II SA/Kr 1276/15
WyrokWSA w Krakowie2015-11-12
Skład orzekający: Magda Froncisz, Mirosław Bator, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków z powodu nieuzupełnienia przez inwestora wymaganych dokumentów, w szczególności pisma od przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz informacji o warunkach gruntowych i odległościach od studni?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wniosły sprzeciw wobec zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, ponieważ inwestor nie uzupełnił w wyznaczonym terminie wszystkich wymaganych dokumentów. W szczególności nie przedłożył wystarczających informacji dotyczących braku możliwości podłączenia do istniejącej sieci kanalizacyjnej, warunków gruntowych oraz odległości od studni, co było niezbędne do oceny zgodności inwestycji z przepisami prawa budowlanego i warunkami technicznymi.Stan faktyczny
Inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków. Organ I instancji wezwał do uzupełnienia zgłoszenia o szereg dokumentów, w tym pismo od przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego o braku możliwości podłączenia do sieci, informacje o warunkach gruntowych oraz odległościach od studni. Po analizie uzupełnienia organ stwierdził, że część dokumentów nie została poprawnie uzupełniona i wniósł sprzeciw. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Inwestor złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niewłaściwe wezwania do uzupełnienia dokumentacji i brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2015 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy skargę oddala.
Decyzją z dnia 8 czerwca 2015 r. Starosta, na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1409), dalej "P.b." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku B. K., zgłosił sprzeciw dla zgłoszenia budowy: "indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] w miejscowości L. gmina [...]".
W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2015 r. inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru ww. budowy.
Z uwagi na niekompletne zgłoszenie postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r. Starosta nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia przedmiotowego zgłoszenia w następujący sposób:
I. wniosek uzupełnić o informację dotyczącą wydajności oczyszczalni oraz rodzaju odbiornika oczyszczonych ścieków,
II. przedłożone oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uzupełnić o: tytuł, z którego wynika w/w prawo; dzień, z którego inwestor posiada zgodę współwłaściciela na wykonywanie robót; nazwę dokumentu, z którego wynika w/w prawo,
III. przedłożyć aktualne pismo z Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w C. o braku możliwości podłączenia do kanalizacji, zgodnie z § 26 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75 poz. 690) w związku z przedłożonym załącznikiem mapowym budynek nr [...] przy ul. W. przyłączony jest do kanalizacji sanitarnej. Wyjaśnić zasadność budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków,
IV. informację określającą warunki gruntowe na działce doprowadzić do zgodności z § 28 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 poz. 1800 z dnia 16 grudnia 2014 r.),
VI. na przedłożonym szkicu lokalizacji oznaczyć elementy oczyszczalni jak studzienki, dreny, odpowietrzenie; uzupełnić informację dot. odległości od budynków, granic oraz odległości drenu od studni występujących na terenie inwestycji lub w jego sąsiedztwie, VII. kserokopie dokumentów, rysunki i szkice uzupełnić o datę i podpis inwestora,
VIII. podać nowy termin (dzień - miesiąc - rok) rozpoczęcia robót budowlanych nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia do tut. organu uzupełnionego kompletnego zgłoszenia.
Organ wskazał, że inwestor w wyznaczonym terminie uzupełnił wniosek zgłoszenia. Po analizie uzupełnionej dokumentacji organ stwierdził, iż pkt I, II, IV, VII, VIII zostały poprawnie uzupełnione, natomiast pkt III, VI postanowienia nie zostały poprawnie uzupełnione. Wniosek został uzupełniony o pismo z RPWiK, zgodnie z którym brak jest możliwości grawitacyjnego podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej kotłowni i przybudówki położonej na działce [...] w L. przy ul. W.. Inwestor przedłożył również pismo, w którym wyjaśnił zasadność budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków do budynku mieszkalnego, który zgodnie z przedłożonym załącznikiem graficznym jest już przyłączony do sieci kanalizacji sanitarnej. Organ nadmienił, iż ww. pismo nie było podpisane.
Zgodnie z § 26 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75 poz. 690), dalej "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych", wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków możliwe jest jedynie w przypadku braku warunków przyłączenia do sieci kanalizacyjnej (samo stwierdzenie RPWiK, cyt: "brak jest możliwości grawitacyjnego podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej kotłowni i przybudówki położonej na działce [...] w L. przy ul. W.", należy uznać za niewystarczające, ponieważ przywołane wyżej obowiązujące przepisy (warunki techniczne) nie przewidują takiej dyspozycji. Ponadto organ zauważył, iż w stanie istniejącym budynek przy ul. W. przyłączony jest do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej w związku z powyższym nie spełnia ww. warunku dotyczącego możliwości budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków jedynie w przypadku braku warunków przyłączenia do sieci kanalizacyjnej.
Przedłożony wniosek nie został również uzupełniony o pkt VI, w którym należało określić odległość drenu od studni występujących na terenie inwestycji lub w jego sąsiedztwie.
W związku z powyższym organ uznał, iż zgłoszenie nie zostało uzupełnione. W sytuacji niedopełnienia przez inwestora obowiązku uzupełnienia zgłoszenia organ jest zobligowany - zgodnie z art. 30 ust. 2 P.b. - do wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji administracyjnej.
B. K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty, zgodnie ze zgłoszeniem inwestora. Podniosła, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne, jak również przepisy postępowania, a to:
- § 26 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w zw. z art. 30 ust. 2 zd. drugie i trzecie P.b., poprzez wezwanie strony do uzupełnienia zgłoszenia poprzez przedłożenie "aktualnego pisma Regionalnego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w C. o braku możliwości podłączenia do kanalizacji", dalej "RPWiK"), pomimo iż przepisy nie wymagają załączenia do zgłoszenia takowego pisma, bowiem nie stanowi ono "pozwolenia", "uzgodnienia" ani "opinii", a zatem organ nie może wymagać uzupełnienia w tym zakresie, bowiem nie jest to przewidziany procedurą brak formalny,
- art. 30 ust. 2 zd. drugie i trzecie P.b. poprzez wezwanie do określenia odległości drenu od studni występujących na terenie inwestycji lub w jego sąsiedztwie pomimo, iż odległości te zostały wskazane w "Projekcie usytuowania", a zatem wezwanie to jest bezprzedmiotowe i bezpodstawne,
- art. 64 § 2 K.p.a. poprzez niewezwanie strony do usunięcia braku formalnego pisma uzupełniającego w postaci braku podpisu — także pismo złożone w trybie uzupełnienia podlega procedurze wezwania do usunięcia braków formalnych pisma w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania,
- art. 7, 77, 80 oraz 84 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie należycie całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie braku możliwości podłączenia do istniejącej instalacji kanalizacyjnej poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu instalacji wodno-kanalizacyjnych i poprzestanie na piśmie RPWiK, które nie może być w żadnej mierze wystarczającym dowodem, bowiem w sprawie wymagane są wiadomości specjalne.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że w przedmiotowej sprawie doszło do prawidłowego uzupełnienia zgłoszenia. Organ nie miał podstaw prawnych do wskazywania braków, o których usunięcie wzywał w postanowieniu z dnia 12 maja 2015 r.
Podkreślono, iż stosownie art. 30 ust. 2 zd. drugie i trzecie P.b. organ może żądać uzupełnienia zgłoszenia poprzez przedłożenie "pozwoleń", "uzgodnień" lub "opinii" wyłącznie wtedy, gdy prawo zobowiązuje inwestora do legitymowania się takowymi. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. "Aktualne pismo RPWiK Sp. z o.o. w C. o braku możliwości podłączenia do kanalizacji" stanowi inny środek dowodowy i nie jest ani pozwoleniem, ani uzgodnieniem, ani opinią. W sprawie niniejszej przydomowa oczyszczalnia miałaby mieć wydajność zgodnie z wnioskiem do 3m3 wody na dobę, a zatem mniej niż 5 m3 na dobę. Stosownie do art. 36 ust. 1 w zw. z ust. 3 Prawa wodnego a contrario wybudowanie takiej oczyszczalni nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego.
Zgodnie zaś z § 26 ust. 3 zdanie drugie rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, wybudowanie takiej oczyszczalni nie wymaga również pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska. Pismo RPWiK nie ma zatem charakteru sformalizowanego dokumentu urzędowego, wydanego przez właściwy organ w ramach jego kompetencji, w postaci pozwolenia, uzgodnienia lub opinii. Są to trzy rodzaje aktów o różnym stopniu związania nimi ze strony organu prowadzącego postępowanie główne.
Tylko brak takich aktów załączonych do zgłoszenia może być uznany za brak formalny, względem którego organ ma prawo wezwać do uzupełnienia. Z kolei okoliczność, czy istnieje możliwość podłączenia do istniejącej kanalizacji, czy też nie — organ powinien badać we własnym zakresie i w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do tej kwestii, włącznie z opinią biegłego z zakresu instalacji wodno-kanalizacyjnej w razie wątpliwości. Pismo RPWiK nie może tu stanowić ostatecznego dowodu. Podkreślono, iż sam fakt istnienia sieci kanalizacyjnej nie oznacza jeszcze, że jest możliwym przyłączenie do niej. Analiza w tym zakresie wymaga wiadomości specjalnych, których może udzielić wyłącznie biegły, a nie RPWiK w zdawkowym piśmie, co do którego wątpliwym jest, czy zostało sporządzone z uwzględnieniem wszelkich przesłanek rzetelności i sztuki instalacyjno-budowlanej. Opieranie się przez organ na takim środku dowodowym, traktowaniu w dodatku jako element formalny zgłoszenia, w sposób rażący narusza uprawnienia wnioskodawcy.
Z uwagi na powyższe odwołująca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu instalacji wodno-kanalizacyjnych na okoliczność braku warunków przyłączenia sieci kanalizacyjnej w zakresie zgłoszenia inwestora.
Jednocześnie w zakresie wezwania do wskazania odległości drenu od studni występujących na terenie inwestycji lub w jego sąsiedztwie wskazano, że to wezwanie jest bezprzedmiotowe, gdyż odległości te zostały wskazane w "Projekcie usytuowania". Ponadto wezwanie to jest niejasne i nieostre, bowiem trudno jest zinterpretować pojęcie sąsiedztwa. Jednocześnie wątpliwym jest istnienie ścisłej podstawy prawnej do wzywania do wskazania takiej konkretnej kwestii.
Z kolei w kwestii braku podpisu na piśmie usuwającym braki formalne zgłoszenia, organ winien zastosować tryb wezwania do usunięcia braków formalnych pisma w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Pismo to jest bowiem zwyczajnym pismem w postępowaniu administracyjnym, którego braki podlegają usunięciu. Brak podpisu nie jest zatem brakiem niepodlegającym sanowaniu.
Wojewoda decyzją z dnia 6 sierpnia 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 P.b. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że nie jest związany granicami odwołania. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego (zasada prawdy obiektywnej) jest zawarty w art. 7 K.p.a. przepis nakazujący organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Wskazano, że do zgłoszenia zamiaru budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni inwestor B. K. złożyła: rysunek nr 1 Osadnik gnilny V= 3 m3; rysunek nr 2 Złoże rozsączające 3 nitki; pismo z informacją o zakresie zgłoszenia i sposobie wykonania robót; pismo z informacją o warunkach gruntowych na nieruchomości położonej w L., ul. W., nr dz. [...]; mapę ewidencyjną z zaznaczoną działką inwestycyjną nr [...]; mapkę z naniesioną projektowaną oczyszczalnią, przy czym sieć kanalizacyjna została poprowadzona do oczyszczalni zarówno z budynku oznaczonego [...], jaki i z budynku oznaczonego g; pismo z 21.07.2010 r. RPWiK z informacją, iż z uwagi na niekorzystne ukształtowanie terenu i braku możliwości grawitacyjnego podłączenia kotłowni i przybudówki położonej na działce nr [...] przy ul. W. w L. do istniejącego przykanalika fi 150 PCV, nie wnosi uwag do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z uwagi na niekompletne zgłoszenie na inwestora nałożono obowiązek uzupełnienia zgłoszenia.
Odpowiadając na wezwanie do usunięcia nieprawidłowości zgłoszenia inwestor złożył w Starostwie Powiatowym w C. pismo, w którym wymienia złożone dokumenty: III. Aktualne pismo RPWiK Sp. z o.o. w C. wraz z wyjaśnieniem; IV. Zaświadczenie dotyczące parametrów geologicznych; VI. Mapka z naszkicowaną lokalizacją przydomowej oczyszczalni ścieków; VII. Rysunek i opis oczyszczalni ścieków; VIII. Nowy termin rozpoczęcia robót budowlanych 27.06.2015 r.
Po analizie uzupełnionej dokumentacji organ I instancji stwierdził, iż pkt I, II, IV, VII, VIII postanowienia zostały poprawnie uzupełnione, natomiast pozostałe nie zostały poprawnie uzupełnione.
W przypadku inwestycji, której realizacja wymaga wyprzedzającego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, inwestor, zgodnie z art. 30 ust. 2 P.b., w zgłoszeniu powinien "określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a takie pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji sprzeciwu, a dotyczących wezwania do uzupełnienia pisma RPWiK o braku możliwości podłączenia do kanalizacji (które to pismo inwestor uzupełnił nie wnosząc zastrzeżeń co do zasadności jego żądania) organ odwoławczy stwierdził, iż żądając pisma organ I instancji dał inwestorowi możliwość uzyskania aktualnej i wyczerpującej informacji od RPWiK uzasadniającej konieczność budowy oczyszczalni ścieków na działce nr [...] w L.. Jednak treść pisma RPWiK z 22.05.2015 r. jest powtórzeniem treści pisma z 21.07.2010 r. i nie wnosi nowych informacji w sprawie. Podkreślono, że RPWiK jest firmą specjalistyczną, właścicielem i zarządcą sieci, wydającą warunki techniczne podłączenia do sieci kanalizacyjnej. Zatem do analizy sprawy organ odwoławczy przyjął informacje zawarte w pismach RPWiK załączone zarówno do zgłoszenia, jak i w jego uzupełnieniu.
Wskazano, że działka nr [...] w L. jest podłączona do kanalizacji sanitarnej. Biorąc pod uwagę pismo z 21.07.2010 r. oraz pismo z 22.05.2015 RPWiK w C., które mówi o braku możliwości jedynie grawitacyjnego podłączenia przybudówki i kotłowni do sieci, nie wyklucza możliwości zastosowania innej koncepcji podłączenia ścieków do istniejącej w ul. W. kanalizacji sanitarnej.
Organ wskazał, że w § 26 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jednoznacznie napisano 3. W razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1 może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska.
W uzupełnieniu do zgłoszenia inwestor B. K. dołączyła ponownie sporządzone przez siebie, opatrzone własnoręcznym podpisem, nie wykazując uprawnień, zaświadczenie dotyczące parametrów geologicznych dla działki [...] w L..
Organ wskazał, że zgodnie z § 11 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia miejsce wprowadzenia ścieków powinno być oddzielone warstwą gruntu o miąższości co najmniej 1,5 m od najwyższego użytkowego poziomu wodonośnego wód podziemnych. Spełnienie tego warunku można stwierdzić jedynie na podstawie opinii geologicznej sporządzonej przez uprawnionego geologa. Opinii geologicznej do zgłoszenia nie dołączono.
Z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzeniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, dalej "rozporządzenie Ministra Środowiska", załącznik nr 1, tabela, wynikają parametry ścieków. Tymczasem w dołączonej do zgłoszenia dokumentacji nie podano żadnych wskaźników, jak również opis techniczny nie zawiera żadnych informacji dotyczących parametrów wprowadzanych do ziemi ścieków.
Zdaniem organu odwoławczego nie jest zasadne twierdzenie zawarte w odwołaniu, że bezprzedmiotowym i bezpodstawnym jest wezwanie do określenia odległości drenu od studni występujących na terenie inwestycji lub w jego sąsiedztwie skoro odległości zostały wskazane w Projekcie usytuowania. W Projekcie usytuowania opisano jedynie odległość drenu od granicy z działką sąsiednią i odległość studzienki rozdzielczej, będącej elementem oczyszczalni, od granicy działki sąsiedniej. W rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, w § 31 ust. 1 pkt 4 napisano, że odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagającej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej, powinna wynosić - licząc od osi studni - co najmniej do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód - 30 m.
Na mapie załączonej do zgłoszenia, na działce bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestycyjną widnieje studnia, której odległości od drenu oczyszczalni inwestor nie zwymiarował, dlatego też brak jest możliwości stwierdzenia, czy tak usytuowany drenaż spełnia wymaganie zawarte w rozporządzeniu. Zatem żądanie wskazania odległości drenu od istniejącej na działce sąsiedniej studni jest w pełni uzasadnione przepisami prawa.
Równocześnie organ stwierdził, że inwestor w Projekcie usytuowania, złożonym w uzupełnieniu do zgłoszenia narysował drenaż rozsączający zupełnie odmienny (z drenami usytuowanymi promieniście od studzienki rozdzielczej), niż na załączonym folderze producenta - str. 2 z 3 (dreny usytuowane równolegle względem siebie). Takie przedstawienie inwestycji wprowadza w błąd i w żaden sposób nie precyzuje faktycznych zamiarów inwestora co do planowanej inwestycji.
Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy i stwierdził, że inwestor wezwany do uzupełnienia dokumentacji, w terminie określonym w postanowieniu, dokumentacji nie uzupełnił, co skutkowało, zgodnie z art. 30 ust. 2 P.b., wniesieniem sprzeciwu w drodze decyzji.
Równocześnie przywołując § 26 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, organ odwoławczy uznał, że ze względu na fakt, iż działka nr [...] w L. jest podłączona do kanalizacji sanitarnej, prawidłowym i zgodnym z przywołanym przepisem sposobem podłączenia do sieci przybudówki i kotłowni jest zastosowanie innej koncepcji wykonania robót budowlanych i podłączenie ścieków do istniejącej w ul. W. w L., kanalizacji sanitarnej.
B. K. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, a to:
- § 26 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zw. z art. 30 ust. 2 zd. drugie i trzecie P.b., poprzez ich błędną wykładnię i uznanie za prawidłowe w toku postępowania w I instancji wezwania strony do uzupełnienia zgłoszenia poprzez przedłożenie aktualnego pisma RPWiK z o braku możliwości podłączenia do kanalizacji pomimo, iż przepisy nie wymagają załączenia do zgłoszenia takowego pisma, bowiem nie stanowi ono "pozwolenia", "uzgodnienia" ani "opinii" - a zatem organ I instancji nie może wymagać uzupełnienia w tym zakresie, bowiem nie jest to przewidziany procedurą brak formalny,
- art. 30 ust. 2 zd. drugie i trzecie P.b. poprzez uznanie za prawidłowe działania organu I instancji polegającego na wezwaniu do określenia odległości drenu od studni występujących na terenie inwestycji lub w jego sąsiedztwie pomimo, iż odległości te zostały wskazane w "Projekcie usytuowania", a zatem wezwanie to było bezprzedmiotowe i bezpodstawne,
- art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie za prawidłowe działanie organu I instancji polegające na niewezwaniu strony do usunięcia braku formalnego pisma uzupełniającego w postaci braku podpisu — także pismo złożone w trybie uzupełnienia podlega procedurze wezwania do usunięcia braków formalnych pisma w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania,
- art. 84 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu instalacji wodno-kanalizacyjnych na okoliczność braku warunków przyłączenia sieci kanalizacyjnej w zakresie zgłoszenia inwestora oraz nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłego geologa,
- art. 7, 77, 80 oraz 84 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie należycie całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie braku możliwości podłączenia do istniejącej instalacji kanalizacyjnej poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu instalacji wodno-kanalizacyjnych i poprzestanie na piśmie RPWiK, które nie może być w żadnej mierze wystarczającym dowodem, bowiem w sprawie wymagane są wiadomości specjalne.
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji I instancji pomimo jej wadliwości.
W uzasadnieniu zarzutów skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w odwołaniu. W ocenie skarżącej organ winien był dopuścić i przeprowadzić z urzędu dowód z opinii biegłego z zakresu instalacji wodno-kanalizacyjnych na okoliczność braku warunków przyłączenia sieci kanalizacyjnej w zakresie zgłoszenia inwestora, czego organ nie uczynił.
Z kolei w zakresie przedstawienia opinii biegłego geologa w zgłoszeniu, to prawo nie wskazuje wprost takiego wymogu. Ponadto organ I instancji też nie widział takiej potrzeby i nie wezwał inwestora do przedłożenia opinii.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo wskazał, że w myśl art. 4 P.b. każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.
Zgodnie z art. 30 ust. 2 P.b. w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz - w zależności od potrzeb - odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji.
Powyższe oznacza, że nałożenie postanowieniem na podstawie art. 30 ust. 2 P.b. na inwestora obowiązków powinno być wyjątkiem sprowadzającym się do uzupełnienia oczywistych i podstawowych braków niezwłocznie. Obowiązkiem inwestora jest zebranie odpowiedniej dokumentacji do zgłoszenia, natomiast właściwy organ bada dokumentację pod kątem jej kompletności i zgodności z przepisami prawa.
Postanowienie wzywające inwestora do uzupełnienia braków zgłoszenia zostało wydane dnia 12 maja 2015 r. Skarżąca otrzymała je 19 maja 2015 r. Jednakże analiza dokumentacji przeprowadzona przez organy obu instancji wykazała, iż skarżąca nie dopełniła wszystkich obowiązków wynikających z przedmiotowego postanowienia, w tym nie uzupełniła zgłoszenia o aktualne pismo z aktualne pismo Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w C. o braku możliwości podłączenia do kanalizacji, zgodnie z § 26 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w związku z przedłożonym załącznikiem mapowym, z którego wynika, że budynek nr [...] przy ul. W. jest przyłączony do kanalizacji sanitarnej, z wyjaśnieniem zasadności indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków. Ponadto skarżąca nie doprowadziła do zgodności z § 28 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wyprowadzeniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego poprzez nieuzupełnienie zgłoszenia o informację określającą warunki gruntowe na działce.
Wobec otrzymania przez skarżącą zobowiązania, na którego wykonanie miała realny wpływ, wypełniona została – zdaniem organu - przesłanka wydania, na podstawie art. 30 ust. 2 P.b., decyzji o wniesieniu sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala na podstawie art. 151 P.p.s.a..
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W niniejszej sprawie kontroli sądowej podlega decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję sprzeciwu Starosty wniesioną od dokonanego przez skarżącą zgłoszenia budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] w miejscowości L., gmina [...].
Spór pomiędzy skarżącą, a organami administracji architektoniczno - budowlanej dotyczył tego, czy w sposób wystarczający uzupełniła dokonane zgłoszenie, a przez to czy należycie wypełniła zobowiązania nałożone postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r. Starosty nakładającym na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w uzasadnionym prawem zakresie.
Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją, ma związek z uregulowaną w art. 30 P.b. instytucją zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Zakres jej zastosowania został uregulowany w art. 30 ust. 1 P.b. i jest ściśle powiązany z treścią art. 29 ust. 1- 3 P.b. W art. 29 ust. 1 P.b. wymieniono obiekty budowlane, natomiast w ust. 2 także inne niż budowa obiektu budowlanego roboty budowlane, których rozpoczęcie nie wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 P.b.
Z definicji legalnych zamieszczonych w art. 3 P.b. wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o: budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (pkt 6); robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (7); budowli - każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest jedynie przykładowe.
W art. 3 P.b. zdefiniowano także szereg innych istotnych pojęć, w tym obiektu budowlanego, budynku, budynku jednorodzinnego, budowli, urządzenia budowlanego.
Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 P.b. zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3:
1) budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, 5-19 i 20a-21;
1a) budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 - z zastrzeżeniem art. 29a;
2) wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4-6 oraz 9-13;
3) budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m i wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu:
a) krat na budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektach wpisanych do rejestru zabytków,
b) urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych,
4) budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych.
Zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1-3 P.b. właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli: zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (art. 30 ust. 6 pkt 1), budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy (art. 30 ust. 6 pkt 2) albo zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje (art. 30 ust. 6 pkt 3).
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że celem postępowania w sprawie zgłoszenia jest ustalenie przez organ, czy zamierzona budowa lub roboty budowlane należą do tego właśnie trybu, a jeżeli tak, to czy odpowiadają one wymaganiom prawa i mogą być realizowane, czy też organ nie powinien dopuścić do ich realizacji.
Art. 30 ust. 2 P.b. stanowi, że w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz - w zależności od potrzeb - odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami.
W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Zgodnie z § 28 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wyprowadzeniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. 2014.1800) do dnia 31 grudnia 2015 r. ścieki pochodzące z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego mogą być wprowadzane do ziemi, w granicach gruntu stanowiącego własność wprowadzającego, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki:
1) ich ilość nie przekracza 5,0 m3 na dobę;
2) BZT5 ścieków jest redukowane co najmniej o 20%, a zawartość zawiesin ogólnych co najmniej o 50%;
3) miejsce ich wprowadzania do ziemi jest oddzielone warstwą gruntu o miąższości co najmniej 1,5 m od najwyższego użytkowego poziomu wodonośnego wód podziemnych.
Powołując się na art. 30 ust. 2 P.b. organ I instancji słusznie wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków wskazując w uzasadnieniu, że w wyznaczonym terminie zgłoszenie nie zostało należycie uzupełnione. Powyższe stanowisko trafnie zaaprobował organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a..
Nie mógł przynieść zamierzonego skutku zarzut skarżącej naruszenia § 26 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 30 ust. 2 zd. drugie i trzecie P.b..
Należy wskazać, że rzeczywiście, jak podnosi skarżąca, pismo RPWiK o braku możliwości podłączenia do kanalizacji nie stanowi "pozwolenia", "uzgodnienia" ani "opinii". Jednak z § 26 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jednoznacznie wynika, że wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków możliwe jest jedynie w przypadku braku warunków przyłączenia do sieci kanalizacyjnej.
Zatem organ I instancji może i powinien wymagać od wnioskodawcy przedłożenia stanowiska właściwej jednostki zajmującej się odprowadzaniem z danego terenu ścieków bytowych. W sprawie organ I instancji dał inwestorowi możliwość uzyskania aktualnej i wyczerpującej informacji od RPWiK, uzasadniającej konieczność budowy przydomowej oczyszczalni ścieków.
Jednak, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, treść pisma RPWiK z 22.05.2015 r. jest powtórzeniem treści pisma z 21.07.2010 r. i nie wnosi nowych informacji w sprawie. Podkreślono, że RPWiK jest firmą specjalistyczną, właścicielem i zarządcą sieci, wydającą warunki techniczne podłączenia do sieci kanalizacyjnej.
Z załączonych przez inwestora pism RPWiK wynika, że działka nr [...] w L. jest podłączona do kanalizacji sanitarnej. Z ww. pism wynika także, że brak jest możliwości jedynie grawitacyjnego podłączenia przybudówki i kotłowni do sieci. Nie wykluczono jednak możliwości zastosowania innej koncepcji podłączenia ścieków z przybudówki i kotłowni do istniejącej w ul. W. kanalizacji sanitarnej.
Niezasadny był w związku z powyższym również zarzut skarżącej, w której ocenie organ winien był dopuścić i przeprowadzić z urzędu dowód z opinii biegłego z zakresu instalacji wodno-kanalizacyjnych na okoliczność braku warunków przyłączenia sieci kanalizacyjnej w zakresie zgłoszenia inwestora.
Odnośnie zarzutu skargi naruszenia art. 30 ust. 2 zd. drugie i trzecie P.b. poprzez uznanie za prawidłowe działania organów polegające na wezwaniu do określenia odległości drenu od studni występujących na terenie inwestycji lub w jego sąsiedztwie pomimo, iż odległości te zostały wskazane w "Projekcie usytuowania", należy wskazać, że trafnie organ odwoławczy uznał, że w "Projekcie usytuowania" opisano jedynie odległość drenu od granicy z działką sąsiednią i odległość studzienki rozdzielczej, będącej elementem oczyszczalni, od granicy działki sąsiedniej.
Zgodnie z § 31 ust.1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagającej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej, powinna wynosić - licząc od osi studni - co najmniej do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód - 30 m.
Zasadnie organ uznał, że na mapie załączonej do zgłoszenia, na działce bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestycyjną widnieje studnia, której odległości od drenu oczyszczalni inwestor nie zwymiarował, dlatego też brak jest możliwości stwierdzenia, czy tak usytuowany drenaż spełnia wymaganie zawarte w rozporządzeniu. Zatem żądanie wskazania odległości drenu od istniejącej na działce sąsiedniej studni było w pełni uzasadnione przepisami prawa.
Z kolei w zakresie przedstawienia w zgłoszeniu opinii biegłego geologa, należy stwierdzić, że prawo nie wskazuje takiego wymogu. Organ I instancji też nie widział takiej potrzeby i nie wezwał inwestora do przedłożenia opinii.
Równocześnie prawidłowo organ stwierdził, że inwestor w Projekcie usytuowania, złożonym w uzupełnieniu do zgłoszenia, narysował drenaż rozsączający zupełnie odmienny (z drenami usytuowanymi promieniście od studzienki rozdzielczej), niż na załączonym folderze producenta - str. 2 z 3 (dreny usytuowane równolegle względem siebie). Takie przedstawienie inwestycji wprowadza w błąd i w żaden sposób nie precyzuje faktycznych zamiarów inwestora co do planowanej inwestycji.
Podsumowując należy stwierdzić, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym dokonano wyczerpujących ustaleń faktycznych oraz prawidłowo uznano, że dokonane przez skarżącą zgłoszenie nie spełniało wskazanych wyżej warunków i, pomimo wezwania postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r. do jego uzupełnienia, nie zostało należycie uzupełnione w zakresie pkt III i VI postanowienia. Dlatego też zarzuty naruszenia art. 64 § 2, art. 7, 77, 80 oraz 84 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił bezzasadną skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło