II SA/Kr 1336/17
WyrokWSA w Krakowie2017-12-08
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Agnieszka Nawara-Dubiel, Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, oparty na tych samych przesłankach, które zostały już merytorycznie rozpoznane i odrzucone w poprzednim postępowaniu, może zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, oparty na przesłankach z art. 59 § 1 pkt 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które zostały już merytorycznie rozpoznane i odrzucone w poprzednim postępowaniu, nie może zostać uwzględniony. Ponowne zgłoszenie tych samych argumentów w tych samych okolicznościach sprawy nie powinno być merytorycznie rozpoznawane. Ponadto, zarzuty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanego i niewykonalności obowiązku, które mogły być podniesione w ramach zarzutów na postępowanie egzekucyjne, nie mogą być skuteczne po upływie terminu do ich wniesienia, jeśli zostały już odrzucone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J. T. o umorzenie postępowania egzekucyjnego, które zostało wszczęte w celu wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku mieszkalnego. J. T. kwestionowała swoją legitymację jako osoby zobowiązanej, twierdząc, że nie jest posiadaczem nieruchomości i że obowiązek powinien być egzekwowany od L. G., pierwotnego inwestora i właściciela. Organy administracyjne wielokrotnie odmawiały umorzenia postępowania, uznając, że J. T. nabyła nieruchomość wraz z obowiązkami i jest jej posiadaczem. Po kolejnej odmowie umorzenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, J. T. wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 18 sierpnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala
Upomnieniem z dnia 23 maja 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał J. T., jako następczynię prawną L. G. do wykonania obowiązku rozbiórki części budynku mieszkalnego wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 grudnia 2004 r. utrzymanej w mocy decyzja z M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 marca 2005 r.
W dniu 20 lipca 2012 r. wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...] wobec J. T..
Postanowieniem z tego samego dnia tj. z dnia 20 lipca 2012 r. nałożono na zobowiązaną - J. T. grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki.
Postanowieniem nr [...] z dnia 14 lutego 2013 r. Wojewódzki [...]i Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie z dnia z dnia 20 lipca 2012 r. w części dotyczącej wysokości nałożonej grzywny i w tym zakresie orzekł grzywnę w wysokości [...] zł, w pozostałym zaś zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Wyrokiem z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 501/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie z dnia 14 lutego 2013 r.
Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił rozpoznania zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów wobec postępowania egzekucyjnego z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zarzuty za bezzasadne. Stwierdził, że obowiązek nie jest niewykonalny, a fakt złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę nie ma znaczenia.
W dniu 16 września 2013 r. J. T. zawiadomiła organ egzekucyjny o zamiarze przystąpienia do rozbiórki i wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie o odmownie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił umorzenia grzywny nałożonej na zobowiązaną postanowieniem z dnia 20 lipca 2012 r.
Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o odmownie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 19 października 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W dniu 13 stycznia 2016 r. J. T. ponownie wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego podając, że nie jest posiadaczem nieruchomości, a zarówno inwestorem, jak i posiadaczem jest L. G., w stosunku do której wydano decyzję rozbiórkową.
Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. T., po rozpatrzeniu wniosku J. T. z dnia 4 stycznia 2016 r. (data wpływu do organu 13 stycznia 2016 r.) odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 30 września 2016 r. ([...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy ww. postanowienie.
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1531/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę na postanowienie z dnia 30 września 2016 r.
Pismem z dnia 4 marca 2017 r. (data wpływu do organu 8 marca 2017 r.) J. T. ponownie złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego podając te same argumenty.
Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2017 r. ([...]) na podstawie art. 59 § 1 i 5 oraz art. 20 § 1 pkt 4 w zw. z art. 17 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. T. odmówił J. T. umorzenia postępowania egzekucyjnego o sygn. akt [...] prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 20 lipca 2012 r.
Organ podał, że z dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania administracyjnego o sygn.: [...] oraz egzekucyjnego o sygn.: [...] wynika, że zobowiązana po wydaniu decyzji przez Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2005 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia 30 grudnia 2004 r. nakazującej L. G. jako inwestorowi dokonanie rozbiórki części budynku mieszkalnego na dz. ew. nr [...] w S. , na mocy umowy cywilno-prawnej nabyła prawo własności do budynku objętego rozbiórką i do momentu stwierdzenia nieważności tej umowy pozostaje jej właścicielem z prawami i obowiązkami z tego wynikającymi. W tej sytuacji zobowiązana wstąpiła do prowadzonego postępowania w miejsce podmiotu zobowiązanego do rozbiórki dobudowanej części budynku mieszkalnego.
Wskazał organ, że L. G. w momencie wydawania decyzji była inwestorem oraz właścicielem i jednocześnie posiadaczem dobudówki podlegającej rozbiórce i to ona winna w pierwszej kolejności wykonać nakaz. Jednak nie czyniąc tego darowała w dniu 21 lutego 2012 r. J. T. ww. nieruchomość, w wyniku czego na J. T. przeszły wszelkie prawa związane z nieruchomością, w tym również obowiązek rozbiórki dobudowanej części budynku mieszkalnego. Wbrew twierdzeniom J. T. nieruchomość znajduje się w jej posiadaniu, na co wskazuje § 4 wypisu z aktu notarialnego z dnia 21 lutego 2012 r. oraz przepisy art. 336, 337, 140 kc. Z powyższego wynika, że zobowiązana (J. T.) jest posiadaczem samoistnym, a L. G., na mocy umowy ustanowienia służebności osobistej mieszkania może być jedynie posiadaczem zależnym. Wobec tego to J. T. jest zobowiązana do wykonania rozbiórki dobudowanej części budynku mieszkalnego i tylko ona może ten obowiązek wykonać.
.
Od ww. postanowienie J. T. złożyła zażalenie, zarzucając rozstrzygnięciu:
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez pominięcie istotnego materiału dowodowego, a w szczególności wyjaśnień J. T., z których wynika, że nie jest ona posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, popartych obiektywnymi okolicznościami: zmianą adresu do doręczeń w wyniku panującego konfliktu pomiędzy L. G., a J. T. oraz wypisu z aktu notarialnego, w którym L. G. zapewniła J. T., iż w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie toczą się żadne postępowania, w tym i administracyjne;
- błędnym przyjęciu, że L. G. była właścicielem nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] na czas prowadzenia postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w N. T. umożliwiającym legalizację dobudowanej części budynku, podczas gdy L. G. na ten czas nie była właścicielem przedmiotowej nieruchomości,
- błędnym przyjęciu, że J. T. jest posiadaczem samoistnym przedmiotowej nieruchomości, a L. G. posiadaczem zależnym i skierowanie postępowania egzekucyjnego celem przymuszenia do wykonania obowiązku przeciwko J. T., a nie inwestorowi - L. G., podczas gdy poprawna analiza całości materiału dowodowego prowadzi do wniosków, iż J. T. została wyzuta z wszelakiego posiadania, a wyłącznym posiadaczem, w dodatku samoistnym, nadal jest L. G., wobec czego postępowanie egzekucyjne winno być przeprowadzone w stosunku do L. G., a nie J. T., co wypełnia przesłankę art. 59 § 1 pkt 4 upea;
Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2017 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa w zw. z art. 18 i 23 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201) [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podał, co następuje:
Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienione zostały w art. 59 § 1 upea. Zgodnie z wyrażanym w doktrynie prawa poglądem niemożność prowadzenia egzekucji ze względu na osobę zobowiązanego zachodzi wówczas, gdy zobowiązany korzysta z immunitetu lub przywileju dyplomatycznego i w zakresie przewidzianym przez ustawy, umowy lub powszechnie ustalone zwyczaje międzynarodowe nie podlega orzecznictwu organów polskich - art. 14 upea (por. Piotr Pietrasz Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Komentarz, Wydanie II, LEX 2015). Błąd co do osoby zobowiązanego stanowi zaś podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego wówczas, gdy w tytule wykonawczym wskazana została jako zobowiązany osoba, na której nie ciąży obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji następuje, co do zasady, przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Dokonanie wskazanego wyżej porównania może się jednak okazać niewystarczające dla oceny ewentualnego zaistnienia przesłanki błędu co do osoby zobowiązanego w sytuacji w której po wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części (takiej jak egzekwowana w niniejszej sprawie), dochodzi do zmiany stanu prawnego nieruchomości, której decyzja dotyczy.
Egzekwowany w przedmiotowej sprawie nakaz rozbiórki części budynku mieszkalnego oparto o przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W pierwszej kolejności nakaz wykonania czynności wymienionych w art. 52 prawa budowlanego, w tym również nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, o którym mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego skierowany być winien do inwestora. Nakaz usunięcia skutków samowoli budowlanej jest w istocie nakazem przywrócenia stanu zgodnego z prawem i nie kto inny, jak sprawca samowoli w pierwszej kolejności winien być obciążony nakazem wykonania tego obowiązku. Zwraca się przy tym jednocześnie uwagę, iż nie można nałożyć nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na inwestora, który przed wydaniem takiego nakazu utracił prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż utrata tego prawa uniemożliwiałaby wykonanie nakazu. Wyjątkiem od tej zasady może być sytuacja, w której inwestor dopuszcza się samowoli budowlanej na cudzej działce bez zgody właściciela (por. II OSK 158/07).
Kwestia zmian stanu prawnego nieruchomości, na której znajduje się podlegający obowiązkowi rozbiórki obiekt pozostaje zasadnicza dla wykonalności tego nakazu nie tylko na etapie wydawania decyzji o rozbiórce, ale również na etapie wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Wówczas organ odpowiedzialny za doprowadzenie do wykonania decyzji zobowiązany jest zbadać, czy adresatowi decyzji o nakazie rozbiórki nadal przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jeżeli bowiem adresat takiej decyzji, któremu na etapie orzekania o rozbiórce przysługiwało prawo do nieruchomości, której nakaz dotyczył, wyzbył się tego prawa, kierowanie do niego tytułu wykonawczego może okazać się nieuzasadnione. Pozbawiony bowiem dostępu do nieruchomości oraz nie posiadający zgody aktualnego właściciela nieruchomości na wykonanie rozbiórki obiektu, adresat decyzji o nakazie rozbiórki może nie być zdolny do jej wykonania bez naruszania prawem chronionych wartości i tym samym narażania się na odpowiedzialność określonego rodzaju. Reasumując, regulacja prawna dotycząca orzekanego na podstawie Prawa budowlanego nakazu rozbiórki oraz ukształtowane na jej tle poglądy orzecznictwa i doktryny wiążą wykonalność tego nakazu z władztwem nad nieruchomością. Wobec powyższego powszechnie przyjmuje się. iż wynikający z takiego nakazu obowiązek ma charakter nieosobisty, bo w istocie obciąża nieruchomość, której nakaz dotyczy (por. II OSK 1347/10). Zatem ewentualna zmiana stanu prawnego nieruchomości po wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki nie powoduje, ze nakaz ten przestaje obowiązywać. Przeciwnie, winien być egzekwowany od każdoczesnego właściciela nieruchomości, której dotyczy.
Oparty o art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek rozbiórki nałożony został decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 grudnia 2004 r., na L. G., jako inwestora. W okresie wydania w/w decyzji L. G. była nie tylko inwestorem, ale również współwłaścicielką nieruchomości obejmującej działkę ewidencyjną nr [...] w S. (jako jedna ze spadkobierców po R. B. i J. B. - załączone do akt MWINB kserokopie: postanowienia Sądu Rejonowego w Z. Wydział I Cywilny z dnia 12 marca 1998 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po R. B. oraz postanowienia Sądu Rejonowego w N. T. Wydział I Cywilny z dnia 20 czerwca 1975 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. B.). Analiza akt postępowania egzekucyjnego wskazuje zaś, iż po wydaniu decyzji z dnia 30 grudnia 2004 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia 31 marca 2005 r., ale jeszcze przed wszczęciem egzekucji wynikającego z w/w decyzji obowiązku rozbiórki, doszło do zmiany właściciela nieruchomości, na której zlokalizowana jest podlegająca rozbiórce część budynku mieszkalnego. Właścicielka w/w nieruchomości (na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w N. T. Wydział I Cywilny z dnia 28 grudnia 2011 r. sygn. akt [...] o dziale spadku po J. B. i R. B., L. G. przyznano na własność m.in. dz. ewid. nr [...] w S. - v. załączona do akt MWINB kopia postanowienia) i jednocześnie wskazana w decyzji - L. G. przeniosła własność tej nieruchomości, w drodze umowy darowizny (załączona do wniosku J. T. z dnia 4 stycznia 2016 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego kopia umowy darowizny i umowy ustanowienia służebności osobistej z dnia 21 lutego 2012 r. - akt notarialny Repertorium A Nr [...]), na swoją córkę - J. T..
Ponieważ od daty zawarcia w/w umowy tj. od 21 lutego 2012 r. właścicielem podlegającego egzekwowanemu obowiązkowi budynku mieszkalnego położonego na działce ewidencyjnej nr [...] w S. jest J. T., zaś L. G. przysługuje jedynie służebność mieszkania w tym budynku zasadnym było wskazanie J. T., jako zobowiązanej w treści tytułu wykonawczego z dnia 20 lipca 2012 r. nr [...], wszczynającym postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie. Nadmienić przy tym należy, że zgodnie z § 4 umowy darowizny już w dniu zawarcia tej umowy tj. 21 lutego 2012 r. J. T. miała przedmiotową nieruchomość w posiadaniu. Wobec wskazanych wyżej argumentów nie znajdują uzasadnienia twierdzenia zobowiązanej o zaistnieniu w przedmiotowej sprawie błędu co do osoby zobowiązanego.
Z kolei niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, iż istnieją niezależne od zobowiązanego i trwałe przyczyny powodujące niemożność wykonania obowiązku. Adresat obowiązku musi być trwale pozbawiony możliwości jego wykonania. Niewykonalność jest spowodowana przyczynami o charakterze obiektywnym; obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki; bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia (por. II OSK 509/05). O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn faktycznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Niewykonalność obowiązku ma charakter faktyczny w sytuacji istnienia rzeczywistej przeszkody obiektywnej wykluczającej określone zachowanie. Związane z wykonaniem obowiązku trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska adresatów lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku (por. II OSK 1365/07). Z niewykonalnością obowiązku o charakterze prawnym mamy natomiast do czynienia w sytuacji, kiedy realizacja obowiązku wiązałaby się z naruszeniem istniejących prawnych zakazów lub nakazów, co pociągałoby za odpowiedzialność określonego rodzaju.
Egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek rozbiórki części budynku wbrew przekonaniu zobowiązanej jest technicznie i prawnie wykonalny. Przysługująca J. T. własność nieruchomości obejmującej dz. ewid. nr [...] w S. , na której zlokalizowana jest podlegająca egzekwowanemu obowiązkowi rozbiórki część budynku mieszkalnego stanowi formę rozporządzania ww. nieruchomością oraz korzystania z niej. Z powyższego wynika, że argumentacja zobowiązanej o rzekomym "wyzuciu" jej przez matkę z posiadania nieruchomości obejmującej działkę ewid. nr [...] w S. nie znajduje uzasadnienia. Wady prawne, jakimi według subiektywnej oceny zobowiązanej, obarczona jest zawarta między zobowiązaną, a L. G. umowa darowizny z dnia 21 lutego 2012 r. nie stanowią, wbrew przekonaniu zobowiązanej uzasadnienia dla niewykonalności egzekwowanego w przedmiotowej sprawie obowiązku.
Uwagi zażalenia dotyczące powodów wzniesienia podlegającej rozbiórce dobudówki, kwestii związanych z postępowaniem administracyjnym zakończonym egzekwowaną decyzją o rozbiórce oraz kwestii legalizacji w/w dobudówki nie wpływają na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Wpływu na prawidłowość postanowienia nie wywiera również poruszona w zażaleniu kwestia sytuacji zdrowotnej L. G. i konsekwencji, jakie dla ww. nieść będzie wykonanie egzekwowanego obowiązku. Są to aspekty, których organ nie jest uprawniony rozpatrywać w kontekście instytucji umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe rozstrzygnięcie J. T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając postanowieniu:
- błąd w ustaleniach faktycznych będący podstawą wydania przedmiotowej decyzji, sprowadzający się do uznania, iż na gruncie niniejszej sprawy nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w przepisie art. 59 upea, podczas gdy prawidłowe ustalenia faktyczne skutkowałyby umorzeniem postępowania egzekucyjnego;
- błędne przyjecie, że L. G. była właścicielem nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] na czas prowadzenia postępowania przed PINB w N. T. umożliwiającym legalizację dobudowanej części budynku, podczas gdy L. G. na ten czas nie była właścicielem przedmiotowej nieruchomości, albowiem sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po poprzednich właścicielach nie była przeprowadzona, wobec czego L. G. nie miała obiektywnej możliwości pozyskania wszelakich potrzebnych dokumentów i wypełnienia nałożonych na nią obowiązków celem zalegalizowania przedmiotowego budynku, co skutkowało wydaniem decyzji o rozbiórce, której adresatem stała się jedynie L. G., a następnie przymuszoną do wykonania J. T., która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, a jedynie niesłusznie zostało skierowane przeciwko niej postępowanie egzekucyjne;
- na błędnym przyjęciu, że J. T. jest posiadaczem samoistnym przedmiotowej nieruchomości, a L. G. posiadaczem zależnym, wobec czego słusznym jest skierowanie postępowania egzekucyjnego celem przymuszenia do wykonania obowiązku przeciwko J. T., a nie inwestorowi- L. G., podczas gdy poprawna analiza całości materiału dowodowego prowadzi do wniosków, iż J. T. została wyzuta z wszelkiego posiadania a wyłącznym posiadaczem, w dodatku samoistnym nadal jest L. G., wobec czego postępowanie egzekucyjne winno być przeprowadzone w stosunku do L. G. jako inwestora pozostającego w posiadaniu przedmiotowej nieruchomości, a nie J. T., co wypełnia przesłankę z art. 59 §1 pkt 4 upea;
- naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 59 § 1 pkt 4 i 5 upea poprzez ich nie zastosowanie podczas gdy konieczność ich zastosowania była oczywista;
- naruszenie przepisów art. 7, 77 i 107 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, popadnięcie przez organ w wewnętrzną sprzeczność sentencji postanowienia z jej uzasadnieniem, nie wskazanie wystarczającej (wymaganej przez przepisy kpa podstawy faktycznej jak i prawnej tak w sentencji postanowienia jak i w jego uzasadnieniu;
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, poprzez pominięcie istotnego materiału dowodowego, a w szczególności wyjaśnień J. T. wskazujące na fakt, iż nie jest posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, z którego to posiadania została wyzuta, popartych obiektywnymi okolicznościami, a to między innymi- zmianą adresu do doręczeń w wyniku panującego konfliktu pomiędzy L. G., a J. T. oraz wypisu z aktu notarialnego, w którym L. G. zapewniła J. T., iż w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie toczą się żadne postępowania, w tym i administracyjne.
Mając na uwadze powyższe J. T. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak również poprzedzającego go postanowienia organu I instancji
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. 2016/1066) oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. 2017/1369). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu.
Wynik przeprowadzonej wg. powyższych zasad kontroli zaskarżonego postanowienia jest pozytywny, bowiem postanowienie to jest zgodne z prawem.
Wniosek skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie mógł być uwzględniony z przyczyn, które szczegółowo opisano w zaskarżonym postanowieniu.
Od 2012 r. J. T. podejmuje wszelkie działania zmierzające do uchylenia się od wykonania nakazu opisanego w tytule wykonawczym.
Zarzuty J. T. koncentrują się wokół twierdzenia, że to nie ona, a L. G. powinna zostać wskazana w tytule wykonawczym jako osoba zobowiązana, bo to ona była inwestorem, do niej została skierowana decyzja rozbiórkowa i wreszcie ona pozostaje w posiadaniu obiektu podlegającego rozbiórce.
Organy słusznie uznały, że, spośród przesłanek umorzenia postępowania z art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ.U.2917/1201) – dalej upea, w związku z przedstawionymi twierdzeniami mogą pozostawać te wymienione w punktach 4 i 5, a więc "błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego" oraz "jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny". Jednocześnie należycie organy wykazały, że żadna z tych przesłanek faktycznie nie zachodzi. Poczynione w tej mierze ustalenia znajdują odzwierciedlenie w materiale sprawy, a Sąd w całości podziela wywody i oceny zawarte w uzasadnieniach postanowień organów obu instancji.
Niezależnie od powyższego zwrócić należy uwagę także na inne aspekty rozpoznawanej sprawy.
Po pierwsze nie sposób nie dostrzec, że z w/w przesłankami z art. 59 pokrywają się podstawy zarzutów wymienione w art. 33 § 1 pkt 4 i 5 upea. Środkiem prawnym, który przysługuje dłużnikowi przeciwstawiającemu się prowadzeniu egzekucji, są zarzuty, o których mowa w art. 33 ustawy. Jakkolwiek więc wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego może być wniesiony przez zobowiązanego w dowolnym czasie w toku postępowania egzekucyjnego, to przyjąć należy, że zobowiązany nie może skutecznie, po upływie terminu do wniesienia zarzutów, żądać umorzenia postępowania, powołując się na okoliczności, które mógł podnosić wyłącznie w zarzutach albo które podniósł w zarzutach, ale zarzuty nie zostały uwzględnione. W rozpoznawanej sprawie złożone przez skarżącą zarzuty, w tym zarzut niewykonalności obowiązku, nie zostały uwzględnione. Już choćby z tego powodu, wniosek skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego uwzględniony być nie mógł.
Po wtóre uzasadniony tymi samymi motywami wniosek skarżącej o umorzenie tegoż postępowania został negatywnie już raz ostatecznie załatwiony (postanowienie PINB z 29 kwietnia 2016 r.). Opisane w punktach 4 i 5 § 1 art. 59 upea przesłanki umorzenia postępowania mają charakter merytoryczny. Oznacza to, że ponownie zgłoszone, w tych samych okolicznościach sprawy, w ogóle merytorycznie rozpoznawane być nie powinny. Także i ten zatem powód był wystarczający do nieuwzględnienia wniosku skarżącej z 8 marca 2017 r.
Ostatecznie stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Dlatego też skargę, na podstawie art. 151 ppsa należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło