I SA/Wa 1845/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-08

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Magdalena Durzyńska, Bożena Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta, który nie wykonał prawomocnego wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, powinien zostać ukarany grzywną i czy jego bezczynność można uznać za rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny wymierzył Prezydentowi miasta grzywnę w wysokości 3000 zł za niewykonanie prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Sąd uznał, że bezczynność organu, która trwała ponad rok i siedem miesięcy, stanowi rażące naruszenie prawa, nieusprawiedliwione podanymi przez organ powodami. Grzywna ma na celu zdyscyplinowanie organu do terminowego załatwiania spraw.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2015 r., który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy. Pomimo upływu terminu i wcześniejszego wymierzenia grzywny przez WSA w 2016 r., organ nadal nie rozpoznał wniosku. Skarżący ponownie wezwał organ do wykonania wyroku, a po bezskutecznym wezwaniu wniósł kolejną skargę, domagając się wymierzenia grzywny i zasądzenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 3000 zł, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Prezydenta W. na rzecz A. B. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. B. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 594/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz A. B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 594/15, uwzględniającym skargę A. B. (dalej: skarżący), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...], obecnie ulica [...][...], oznaczoną nr hip. jako [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 9 marca 2016 r. (k. 34 akt o sygn. I SAB/Wa 594/15) akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 4 grudnia 2015 r. wpłynęły do organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1527/16, wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 złotych w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 594/15. Pismem z 26 czerwca 2017 r. skarżący wezwał Prezydenta [...] w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), do wykonania wyroku Sądu z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 594/15. Pismem z 13 września 2017 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ponowną skargę na niewykonanie przez organ ww. wyroku. W skardze wniósł o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw spowodowane są między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu warszawskiego. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności Sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 594/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...], obecnie ulica [...], oznaczoną nr hip. jako "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 9 marca 2016 r. Zatem dwumiesięczny termin załatwienia sprawy upływał z dniem 9 maja 2016 r. Następnie, w wyniku skargi na niewykonanie ww. wyroku przez organ, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1527/16 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 złotych. Ponadto pismem z 26 czerwca 2017 r. skarżący ponownie wezwał organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2015 r. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania. Wobec powyższych okoliczności sprawy, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których była mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione. Zdaniem Sądu, ww. skarga na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku sądu jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Mając powyższe na uwadze, biorąc pod uwagę okres niewykonywania przez organ prawomocnego wyroku Sądu (ok. rok i siedem miesięcy), za najbardziej adekwatną, a jednocześnie mieszczącą się w granicach określonych przepisem art. 154 § 6 P.p.s.a. wysokość grzywny Sąd uznał kwotę 3000 (trzy tysiące) złotych. Ustalając taką wysokość grzywny Sąd wziął także pod uwagę fakt, że pomimo wymierzenia organowi grzywny prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1527/16, Prezydent [...] wciąż nie rozpoznał wniosku skarżącego o przyznanie odszkodowania. W ocenie Sądu, okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że wymierzona grzywna ma na celu przede wszystkim zdyscyplinowanie organu do terminowego załatwiania wniosku skarżącego. Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 594/15, ma już charakter rażącego naruszenia prawa. Podkreślić należy, że każde nawet krótkotrwałe niewykonywanie wyroku sądu w demokratycznym państwie prawnym uznać należy za wysoce naganne i nie może ono być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło