II SAB/Kr 226/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] do załatwienia wniosku skarżącej M. K. z dnia 6 lipca 2017 r.; stwierdza, że bezczynność Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] w załatwieniu wniosku skarżącej M. K. z dnia 6 lipca 2017 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądza od Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] na rzecz skarżącej M. K. kwotę 106 zł (sto sześć złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie: W dniu 6 lipca 2017 r. M. K. złożyła do Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w P., za pomocą platformy ePUAP wniosek o udostępnienie informacji publicznej, poprzez podanie czy SP ZOZ w P. zawierał w latach 2015 do 2016 umowy świadczenia usług w zakresie obsługi prawnej z podmiotami zewnętrznymi, w tym zastępstwa procesowego. Wnioskodawczyni wniosła o przesłanie kserokopii umów na wskazany adres do korespondencji, w sytuacji udzielania odpowiedzi pozytywnej. Pismem z dnia 30 sierpnia 2017 r. (data wpływu do organu 5 września 2017 r.) M. K., reprezentowana przez adwokata Ł. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w P. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Wskazała, że żądana informacja stanowi informację publiczną, a organ jako podmiot sektora finansów publicznych jest obowiązany do jej udostępnienia. Zgodnie z art. 13 ust. 1 udop, organ winien był udostępnić informację niezwłocznie, nie później jednak, niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W wypadku braku udostępnienia przedmiotowej informacji we wskazanym terminie, organ winien był w terminie 14 dni od dnia wpłynięcia wniosku powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia, określając jednocześnie termin udostępnienia, nie dłuższy jednak niż 2 miesiące. Skarżąca podniosła, że w ww. terminie organ nie udostępnił informacji ani nie zawiadomił jej o zaistnieniu okoliczności z art. 13 ust. 2 ww. ustawy; nie wydał też decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 tej ustawy. Powyższe, wedle skarżącej świadczy o bezczynności organu. Pismem z dnia 19 września 2017 r. Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w P., w odpowiedzi na wniosek M. K. poinformował, że w dniu 10 sierpnia 2015 r. została zawarta umowa z radcą prawnym o świadczenie usług prawniczych w zakresie pomocy prawnej przy stosowaniu ustawy prawo zamówień publicznych, która trwa nadal. W pozostałym zakresie pomoc prawną dla Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w P. świadczy radca prawny zatrudniony w ramach umowy o pracę. W załączeniu przesłano wnioskodawczyni kserokopię umowy. W odpowiedzi na skargę z dnia 5 października 2017 r. Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w P. podał, że pismem z dnia 19 września 2017 r. udzielił skarżącej odpowiedzi na jej wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wedle organu, wobec powyższego zarzut bezczynności jest nieuzasadniony, gdyż bezczynność zachodziłaby wtedy, gdyby wnioskodawczyni w ogóle nie udzielono odpowiedzi. Mając na uwadze powyższe organ administracji wniósł o oddalenie lub odrzucenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że spełniony został zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5) ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozumieniu powyższego przepisu podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są więc publiczne zakłady opieki zdrowotnej. Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w P. jest podmiotem leczniczym w rozumieniu w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1638, z późn. zm.) wykonującym działalność leczniczą. Nie ulega wątpliwości, że Zakład wykonuje zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia, jak również dysponuje majątkiem publicznym, stąd dyrektor takiej placówki jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Oczywistym było również, że żądana przez skarżącą informacja stanowiła informację publiczną. Ustawa o dostępie do informacji publicznej statuuje w art. 1 ust. 1, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 ustawy, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to również w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Z art. 6 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wynika, że informacją publiczną jest m.in. informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów wykonujących zadania publiczne. Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP (konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji), przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się każdą informację wytworzoną przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informację odnoszącą się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. W świetle powyższego oczywistym jest, że każda informacja dotycząca zasad funkcjonowania podmiotu (w tym o trybie działania) wykonującego zadanie publiczne związane z ochroną zdrowia, a takim jest Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, stanowi informację publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy). W świetle powołanych przepisów uprawnione jest twierdzenie, że informacje odnoszące się do umów zawieranych z podmiotem świadczącym na jego rzecz obsługę prawną stanowią informację publiczną. Wniosek o udostepnienie informacji publicznej został wniesiony w dniu 6 lipca 2017 r., natomiast skarga na bezczynność została nadana na poczcie w dniu 30 sierpnia 2017 r. Skoro Zespół udzielił odpowiedzi na skargę w dniu 19 września 2017 r. to należy stwierdzić, że w dacie wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Jednocześnie sąd uznał, że stwierdzona bezczynność Zespołu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Zespół udzielił odpowiedzi w niedługim czasie po wpłynięciu skargi na bezczynność. Przyjąć należy, że zaniechanie realizacji wniosku nie było skutkiem celowego działania, czy lekceważenia podmiotu wnioskującego, a wynikało raczej z braku doświadczenia w załatwianiu tego typu spraw. Stan bezczynności organu ustał na skutek przekazania skarżącej żądanej informacji publicznej, dlatego też postępowanie w zakresie opisanym w punkcie I wyroku stało się zatem bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 206 ppsa w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 ppsa. Zasadą wyrażoną w art. 200 ppsa jest, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205 § 2 ppsa). Z kolei w myśl art. 206 ppsa sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Analiza tego ostatniego przepisu prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny, orzekając w zakresie kosztów postępowania, działa w sposób uznaniowy, dokonując na tle konkretnej sprawy oceny, czy występują w niej szczególnie uzasadnione względy pozwalające na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w całości lub w części. Należy przy tym podkreślić, że przepis art. 206 ppsa nie konkretyzuje pojęcia "uzasadnionych przypadków", w których można odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, jedynie wymienia jeden z nich (świadczy o tym zawarte w przepisie sformułowanie "w szczególności"), dotyczący sytuacji, w której skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu, toteż ich kwalifikacja należy ostatecznie w każdej sprawie do sądu. Można zatem zastosować go w przypadku częściowego uwzględnienia skargi, ale nie tylko. Stosując powołany przepis, sąd musi zatem dokonać oceny opartej na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem, poczuciem sprawiedliwości oraz analizą okoliczności rozpoznawanej sprawy. Skarżąca reprezentowana przez ad K. wniosła o zasądzenie kosztów postępowania w wysokości [...] zł. Na koszty te złożyły się: wpis od skargi w kwocie [...]zł, koszty zastępstwa adwokackiego w kwocie [...]zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł, koszt nadania skargi listem poleconym za potwierdzeniem odbioru w kwocie [...]zł. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie uzasadnione będzie zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w części tj. w zakresie poniesionych kosztów sądowych (wpisu od skargi oraz kosztu nadania skargi listem poleconym). Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów w pozostałej części, a to wynagrodzenia adwokata Ł. K. z dwóch powodów. Po pierwsze, przed tutejszym sądem, jak również przed innymi sądami administracyjnymi w kraju prowadzona jest duża liczba spraw o podobnym charakterze, w których skarżąca reprezentowana jest przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika, a sporządzane w tych sprawach pisma procesowe są praktycznie tożsame. W tut. sądzie do chwili obecnej zarejestrowano około 30 spraw, z kolei z C. B. Orzeczeń i Informacji o Sprawach wynika, że skargi na bezczynność dyrektorów placówek oświatowych, placówek opieki zdrowotnej, bibliotek, ośrodków pomocy społecznej, parków narodowych, ośrodków ruchu drogowego itp. w udostępnieniu informacji publicznej o tożsamej treści, wpływają również do sądów w O., w K., w O., w Ł., w R. i we W.. W części spraw zapadły już wyroki w których zasądzono koszty sądowe w pełnej wysokości (II SAB/Kr [...], II SAB/Op [...], II SAB/Kr [...], II SAB/Rz [...]). Udział profesjonalnego pełnomocnika w przedmiotowej sprawie ograniczył się do dostosowania przygotowanego pisma procesowego do niniejszej sprawy, co w praktyce oznaczało zmianę nazwy organu pozostającego w bezczynności. Przy podejmowaniu tego rozstrzygnięcia sąd miał również w polu widzenia nieskomplikowany charakter sprawy, niewymagający w istocie szczególnej wiedzy prawniczej, jak również fakt, że przekroczenie terminu było nieznaczne i po wniesieniu skargi organ podjął niezwłocznie czynności mające na celu zadośćuczynienie wnioskowi, w konsekwencji czego postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności musiało zostać umorzone. Sąd uznał, że powyższe okoliczności rozpoznawanej sprawy kategorycznie sprzeciwiają się zasądzeniu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w kwocie wyższej niż wskazana w punkcie III wyroku.