I SA/Wa 1637/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Joanna Skiba Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi W. P. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 396/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz W. P. sumę pieniężną w kwocie [...] (pięćset) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz W. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014 roku sygn. akt I SAB/Wa 396/14, uzupełnionym wyrokiem z 19 maja 2015 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku W. P. (Skarżąca) z dnia 28 maja 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], działka nr ewidencyjny [...] oraz działka nr ewidencyjny [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd stwierdził również, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy został zwrócony organowi 28 października 2015 roku. Zatem dwumiesięczny termin do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, zakreślony przez Sąd w powołanym wyroku, upłynął z dniem 28 grudnia 2015 roku. Wyrokiem z 5 lipca 2016 roku, sygn. akt. I SA/Wa 693/16, tutejszy sąd wymierzył Prezydentowi miasta W. grzywnę za niewykonanie opisanego wyżej wyroku w wysokości 500 złotych i stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Kolejnym wyrokiem z 4 kwietnia 2017 roku, sygn. akt. I SA/Wa 117/17 tutejszy sąd wymierzył Prezydentowi miasta W. grzywnę za niewykonanie opisanego wyżej wyroku w wysokości 500 złotych i stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z 27 lipca 2017 roku Skarżąca wezwała Prezydenta miasta W. do wykonania wyroku z 11 grudnia 2014 roku, uzupełnionego wyrokiem z 19 maja 2015 roku. Następnie wniosła skargę do tutejszego sądu wnosząc o wymierzenie organowi grzywny, stwierdzenie, że jego bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie sumy pieniężnej o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent miasta W. (Prezydent) wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności lub przewlekle prowadzić postępowanie po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Procesowa przesłanka wymierzenia grzywny organowi za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego może być spełniona, jeżeli skarżący wezwał właściwy organ po doręczeniu mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami sprawy. W niniejszej sprawie prawomocny wyrok z 11 grudnia 2014 roku, uzupełniony wyrokiem z dnia 19 maja 2015 roku, sygn. akt I SAB/Wa 396/14 wraz z aktami został doręczony Prezydentowi w 28 października 2015 roku Termin do wykonania wyroku minął w 28 grudnia 2015 r. Skarżąca przed złożeniem skargi na niewykonanie wyroku zwróciła się pismem z 27 lipca 2017 r. do Prezydenta o jego wykonanie. Tym samym zostały spełnione procesowe przesłanki do rozpoznania skargi. Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśnić należy, że istotą skargi wszczynającej postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za bezczynność po wyroku sądu jest żądanie zastosowania przez sąd określonych środków, mających na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Zastosowanie grzywny może mieć zatem miejsce, gdy po wyroku uchylającym akt, organ administracji pozostaje w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy wprawdzie wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 roku, VII SA/Wa 140/12, Lex nr 1146236). Analizując treść uregulowania zawartego w omawianym przepisie należy zauważyć, że przewidziana w nim możliwość wymierzenia przez sąd grzywny organowi pozostającemu w zwłoce w wykonaniu orzeczenia sądu, nie zakłada w żadnym razie automatyzmu w zastosowaniu przez sąd tej sankcji, jeśli tylko strona - po uprzednim wezwaniu organu do wykonania wyroku - wniesie skargę z żądaniem wymierzenia organowi grzywny, a sąd stwierdzi, że upłynęły ustawowe terminy załatwienia sprawy. Rozpoznając skargę strony opartą na przesłankach określonych w ww. przepisie, sąd administracyjny jest obowiązany wziąć pod uwagę nie tylko fakt niewydania przez organ odpowiedniego aktu bądź dokonania czynności, ale także rozważyć wszelkie okoliczności związane z pozostawaniem przez organ w zwłoce z załatwieniem sprawy. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że do dnia wniesienia skargi - mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżącą do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie wykonał nałożonego wyrokiem Sądu zobowiązania do zakończenia sprawy. Skoro zatem Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu, sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać, sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, że z uwagi na fakt, iż dwa poprzednie wyroki, którymi organ został ukarany grzywną nie odniosły skutku, konieczne jest wymierzenie grzywny w wysokości 3000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że w związku z nie podjęciem przez organ żadnych czynności mających na celu wykonanie wyroku, uznać należało, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że wniosek Skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. w sytuacji w której organ nie wykonuje wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku pomimo nakładania na niego kolejnych grzywien jest uzasadniony. Przyznanie sumy pieniężnej na rzecz Skarżącej ma charakter dodatkowego środka dyscyplinującego organ a jednocześnie, stanowi symboliczne zadośćuczynienie za powstrzymywanie się organu od ukształtowania sytuacji prawnej obywatela. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1, § 2 i § 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1, 2 i 3 sentencji wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w związku z 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 200 złotych tytułem wpisu sądowego i kwotę 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.