zabezpieczenia jej poufności na podstawie mylnego przekonania, że jest chroniona przez ustawę jako tajemnica przedsiębiorstwa. Jeżeli informacja jest powszechnie dostępna i w żaden sposób niezabezpieczona, takiej kontroli nie ma, ergo informacja nie ma charakteru tajemnicy przedsiębiorstwa. Daje się zatem zauważyć, iż informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. W rezultacie, interpretując cytowany art. 11, można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. A. Michalak 'Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r. sygn. I CKN 89/01, (publ. LEX nr 583717).
Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, ze na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny – wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań, (por wyrok MSA z dnia 5 lipca 2013 sygn. akt I OSK 511/13, pub LEX nr 1368966).
W doktrynie przyjmuje się, że ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia tylko wtedy, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji (E. Nowińska, M. Du Vall, Komentarz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2013 r.). Informacje publiczną można zatem uznać za tajemnicę, kiedy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów, wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mianowicie mają być działania. Wydaje się więc, że każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne, będzie stanowić realizację omawianego zalecenia ustawowego. Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie wąskiego kręgu pracowników. Dla zrealizowania przestanki "niezbędne działania" należy podjąć fizyczne środki ochrony (nawet najskromniejsze zabezpieczenie techniczne) (...). W konkretnych okolicznościach o obowiązku dochowania tajemnicy może przesądzać sam charakter informacji w powiązaniu z poziomem wiedzy zawodowej osób, które weszły w ich posiadanie (tamże).
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu PPL wykazało, iż podjęło niezbędne działania w celu zachowania w poufności żądanych przez skarżącego informacji. Jak wskazano bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji żądane przez skarżącego informacje "[...]" zgodnie z obowiązującymi w przedsiębiorstwie regulacjami wewnętrznymi jest uznawane za tajemnicę przedsiębiorcy oraz znajduje się pod ochroną przed nieograniczonym udostępnieniem osobom trzecim.
Wskazać należy, że organ doręczył na wezwanie sądu nie tylko dokumenty będące przedmiotem wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej ale również dokumenty, na które PPL powoływało się w uzasadnieniu swojej decyzji, a mianowicie zarządzenie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Naczelnego Dyrektora Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" w sprawie ogłoszenia w Przedsiębiorstwie Państwowym "[...]" "[...]" oraz "Zasady Ochrony Informacji w PPL" nr [...] obowiązujące od [...] marca 2014 r. jako załącznik do zarządzenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz załącznikiem nr [...] nr [...] "[...]" w którym wskazano jako informacje chronione na stronie 3, kolumnie 1, w wierszu 4 informacje operacyjne, w tym informacje operacyjne dotyczące wielkości ruchu i przewozu lotniczego obsługiwanego w [...] im. [...] w W. oraz informacje operacyjne dotyczące obsługi pasażerów, bagaży i statków powietrznych (w tym sezonowy i operacyjny rozkład lotów, operacyjny plan przydziału zasobów).
W ocenie Sądu za uzasadnione uznać należy stanowisko PPL, iż żądany przez skarżącego we wniosku dokument "[...]" zawiera dane na temat procesów, infrastruktury, standardów obsługi pasażerów jak również szczegółowe statystyki ruchu co w pełni wyczerpuje zakres znaczeniowy zarówno pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jak i należy je utożsamiać z informacjami technicznymi, technologicznymi oraz organizacyjnymi przedsiębiorstwa wskazanymi w definicji - pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej w ustawie o Zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co pozwala zakwalifikować je jako posiadające wartość gospodarczą. Wskazać należy bowiem, że PPL będąc samodzielną i samofinansującą się jednostką organizacyjną gospodarki narodowej prowadzi komercyjną działalność gospodarczą nastawioną na zysk. Informacje te mogą stanowić dla konkurenta źródło informacji o charakterze biznesowym, a ich ujawnienie w mogłoby narazić na PPL na straty.
W świetle powyższego, jako prawidłowe należy ocenić zatem stanowisko PPL, że informacje, o jakie wystąpił skarżący pomimo, iż mają charakter informacji publicznej, nie mogłyby zostać udostępnione z uwagi na ograniczenie wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Równocześnie wskazać należy, iż przedłożony przez skarżącego dokument w postaci pisma z dnia [...] stycznia 2014 r. złożony do akt sprawie [...] nie może być traktowany w jako dowód na to, czy informacje zawarte w danym dokumencie stanowią czy też nie stanowią tajemnicę przedsiębiorcy strategia bowiem procesowa stron oraz ich przeciwników i nie może rzutować na stanowisko organu w innych sytuacjach prawnych. Nieuzasadnione są zatem podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 61 w Konstytucji RP.
Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. należy podkreślić, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej była ta i inne.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przypomnieć, że przedmiotem rozpoznania w tym postępowaniu był wniosek J. S. o udostępnienie informacji publicznej. Z uwagi zatem na przedmiot tej sprawy zaskarżone rozstrzygnięcie oparte zostało prawidłowo na analizie żądanych dokumentów będących w posiadaniu PPL w kontekście uregulowań wewnętrznych obowiązujących w PPL w zakresie ochrony i bezpieczeństwa informacji oraz przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło